جمعه, ۲۲ تیر , ۱۴۰۳ | Friday, 12 July , 2024
  • دانشنامه پیشینه تاریخی نیشابور 21 تیر 1403

    دانشنامه پیشینه تاریخی نیشابور

    موید ثابتی در پی مهلت یک‌ماهه وزارت راه برای نگارش کتاب و رساندن آن به آیین گشایش ایستگاه راه‌آهن نیشابور، عملاً کتابی ۸۵ صفحه‌ای را فراهم آورده است که با افزودن فهرست‌های اسماء رجال؛ اسامی شهرها و قراء و اماکن؛ و اسامی مآخذ تالیف کتاب، به ۹۸ صفحه می‌رسد. در واقع؛ این کتاب، گردآوردی از منابعی است که مولف، در پایان کتاب نام آن‌ها را آورده است. به عنوان نمونه، چند مبحث نخست کتاب، رونوشت بخش‌هایی از ترجمه محمد خلیفه نیشابوری (اوایل سده۸ق) بر تاریخ نیشابور حاکم (۳۲۱-۴۰۵ق) است. تنگی وقت و شتاب‌زدگی در نگارش کتاب، هر چند نوشتاری کم‌بهره از پیوستگی هم‌آهنگ رویدادها، بازنمایی فرایندها و ژرفایش در دقایق تاریخی را فراهم آورده است اما کوشش مولف را در ارایه روایتی گذرا مشتمل بر شماری از رویدادها و مایه‌های برجسته بیانگر هویت تاریخی و فرهنگی نیشابور، و با نظر به همه محدودیت‌های پژوهشی زمان تالیف کتاب، باید موفق ارزیابی نمود. کتاب، فهرست مندرجات ندارد؛ اما مباحث یا بخش‌های آن عبارتند از: شهر نیشابور؛ ذکر بناء قهندز و شهر قدیم و مفاخر و اوضاع و محلات و بارو و وادیها و محلات نیشابور قدیم و ذکر فتح نیشابور بر دست صحابه و تابعین و تاریخ نیشابور طبق روایات دیگر؛ شیخ ابوسعید ابوالخیر؛ نظامیه نیشابور؛ ورود آتسز خوارزمشاه به نیشابور و افکندن نام سلطان سنجر از خطبه آن شهر؛ نامه آتسز خوارزمشاه باهالی نیشابور؛ فتنه غز؛ قتل امام محمد یحیی نیشابوری؛ قصیده خاقانی راجع به حادثه غز و رثای امام محمد یحیی؛ قصیده دیگر خاقانی در رثاء امام محمد یحیی نیشابوری؛ خوارزمشاهیان؛ حمله مغول؛ سربداری‌ها؛ امیرتیمور گورکان؛ علماء نیشابور (۴۸ تن)؛ حکیم عمر خیام؛ شیخ فریدالدین عطار؛ شعرای نیشابور (۱۹ تن)؛ وضعیت فعلی شهر نیشابور؛ پیدا شدن زرتشت و پذیرفتن گشتاسب دین او؛ و ذکر عصیان اصفهبد خورشید بر منصور خلیفه. گفته شد مباحثی از کتاب، بازنویسی بخش‌هایی از «تاریخ نیشابور» ابوعبدالله حاکم است؛ اما نخستین نسخه چاپی از تاریخ حاکم را بهمن کریمی از روی عکس‌های نسخه «کتابخانه کورسنلو جامع» شهر بورسای ترکیه(۱۰) در سال ۱۳۳۹ به یاری کتابخانه ابن سینا در تهران منتشر نموده است. او در یادداشت آغاز کتاب، نشان نسخه عکسی «تاریخ نیشابور» بورسا را در کتابخانه ملی می‌دهد. بنابراین؛ موید ثابتی که کتاب خود را در ۱۳۳۵ و چند سال پیش از تصحیح کریمی فراهم آورده، می‌بایست به نسخه‌ای خطی از تاریخ حاکم دسترسی داشته باشد و با این پیشینه؛ کتاب موید ثابتی، نخستین کتاب فارسی‌زبان چاپی ویژه تاریخ نیشابور است.

