نگاهی به دوره تاریخ ایران باستان

✍ دکتر فریدون شایسته (دبیر تاریخ ایرانی شعبه گیلان)

قتل بزرگمهر، وزیر معروف و با تدبیر خسرو انوشیروان (خسرو اول) درسال۵۹۰ میلادی. مورخان اروپایی، ماه مه سال ۵۹۰ میلادی را به دلایل متعدد، شروع پایانِ کارِ دودمان ساسانیان ایران نوشته‌اند که یکی از این دلایل کنار گذاشتن، بازداشت و احیانا قتل مدیران مجرّب و ایران‌دوست کشوری و لشکری بود.
بزرگمهر وزیر معروف و باتدبیر خسرو انوشیروان (خسرو اول)نیز به دستور خسرو پرویز(خسرو دوم)کشته شد و ایرانیان از داشتن یک مدیر شایسته، مدبّر، اندیشمند و میهن‌دوست عاری شدند.

یک سال پس از قتل بزرگمهر، خسرو پرویز به توصیه دلسوزان ایران که وی، اسپهبد بهرام چوبین را ببخشد و این نابغه نظامی را از دست ندهد، اعتناء نکرد و در سال ۵۹۴ میلادی،هم، نقشه قتل سپهبد بستام ساسانی را کشید که وی فرار کرد و در غربت درگذشت.

در عهد خسرو پرویز(خسرو دوم)، بسیاری از ژنرال‌های برجسته ایران در جنگ‌های غیر ضروری او کشته و یا قربانی سوءظن وی شدند و جان باختند.
مدیران اداری شایسته هم از گزند او در امان نماندند، بنابراین دیگر شخصیتی باقی نمانده بود که از امپراتوری محافظت کند.
خسرو پرویز(خسرو دوم)نیز،توسط فرزندش،شیرویه کشته شد.شاعری به حروف ابجد،سال مرگ خسرو پرویز را ۶۰۰میلادی،دانسته است:

نام بُت من،زغایت لطف              سیبیست(۶۰۰)نهاده برسرِ سَرو

عدد ۶۰۰ در حروف ابجد«خ»می شود واگر «خ » بر سرِ «سرو»گذاشته شود، می شود «خسرو» وخسرودرسال ۶۰۰میلادی ،کشته شد.