در نشست اعضای نظام پزشکی با رسانه ها مطرح شد:
چالش ها و تبعات اجرای طرح نظام ارجاع و پزشک خانواده برای بیماران و پزشکان
اعضای سازمان نظام پزشکی نیشابور در نشست با خبرنگاران با ابراز نگرانی نسبت به اجرای پایلوت طرح پزشک خانواده در این شهرستان، اعلام کردند: اجرای این طرح بار دیگر موجب سلب آرامش فکری پزشکان، بهویژه پزشکان عمومی و متخصصان درگیر در طرح شده است.
این پزشکان با اشاره به تجربه اجرای طرح پزشک خانواده در استانهای فارس و مازندران اظهار کردند: به اعتقاد بسیاری از کارشناسان وزارت بهداشت، این طرح در آن استانها به اهداف مورد انتظار دست نیافته است و اجرای آن در سایر استانها بدون رفع چالشهای اساسی، به معنای تکرار تجربههای ناموفق گذشته خواهد بود.
اعضای نظام پزشکی مهمترین دغدغههای جامعه پزشکی و مردم درباره این طرح را چنین برشمردند: نخست اینکه با اجرای طرح، حق انتخاب پزشک برای مردم محدود میشود و بیمهشدگان با وجود پرداخت حق بیمه، در بسیاری از موارد برای دریافت خدمات درمانی با محدودیت مواجه خواهند شد. همچنین در ساعات غیراداری و ایام تعطیل، دسترسی بیماران به خدمات با مشکل روبهرو شده و هزینههای اضافی به آنان تحمیل میشود.
به گفته آنان، در این طرح راهکار مشخصی برای استفاده بیماران از خدمات بیمهای هنگام سفر یا خارج از حوزه شهرستان پیشبینی نشده و این موضوع میتواند مشکلات متعددی برای بیماران ایجاد کند.
اعضای نظام پزشکی همچنین تأکید کردند: با اجرای طرح در نیشابور، حدود دو سوم پزشکان عمومی عملاً از چرخه ارائه خدمات خارج میشوند، زیرا در سامانههای بیمه تنها پزشک خانواده منتخب امکان ارائه خدمات و ثبت نسخه را خواهد داشت. به اعتقاد آنان، این وضعیت میتواند مشکلات معیشتی و اقتصادی جدی برای شمار زیادی از پزشکان ایجاد کند، بدون آنکه تاکنون راهکار روشنی برای آن ارائه شده باشد.
به اعتقاد ایشان، وزارت بهداشت در قالب این طرح، بخشی از مسئولیتهای حاکمیتی خود در حوزه بهداشت و پیشگیری از جمله واکسیناسیون، مراقبتهای مادر و کودک و سایر خدمات بهداشتی را به بخش خصوصی واگذار کرده، در حالی که سرانه پرداختی با حجم خدمات مورد انتظار تناسب ندارد.
اعضای نظام پزشکی همچنین با اشاره به الزامات ایجاد پایگاه پزشک خانواده از جمله تأمین فضای ۱۴۰ مترمربعی، بهکارگیری نیروی بهداشتی، ماما و منشی، تصریح کردند: با توجه به شرایط اقتصادی، تورم و هزینههای موجود، فراهم کردن این زیرساختها برای بسیاری از پزشکان امکانپذیر نیست و ایشان را به جای تمرکز بر درمان، درگیر مسائل مالی و اداری میکند.
حاضران در جلسه یکی دیگر از مهمترین موانع اجرای طرح را بیاعتمادی جامعه پزشکی به سازمانهای بیمهگر دانستند و گفتند: تأخیرهای مکرر در پرداخت مطالبات پزشکان طی سالهای گذشته موجب شده است وعدههای جدید وزارت بهداشت نیز نتواند این بیاعتمادی را برطرف کند.
به گفته اعضای نظام پزشکی، در طراحی این طرح همچنین راهکاری برای ادامه فعالیت درمانگاههای شهری پیشبینی نشده و این مراکز نیز در معرض خروج از چرخه ارائه خدمات درمانی قرار خواهند گرفت.
از سوی دیگر با تعداد بسیار کمی از متخصصان داخلی و زنان و اطفال وعفونی قرارداد بسته میشود که جوابگوی حجم ارجاع از مراکز نخواهند بود و بیماران باید مدت زیادی را در نوبت ویزیت متخصص طرف قرارداد صرف نمایند.
اعضای نظام پزشکی نیشابور در پایان پیشنهاد کردند با توجه به فراهم نبودن زیرساختهای لازم و شرایط نامناسب اقتصادی، اجرای طرح پزشک خانواده تا زمان ایجاد بسترهای مناسب و رفع چالشهای موجود در مناطق محدود اجرا شود و یا به تعویق افتد.