جمعی از دانشجویان نیشابوری دانشگاه مشهد، سال ۱۳۵۰ 16 خرداد 1403

نیشابور گذشته از نگاه دوربین جمعی از دانشجویان نیشابوری دانشگاه مشهد، سال ۱۳۵۰

دعوای فرمانداری و میراث‌فرهنگی بر سر ایجاد خیابان در باغ «امین‌الاسلامی» بالا گرفت 21 آذر 1401

دستور جابجايي خودرو یگان حفاظت استان با لودر توسط فرماندار نیشابور دعوای فرمانداری و میراث‌فرهنگی بر سر ایجاد خیابان در باغ «امین‌الاسلامی» بالا گرفت

بازنگری، محدوده میراثی، طرح جامع گردشگری و منطقه نمونه گردشگری نیشابور 02 آذر 1401
پژوهشگاه ميراث فرهنگی شمال شرق متعلق به نیشابور بود، اما متاسفانه دوستان آن را به مشهد بردند

بازنگری، محدوده میراثی، طرح جامع گردشگری و منطقه نمونه گردشگری نیشابور

🔹مدیر اداره کل میراث فرهنگی شهرستان نیشابور در جمع خبرنگاران از پیگیری جهت ثبت عرصه تاریخی نیشابور خبر داد و گفت: یک و نیم میلیارد تومان بابت طرح مطالعاتی بازنگری محدوده میراثی شهر نیشابور در سفر وزیر میراث به شهرستان مصوب شده و بنا گردیده طرح جامع گردشگری که سال ۸۳ آماده شده بود مورد […]

نیشابور دوره قاجار ، از نگاه جهانگردان 10 اسفند 1398

نیشابور دوره قاجار ، از نگاه جهانگردان

در دوران حکومت قاجاریه اقدامات عمرانی چندانی در نیشابورصورت نگرفت . بسـیاري ازجهانگردانی که در قرن سیزدهم هجري از این شهر دیدن کرده اند در سفرنامه هاي خـود از بـرج و باروي ویران و جمعیت کم این شهرکه حداکثر تا 13 هزار نفرجمعیت داشته سخن گفته انـد.هنگامی که نیشابور به دست آقامحمدخان قاجار افتاد، شهري […]

چاپخانه رهنما ، نخستین چاپخانه نیشابور ( به بهانه 11شهریور ، روز صنعت چاپ ) 23 شهریور 1398

چاپخانه رهنما ، نخستین چاپخانه نیشابور ( به بهانه 11شهریور ، روز صنعت چاپ )

الهام صادقی اختراع فن چاپ به چند هزار سال قبل از میلاد و به دوره آسوریان که برخشت هایی از گل‌رس، مهر می‌زدند، بر می گردد. استعمال حروف قابل انتقال بین سال‌ها ی 1051 و 1058 در چین آغاز شد .در سال 1440، گوتنبرگ ظاهرا بدون اطلاع از کار چینی‌ها، حروف قابل انتقال را اختراع […]

نیشابور  در خاطرات عبدالمجید مجید فیاض 23 شهریور 1398

نیشابور  در خاطرات عبدالمجید مجید فیاض

عبدالمجید مجید فیاض فارغ التحصیل رشته قضایی  ومتولد مشهد ،بین  سال های 1326تا 1328 برای مدت حدود دو سال دردادگستر ی نیشابور به عنوان بازپرس مشغول خدمت بود . ایام خدمت وی در نیشابور مقارن با اوج اقتدار میرزا ابراهیم خان سعیدی بزرگ مالک نیشابور بودکه به قولی همه کاره شهر محسوب می شد . […]

شطرنج نیشابوری 12 شهریور 1398

شطرنج نیشابوری

شطرنج نیشابوری  یکی از آثار مهم کشف شده در نیشابور است که قدمت آن به سده ۱۲ میلادی (دوره خلافت عباسیان) می‌رسد. این مجموعه یکی از کهن‌ترین و کامل‌ترین مجموعه‌های موجود شطرنج می‌باشد که شامل شانزده مهره فیروزه‌ای و پانزده مهره بنفش رنگ از جنس سنگ  است. مهره‌ها لعاب داده شده‌اند. شطرنج نیشابوری اکنون در […]

   با شناسایی 145 اثر فرهنگی در جنوب وجنوب غرب  نیشابور: سابقه ی «تمدن» در جنوب نیشابور به «پیش از تاریخ» رسید! 01 شهریور 1398

   با شناسایی 145 اثر فرهنگی در جنوب وجنوب غرب  نیشابور: سابقه ی «تمدن» در جنوب نیشابور به «پیش از تاریخ» رسید!

