روایت مدیریت بازار و تأمین کالا در نیشابور در روزهای جنگ و نوروز با هزاران مسافر
✍ احسان سلیمانی
در شرایط جنگی، شاید به اندازه اقدامات نظامی و حتی بیش از آن، مدیریت و تامین بازار و ارزاق عمومی حائز اهمیت است و شهرهای شرقی کشور همچون نیشابور که از حملات و جنگ در امان بود، علاوه بر نیشابوریان، میزبان مسافران و مهمانان زیادی از شهرهای درگیر جنگ بود که طبعا بر دشواری کار می افزود.
معاون استاندار و فرماندار ویژه نیشابور در گفتگو با خبرنگار خیامنامه اظهار داشت: در خردادماه سال جاری کشور ما جنگ دوازده روزهای را پشت سر گذاشت که در عین دشواری، تجربه ارزشمندی در حوزه مدیریت اجرایی کشور و همچنین در سطح شهرستانها به همراه داشت. یکی از مهمترین موضوعاتی که در آن مقطع مورد توجه قرار گرفت، بحث ذخیرهسازی کالاهای اساسی و ارزاق عمومی مورد نیاز مردم بود. خوشبختانه دولت چهاردهم با محوریت دکتر پزشکیان در این حوزه عملکرد بسیار مطلوبی داشت و ذخیرهسازی کالاهای استراتژیک در سطح کشور به شکل مناسبی انجام شد. بخشی از موفقیتهایی که امروز شاهد آن هستیم، نتیجه همین اهتمام دولت در تأمین کالاهای اساسی است.
مهدی دونده با اشاره به گرانی اجناس گفت: گرانی اجناس غالبا یک امر سراسری است که چندان در کنترل ما نیست ولی تامین مواد غذایی که در اختیار ما و دیگر مدیران بوده بدون مشکل انجام شد. در شهرستان نیشابور بلافاصله پس از رخدادهای خردادماه، جلسهای با سهرابی، مدیرکل غله، برگزار کردیم و از وی برای حضور در شهرستان دعوت به عمل آمد. در این دیدارها که هم با حضور وی در نیشابور و هم با حضور ما در محل اداره کل برگزار شد، موضوع تأمین ذخایر گندم برای سه کارخانه بزرگ آرد شهرستان مطرح گردید. با توجه به اشراف کامل ایشان بر حوزه مدیریتی خود، این درخواست پذیرفته شد و خوشبختانه ذخیره گندم به میزان کافی در انبارهای هر سه کارخانه آرد نیشابور بزرگ تأمین شد به نحوی که اگر همین امروز دیگر هیچ آردی وارد نیشابور نشود، ما ذخیره ۳ ماه آرد را برای شهروندان پیش بینی کرده ایم. یکی از دلایل موفقیت ما در تأمین آرد و نان در شهرستان نیز همین موضوع بود که جا دارد از ایشان قدردانی کنم. همچنین در ابتدای جنگ، سهمیه مازاد آردی در حدود ۱۳۲ تن با همکاری ایشان به سهمیه نانواییهای شهرستان اضافه شد که این میزان به صورت دو دهه یکجا بین نانوایان توزیع گردید. در حوزه آرد خام نیز که توسط شرکت تعاونی روستایی در روستاهای فاقد نانوایی توزیع میشود، سهمیه یکماهه به صورت کامل در اختیار روستاییان قرار گرفت. علاوه بر تولید روزانه کارخانههای آرد که میان نانواییها توزیع میشود، مقرر شد مقدار مشخصی آرد نیز به صورت ذخیره نگهداری شود تا در صورت بروز هرگونه چالش بتوان از این ذخایر استفاده کرد.
وی در خصوص تأمین سایر کالاهای اساسی مانند روغن، گوشت و برنج اظهار داشت: از ابتدای آغاز شرایط جنگی، «قرارگاه اقتصادی شهرستان» تشکیل شد. جلسات این قرارگاه به صورت روزانه در فرمانداری برگزار میشد و دستگاههای امنیتی، نهادهای نظارتی از جمله تعزیرات حکومتی، اداره صنعت، معدن و تجارت، اداره جهاد کشاورزی، نمایندگان اتاق اصناف و اتحادیههای مرتبط در آن حضور داشتند. در این جلسات به طور مستمر وضعیت بازار، میزان ذخایر کالا در شهرستان و همچنین کمبودها و کاستیهای احتمالی بررسی میشد و با همکاری مجموعههای نظارتی و اجرایی برای رفع آنها اقدام میکردیم. نتیجه این اقدامات، رضایتمندی مردم از وضعیت بازار بود.