اشکالات و آسیب های طرح برای بیماران و مشکلات و پرسش هایی که مجریان باید پاسخگو باشند
چالش های این طرح بیش از پزشکان برای مردم که هدف اصلی طرح دانسته شده اند، می باشد. موارد زیر بخشی از آنچیزی است که در دو نشست خبری نظام پزشکی و علوم پزشکی و نیز آنچه در گفتگو با پزشکان مطلع شدیم.
پزشکان دولتی طرح طبق آنچه در نشست خبری عنوان شد، ۲۰ پزشک می باشد که در نهایت قرار است تلاش شود به صد پزشک برسد و این تعداد باید پاسخگوی نیاز جمعیت چهار شهرستان نیشابور، زبرخان، فیروزه و میانجلگه باشند. با این حجم جمعیت و دشواری های نوبت دهی تلفنی پزشکان و صف انتظار در نوبت گیری و صف حضوری در مطب و درمانگاه، بویژه در ایام پیک شیوع بیماری ها تصور اینکه با چه آشفتگی مواجه خواهیم بود، بسیار ساده است.
اگر شما سالها زیر نظر پزشک یا متخصصی که با مشکلات شما آشنا بوده، قرار داشتید در این طرح نمی توانید دیگر به وی مراجعه کنید مگر اینکه در لیست پزشکان خانواده طرح و مطابق منطقه سکونت شما قرار داشته باشد. در غیر این صورت ویزیت وی و آزمایش، سونوگرافی، دارو و تمام تجویزات وی بصورت آزاد محاسبه می شود.
هر بیمار چهار بار در سال می تواند به پزشک خانواده مراجعه کند و دفعات بعد ویزیت وی آزاد است و پزشک در هر فصل میانگین ۳ دارو می تواند تجویز کند و مازاد بر آن آزاد می باشد.
از طرفی پزشک خانواده فقط مجاز هست حدود 10 درصد به متخصص ارجاع بده و مابقی درمان باید توسط خودش انجام شود.
حال بیماران سرطانی و امراض سخت، مادران باردار، مبتلایان فشار خون و ديابت و … که ناچار به مصرف روزانه و همیشگی داروهای خود هستند، تکلیفشان چيست؟
اگر در شهرهای کوچک بخواهید به شهر بزرگتر یا مرکز استان مراجعه کنید، بخصوص در صورت کمبود یا نبود متخصص یا برای مراجعه به پزشکان با تجربه و تبحر بیشتر و یا در صورت نیاز به برخورداری از مراکز و خدمات باکیفیت تر، مطابق کد ملی نمی توانید و باید بصورت آزاد ویزیت داده و تجویزهای بعدی نیز بصورت آزاد است.
با این اوصاف طبعا بیماران در سفر نیز با مشکل مواجه می شوند. هر فرد خارج از شهرستان محل استقرار پزشک خانواده خود، در مواقع اورژانس میتواند به نزدیکترین بخش اورژانس مراکز درمانی مراجعه نماید و چنانچه سطح تریاژ وی 4 یا 5 تشخیص داده شود، خدمات را پس از خودپرداخت (فرانشیز) 30 درصد دریافت مینماید.
از سویی محدودیت زمانی مراجعه به پزشک خانواده است که باید در ساعت کاری وی صورت بگیرد و خارج از این زمان یا در ایام تعطیل، بیماران برای دریافت خدمات تشخیصی و درمانی و فوریتهای پزشکی باید به مراکز خدمات جامع سلامت شبانهروزی و اورژانس بیمارستانها مراجعه نمایند، در غیر این صورت ویزیت و هزینه ها آزاد خواهد بود.
علاوه بر آن زمان انتظار زیاد تا ارجاع به متخصص نیز بر روند درمان و رنج بیمار می افزاید.
عدم اجرای طرح در برخی شهرها و مناطق بیماران را در بحث بیمه های تکمیلی نیز با مشکلات و چالش های متعدد مواجه خواهد کرد.
آیا با توجه به آنکه پزشکان در جلسه گفتند دغدغه بسیاری از آنها از درمان بیمار به کسب درآمد می رسد و از سویی نگرانی بیمار بجای تمرکز بر درمان و درد بیماری، بر روی پیچیدگی ها، سردرگمی، اتلاف زمان و افزایش هزینه های این طرح خواهد شد؛ در نهایت این طرح به سود سلامت جامعه و شهروندان خواهد بود یا سلامت و درمان را از اولویت نخست پزشک و بیمار خارج خواهد کرد و طرح بیش از نجات سلامت جامعه ناجی وضعیت آشفته بیمه ها خواهد بود.
اگر این طرح خوب است چرا در مرکز استان و مشهد اجرا نشد.
آیا بهتر نیست طرح بجای عمومیت اجرا در مناطق کم برخوردار محقق شود که مخاطبين اصلی و نیازمند آن هستند.