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری،  سرپرست هیات بررسی و شناسایی نیشابور می گوید: با توجه به اهمیت ارتباطی و تاریخی خاص نیشابور، مطالعات باستان شناسی در این محوطه جغرافیایی بسیار با سابقه است. در همین راستا طرح  بررسی های باستان شناسی جنوب و جنوب غرب نیشابور مورد توجه قرار گرفته است. […]

به بهانه یکصد وسیزدهمین سالگرد صدور فرمان مشروطه 23 مرداد 1398

به بهانه یکصد وسیزدهمین سالگرد صدور فرمان مشروطه

کارنامه مشروطه یکی از مهمترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران، انقلاب مشروطیت می باشد. به طوری که برخی آن را نخستین انقلاب اجتماعی ایران دانسته اند .اهمیت این رویداد به حدی است که مورخان دوران پس از آن را دوره ای جدید در تاریخ ایران دانسته اند. در دوره ناصرالدین شاه و در ادامه آن دردوره […]

روزی که بحرین از ایران جداشد (به بهانه 23مرداد، چهل وهشتمین سالگرد جدایی بحرین از ایران) 23 مرداد 1398

روزی که بحرین از ایران جداشد (به بهانه 23مرداد، چهل وهشتمین سالگرد جدایی بحرین از ایران)

مجمع الجزایر بحرین با مساحتی بالغ بر 622کیلومتر مربع واقع در بخش جنوبی خلیج فارس از دوره باستان بخشی از امپراتوری ایران و قسمتی از سرزمین ایران بود، اما در دوره انحطاط قاجاریه، دولت انگلستان از ضعف دولت مرکزی برای جدا کردن این جزیره از ایران استفاده کرد.واعتراض های ایران درآن ایام بی نتیجه ماند. […]

مغولان و رعایت حریم خصوصی مردم 12 مرداد 1398

مغولان و رعایت حریم خصوصی مردم

در«یاسا»یا همان قانون چنگیزخان، ذبح گوسفند به شیوه مسلمانان ، روا شمرده نمی شد و می بایست ، سینه حیوان را مانندنحرکردن شتر بشکافند اکنون از قلم «جوینی»بزرگ بشنویم: یاسا داده بودند که هیچ کس گوشتی تسمیه( ذبح اسلامی) نکند و بر رسم مغولان ، سینه شکافند،مسلمانی در بازار گوسفندی می خرد، و به خانه […]

نقش اعیان نیشابور در زوال شهر پیش از حمله مغول 12 مرداد 1398

نقش اعیان نیشابور در زوال شهر پیش از حمله مغول

 آنچه تا کنون در باب زوال قطعی نیشابور در اواسط قرن 7ق همه بر آن اتفاق نظر دارند حمله مغولان در سال 618 ق و نابودی کامل شهر است که ریشه‌های این حادثۀ عظیم از منظر سیاسی، اقتصادی و روند حوادثی که نهایتا منجر به این رویداد بنیان‌کن شد تا کنون از سوی پژوهشگران مورد […]

دیکتاتوری که محبوب و عاقبت بخير شد! 23 تیر 1398

دیکتاتوری که محبوب و عاقبت بخير شد!

پردۀ اول : ژنرال یاروزلسکی آخرین رهبر کمونیست لهستان بود که در دههٔ هشتاد میلادی رهبری حکومتی را بر عهده داشت که بسیار بدنام و منفور بود ، او در شب ۱۳ دسامبر ۱۹۸۱ حوادث را به نحوی مدیریت کرد که بسیاری یقین داشتند جایگاهی پست و خفیف را برای خود در تاریخ رقم زده […]

فکر پول کن که حُکم حُکمِ نادر است 05 تیر 1398

فکر پول کن که حُکم حُکمِ نادر است

حکم نادر و مرگ مفاجات عبارت مثلی فوق در موارد صدور احکام صد در صد لازم الاجرا به کار می رود تا مجریان و محصلان امور بدانند که تخطی در اجرای چنین امر و فرمان مجازاتی شدید و هولناک دارد .زیرا حکم حکم نادر و مرگ مفاجات است . نادرشاه سرسلسله پادشاهان بدفرجام افشار از […]

از قدرت تا ذلت ( نصرت الدوله فیروز نبیره عباس میرزا ) 05 تیر 1398

از قدرت تا ذلت ( نصرت الدوله فیروز نبیره عباس میرزا )

محمد علی فروغی، میرزا علی اکبر خان داور، تیمور تاش، نصرت الدوله، سعید نفیسی، عباس اقبال آشتیانی، و … نقش مهمی در بوجود آمدن ” ایران مدرن ” داشتند. تا زمانی که رضا شاه از مشاوره و راهنمایی های این بزرگان استفاده می نمود اوضاع مناسب بود و تدبیر امور انجام می شد … اما […]