فرماندار یادآور شد: اگر به ماههای گذشته بازگردیم، در دیماه با توجه به ناآرامیها و اعتراضاتی که بخشی از آنها جنبه صنفی و اقتصادی داشت، جلسات متعددی در فرمانداری با تولیدکنندگان برگزار کردیم. این نشستها در حوزههای مختلف از جمله بخش کشاورزی، صنایع غذایی و همچنین با بنکداران شهرستان برگزار شد. علاوه بر این، در ماههای اسفند و فروردین سال جاری نیز جلسات متعددی با فعالان اقتصادی و نمایندگان شرکتها و برندهای مختلف برگزار شد. همچنین بازدیدهایی از کارخانههای تولید روغن در شهرستان با حضور هیئتهای نظارتی انجام گرفت تا چالشها، مشکلات و دغدغههای این واحدهای تولیدی بررسی شود. در خصوص برنج نیز جلسهای با واردکنندگان این محصول در شهرستان برگزار کردیم و آمار ارائه شده از میزان موجودی برنج، چه به صورت مالکیتی و چه امانی، بسیار مناسب و اطمینانبخش بود و در این حوزه نگرانی وجود نداشت.
مهدی دونده تاکید نمود: تمامی این اقدامات نتیجه تشکیل قرارگاه اقتصادی شهرستان، برگزاری جلسات روزانه، رصد مستمر قیمتها و کیفیت کالاها و همچنین نظارت بر میزان موجودی کالا در سطح شهرستان بود که به عنوان یکی از برنامههای راهبردی فرمانداری و دستگاههای عضو دنبال میشد.
وی نقش بازدیدهای مستمر از نانواییها، مراکز عرضه کالاهای عمومی، هایپرمارکتها و بنکداریها را در ایجاد آرامش در بازار مؤثر دانست و این حضور میدانی را موجب دلگرمی فروشندگان و کسبه و همچنین افزایش اطمینان مردم به عنوان مصرفکننده عنوان کرد.
از میدان نبرد در شهرهای جنگ زده تا سفرههای مردم در نیشابور
رئیس شورای اداری نیشابور گفت: با وجود اینکه ممکن بود شرایط به گونه دیگری رقم بخورد، بخش مهمی از آرامش بازار مرهون فرهنگ و رفتار مسئولانه مردم شهرستان نیشابور وعدم هجوم به فروشگاه ها می باشد. از سوی دیگر، دستگاههای اجرایی، بنکداران و کسبه نیز با تمام توان برای حفظ آرامش بازار و مردم تلاش کردند و خوشبختانه در این مدت هیچ کمبود کالای استراتژیک و ارزاق عمومی در شهرستان مشاهده نشد. بویژه که با ماندگاری حدود ۱۱ هزار خودرو از میان مسافران در نیشابور حدود ۳۳ هزار نفر در این ایام مهمان شهرستان بودند ولی با این حجم از تردد و حضور مسافران، کمبود خاصی در تأمین کالاهای اساسی احساس نشد و شرایط زندگی در شهرستان کاملاً عادی و آرام بود و ما این اطمینان را به شهروندان میدهیم اگر ۵۰ هزار مهمان به نیشابور وارد شوند، آمادگی اسکان و پذیرایی آنها را داریم. در آینده نیز هیچگونه چالشی در حوزه تأمین کالاهای اساسی به وجود نیاید. البته در حال حاضر نیز جای نگرانی در شهرستان نیشابور وجود ندارد و تمامی کالاهای استراتژیک مورد نیاز برای ادامه روند عادی زندگی مردم ذخیرهسازی شده است.
وی ضمن قدردانی از صبوری مردم، ابراز امیدواری نمود: دیگر شاهد از دست دادن هموطنان عزیزمان نباشیم و به یاری خداوند هرچه زودتر جنگ نیز پایان یابد تا دغدغهها و نگرانیهای موجود برطرف شود و نعمت آرامش، سلامت و امنیت هرچه سریعتر به مردم بازگردد و هرچه سریعتر شرایط کشور به حالت عادی بازگردد.
