مینا سلیمانیان
سردبیر وبگاه نجومی گنبد مینا
درود به علاقهمندان شهر نجوم، زین پس در این ستون با اخبار و مقالات نجومی با شما هستیم. دانش ستارهشناسی قدمتی دیرینه میان مردمان دارد و در دهههای اخیر، انسانها پیشرفت قابل توجهی در پاسخ دادن به سوالهایی داشتهاند که قرنها ذهنشان را مشغول نگاه داشته بود. قرنها پیش، زمانی که انسان ابزاری نداشت تا بتواند قدرت دید خود را افزایش دهد و از آن برای اکتشافات بیشتر استفاده کند، یا زمانی که هنوز توضیحی برای آنچه در آسمان میدید نداشت، زندگی و احوال خود را وابسته به آسمان میدید. آنها تغییر شکل ماه را مشاهده میکردند، گروههایی از ستارگان را به شکلی خاص میدیدند و گاهی نورهای تابانی را مشاهده میکردند که برای مدتی در آسمان پدیدار میشدند. پیشینیان از این مشاهدات برداشتهای متفاوتی میکردند و این برداشتها ممکن بود طی قرون متفاوت تغییر اندکی بکنند. احوال خود، ازدواج، جنگ، و سعد و نحس بودن امور را بسته به این نورها، اشکال و اجرام آسمانی میدیدند و بنا بر آنها تصمیمگیری میکردند. آنها باور داشتند که با رسم نمودار اجرامی که هنگام تولد یک نفر در آسمان دیده شده است و با تحلیل آن میتوان از آینده و سرنوشت آن فرد آگاه شد. نجوم و طالعبینی در آن زمان شاخههای جدا از هم نبودند. باید توجه داشت که اخترگویی(Astrology)، طالعبینی(Divinition) و فال(Fortune–telling) هرکدام حوزههایی متفاوت را شامل میشوند و یکسان نیستند.
با بهکارگیری تلسکوپ بهوسیله گالیله بهعنوان ابزاری برای مشاهدهی آسمان و همچنین رصدهای دقیقِ دانشمندانی دیگر در سراسر جهان، انسان پاسخ بسیاری از پرسشهای خود را گرفت. گرچه همان ابتدا پشت پا زدن به تمام باورها و اعتقادات پیشین و پذیرفتن اینکه سیارهی زمین مرکز عالم نیست بسیار مشکل بود و انسانهایی جان خود را برای اثبات این حقیقت به جهان از دست دادند، اما در نهایت چشم انسان به روی این حقیقت باز شد. با پیشرفت دانش بشری و درک عللِ بروز وقایع آسمانی و کشف ماهیت نورهایی که در آسمان مشاهده میشد، انسانها باور خود را به اخترگویی و طالعبینی از دست دادند. قابل به ذکر است که در حال حاضر گروههایی وجود دارند که روی این شاخهها تحقیقات و بررسیهای کاملی انجام میدهند اما همانطور که خود میدانیم، اخترگویی دیگر مانند گذشته نقش زیادی در زندگی انسان ندارد.
وقایع نجومی این هفته
تربیع اول ماه- دوشنبه ۳۰ شهریور، در ساعت ۱۳:۲۹ تربیع اول ماه رخ میدهد. تربیع اول ماه یعنی زمانی که نیمه راست ماه نورانی است بهترین موقع برای رصد ماه با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ میباشد.
اعتدال پاییزی- دوشنبه یکم مهر ماه، ساعت ۱۱:۵۱ آغاز پاییز در نیمکره شمالی است. اعتدال پاییزی یکی از دو اعتدالی است که طی سال روی میدهد.
از حالا برای ماهگرفتی کاملِ اَبَرماه که در هفتههای آینده روی میدهد آماده شوید. اطلاعات بیشتر درباره این رخداد را در شمارههای بعدی برایتان خواهیم آورد.
آب در مریخ
محققان اظهار داشتهاند:« قطعات عظیمی از یخ زیر سطح مریخ، میان استوا و قطب شمال آن کشف شده است و اندازهشان به بزرگی مجموع دو ایالت کالیفرنیا و تگزاس در آمریکا میباشد». مریخ در حال حاضر خشک و سرد است اما شواهد زیادی وجود دارند که نشان میدهند رودها، رودخانهها و دریاها زمانی سطح سیارهی سرخ را پوشانده بودهاند. قطعات یخی کشف شده احتمالا دهها میلیون سال قدمت دارند و یادگاری از آب و هوای قدیمی مریخ هستند.
جستجوی حیات در زحل
ناسا در حال برنامهریزی برای پرتاب کاوشگر خود تا اواخر سال ۲۰۲۱ به سوی قمر سیارهی زحل، انسلادوس است. تصور میشود این قمر اقیانوسهایی از آب مایع زیر پوستهی یخی خود داشته باشد. بسیاری از اخترزیستشناسان اهمیت زیادی برای انسلادوس، قمر زحل و اروپا قمر مشتری قائل هستند چرا که این دو محتملترین گزینههای موجود در منظومهی خورشیدی برای داشتن حیات هستند.
عکس هفته
در روزهای گذشته تصویری از یک «قاشق معلق» که توسط مریخنورد «کنجکاوی» به زمین ارسال شده بود غوغایی در اینترنت به پا کرد. این مریخنورد روز ۸ شهریور در هزار و هشتاد و نهمین روزی که روی این سیاره به سر میبرد تصویری را ثبت کرد که سوژهی آن شکلی شبیه به قاشق داشت که حتی سایهی آن نیز روی سطح مریخ افتاده بود. ناسا بعدا اعلام کرد که این تنها یک سنگ است که باد آن را بدین شکل در آورده است و متاسفانه از وسایل آشپزخانهی مریخنشینان نمیباشد!
برای خواندن مطالب نجومی بیشتر به www.gonbademina.com سر بزنید و از طریق این آدرس ایمیل با ما در ارتباط باشید:
info@gonbademina.com
