کار ایدز در ایران از «نصیحت و اندرز اخلاقی» گذشته است!

فروغ خراشادی/ وقتی می رسم، از تعداد زیاد کفش ها متوجه می شوم که این گردهمایی برای مردم اهمیت زیادی دارد؛ یعنی مردم پذیرفته اند سلامت از درِ آگاهی وارد می شود و دریافته اند که پیش گیری بهتر از درمان است.

مدرسه ی دخترانه ی شهید علی دهنوی واقع در منطقه ی دهنو خالصه و کلاغان محل برگزاری کارگاهی آموزشی به مناسبت روز جهانی و هفته ی اطلاع رسانی ایدز است. کارگاهی با حضور خانواده ها که از سوی مرکز خدمات جامع سلامت «شایسته» و مسئولیت اجرایی سمانه موسوی مقدم، در روز یکشنبه ۱۹ آذرماه در سالن اجتماعات شماره ۲ این مدرسه برگزار شد.

نشستی علمی با حضور دو سخنران پزشک، شماری از هنرمندان، رئیس شورا و روحانی محل؛ جلسه ای که با توزیع بسته های خودیاری گری با عنوان «راهنماهای ملی خودمراقبتی» بین حاضران در جلسه و توصیه به ترویج آموزش ها همراه بود.

ایدز، نقص ایمنی و نقصان آگاهی

در این کارگاه علمی، دکتر محمدرضا داوریان درباره ی بیماری، نشانگان، راه های انتقال و روش های پیش گیری از آن سخن گفت و دکتر محمد آذینی درباره ی تاثیرات روانی ایدز و پیش گیری از آسیب های روانی اجتماعی، پس از ابتلا و شیوه ی سالم سازی روابط دورن و برون خانوادگی صحبت کرد.

ایدز نقص ایمنی بدن است؛ کاهش روز به روز قدرت دفاعی بدن که توسط ویروس HIV ایجاد می شود. این بیماری شامل سه دوره ی عفونت اولیه، دوره ی نهفتگی و سندروم نقص ایمنی اکتسابی است.

بر اساس آمار رسمی کشور، شمار مبتلایان به ایدز در سال ۱۳۹۵ از مرز سی هزار نفر گذشته است؛ این در حالی است که طبق آمار دیگری در همین سال، شمار مبتلایان در استان خراسان رضوی ۷۰۰ نفر اعلام شده است؛ این در حالی است که به گفته ی دکتر آذینی حدود ۹۰ درصد مبتلایان و ناقلان ویروس از بیماری خود آگاه نیستند و آمار اعلام شده تنها به قله ی کوه یخ اشاره دارد و شمار واقعی مبتلایان شاید چند برابر این تعداد باشد.

نشانگان بیماری و راه های

پیش گیری

ایدز در ۳ تا ۶ هفته ی نخست، شبیه سرماخوردگی است؛ در ادامه کاهش وزن، استفراغ، اسهال و دانه های پوستی را به همراه دارد. سپس آنتی بادی ایجاد شده در خون قابل تشخیص است و احتمالا با تورم غدد لنفاوی همراه باشد. این دوره گاه می تواند تا بیست سال طول بکشد که به دوره ی نهفتگی موسوم است اما شخص در این دوران هم ناقل است. نهایتا آلودگی تشدید می شود و بیماری به اوج می رسد. چون داروهای فعلی از آغاز آلودگی قابل مصرف است، در صورت تشخیص، بیماری قابل کنترل خواهد بود و شخص می تواند با رعایت بهداشت فردی و جمعی، طول عمر طبیعی و زندگی معمولی داشته باشد. برای پیش گیری کافی است راه های ابتلا را بدانیم :

۱-  انتقال از طریق تماس جنسی محافظت نشده که شایع ترین راه انتقال است و زنان بیشتر در معرض ابتلا هستند؛ راه پیش گیری هم تماس جنسی محافظت شده(کاندوم) و محدود (یک شریک جنسی یا همسر) است.

۲-   انتقال از طریق تماس خون و ترشحات آلوده که در تزریق با سرنگ آلوده ی مشترک، ابزار دندان پزشکی، تتو، خالکوبی یا دریافت خون آلوده اتفاق می افتد و دومین راه انتشار بیماری است.

۳-  انتقال از مادر به کودک که بیشتر در دو ماه آخر بارداری یا حین زایمان اتفاق می افتد.

۴-   یک را ه غیر معمول هم، گاز گرفتن است؛ یعنی از طریق دندان گرفتن، ویروس از شخص بیمار یا ناقل، به فرد در معرض خطر، انتقال می یابد.

آموزش شفاف، مشاوره ی دقیق

 همه ی افرادی که ارتباط جنسی متعدد داشته اند، همچنین مصرف کنندگان تزریقی مواد محرک و روان گردان ها و مبتلایان به بیماری های آمیزشی به علاوه ی همسران یا شرکای جنسی این افراد، نیاز به مشاوره ی دقیق و آموزش شفاف دارند. آموزش رفتار جنسی سالم، استفاده از کاندوم و چگونگی آمیزش ایمن، نیاز جامعه است و به رغم ملاحظات فرهنگی، برای جلوگیری از روند رو به رشد این بیماری در کشور باید استمرار یابد.

مهار همه گیری ایدز، با اطلاع رسانی، پیش گیری، تشخیص زود هنگام، درمان و حمایت از مبتلایان اتفاق می افتد. همه ی افراد با مراجعه به پایگاه های سلامت و خانه ها ی بهداشت منطقه و محله شان می توانند از بسته های خدماتی رایگان دولتی بهره مند شوند.

دوره ی نصیحت و محدودیت

 گذشته است

دکتر محمد آذینی کلید غلبه بر بیماری را سلامت رفتاری و کسب مهارت عنوان کرد؛ مهارت هایی که به گفته وی شامل خودآگاهی، خویشتن دوستی، خودباوری، تصمیم گیری آگاهانه و تفکر انتقادی می شود. مسئول واحد سلامت روان معاونت بهداشتی شهرستان با بیان این که دوره ی نصیحت، تنبیه و محدودیت گذشته است، یادآور شد که دوستی و ارتباط صمیمانه پدر و مادر با نوجوانان و جوانان موجب نهادینه شدن سلامت رفتاری در آنان، نبود خلاهای عاطفی و کاهش ریسک ابتلا به بیماری های جنسی می شود. وی از بیمارانی گفت که به رغم اچ آی وی مثبت، فرزندان سالم دارند، زندگی طبیعی دارند و تنها اندوه شان رفتار نامناسب و طرد شدگی از سوی جامعه است.

آذینی یادآور شد: به نفع مردم است که حضور مبتلایان به ایدز در جامعه با راحتی و به دور از پنهان کاری باشد و از سوی دیگران پذیرفته شوند؛ دوری از مبتلایان به ایدز، کنار آمدن با بیماری را سخت تر می کند و این منصفانه نیست.

سرعت همه گیری ایدز در ایران رکوردار آسیا

در این جلسه از شرکت کنندگان خواسته شد که هر کدام، یک سفیر سلامت شوند و به اظرافیان خود درباره ی ایدز و راه های پیش گیری و مقابله با آن بیاموزند. شرکت کنندگانی که اکثرا زنان و مادرانی بودند که اکنون آگاه شده بودند؛ اگر سی زن از این کارگاه آموزشی نکات اولیه را آموخته باشند، حداقل سیصد خانواده آگاه شده است و در جامعه ی ما که همه گیری ایدز گوی سبقت را از تایلند ربوده، این امر یک گام بلند به سوی سلامتی است.