تامین کالای دیگر شهرها علاوه بر نیشابور با استفاده از ظرفیت صنعت نیشابور
حسین سراج، رئیس اداره صمت نیشابور نیز در گفتگو با خبرنگار ما خاطرنشان کرد: شهرستان نیشابور بزرگ به لحاظ پیشینه صنعتی و دارا بودن ۴۸۰ واحد بزرگ تولیدی که اکثرا به تولید کالای استراتژیک مشغول می باشند، منجله ۳ واحد تولیدی آرد، ۳ واحد تولیدی روغن و یک واحد تولیدی شکر و یک واخد تولیدی و بسته بندی قند و ۳۵۰ واحد نانوایی و ۵ مجتمع تولیدی نان، نه تنها باعث شد که در ایام جنگ کمبود کالا و صف خاصی تشکیل نشود بلکه از محمل کالاهای تولیدی حتی شهرستانها و استانهای همجوار را تامین کالا نماید.
اقدامات پیشگیرانه و بلند مدت برای تنظیم بازار
معاون سازمان و مدیر جهاد کشاورزی نیشابور از آنجا که مسئولیت تنظیم بازار بر عهده این سازمان است؛ با اشاره به شرایط خاص ایام پرتردد و افزایش تقاضا پیرامون تأمین کالاهای اساسی در ایام پیک مصرف اظهار داشت: در شرایط خاص بازار، اولویت مردم در دسترس بودن کالا بوده است. برای جلوگیری از ایجاد کمبود در بازار در تعطیلات نوروز و شرایط جنگی، برنامهریزی لازم و تدابیر ویژه در حوزه تأمین کالاهای اساسی برای همشهریان و مسافران انجام شد.
شیر سرگردان نداشتیم
علی مبارکی با یادآوری اینکه که نیشابور، رتبه یک تولیدکننده شیر خام در استان است؛ اظهار داشت: علی رغم نگرانیهایی دربارهی «سرگردان شدن شیر دامداران» در مدت تعطیلی واحدهای لبنی و نبود خریدار، اما با هماهنگی انجامشده با صنایع تولیدی لبنیات و فعالیت مستمر حتی در ایام تعطیل، تمام شیر تولیدی دامداران جذب کارخانهها شد.
نان
وی در خصوص نان افزود: با توجه به افزایش مراجعات، سهمیه فوقالعادهای برای نانواییهای مستقر در محورهای پرتردد و مسیر عبور مسافران اختصاص یافت و آرد مازاد تأمین شد. همچنین ساعات پخت برخی نانواییهای افزایش یافت تا صفها مدیریت شود. درسته است که شلوغی در صف ها بویژه با توجه به حجم مسافر دیده می شد، ولی کمبودی ایجاد نشد.
برنج
مبارکی از جذب سهمیه های شکر و برنج خبر داد و گفت: در خصوص برنج، بهویژه برنج وارداتی با کمک مباشران و واردات از پاکستان، در مقطعی قیمت آن با قیمتهایی در حدود ۲۶ هزار و ۷۰۰ تومان عرضه شده و با کاهش نسبی نیز مواجه بود. کمبود قابل توجهی در تأمین برنج گزارش نشود و بازار از حیث موجودی کالا، وضعیت نسبتاً با ثباتی داشت. در ماه های آینده نیز برای تامین برنج گندم به هیچ عنوان نگرانی برای کمبود نداریم و علاوه بر ذخایر کافی، از سویی نزدیک فصل جدید برداشت گندم می شویم.
گوشت، مرغ و تخم مرغ
وی با بیان اینکه در زمینه گوشت قرمز هم مشکلی پیش نیامد، پیرامون تأمین گوشت مرغ گفت: شهرستان تولیدکننده عمده مرغ نیست و بخشی از نیاز از سایر استانها تأمین میشود، با این حال در تأمین مرغ مورد نیاز مردم مشکلی وجود نداشت و به وفور در فروشگاه ها موجود بود. در راستای تنظیم بازار، مرغ منجمد نیز با قیمت حدود ۲۲۰ هزار تومان عرضه شد تا از جهش قیمت و ایجاد التهاب در بازار جلوگیری شود و هر زمان احساس کنیم که کمبود هست، باز هم ورود میکنیم. در خصوص تخم مرغ نیز جزو تولیدکنندگان رده اول استان هستیم و کمبودی نداریم و پیش بینی لازم برای جوجه ریزی نیز صورت گرفته است.
وضعیت نهادههای دامی و خوراک دام
رئیس جهاد کشاورزی یادآور شد: علی رغم دغدغه ای که برای ایام نوروز در تأمین و توزیع نهادههای دامی که خوراک اصلی دام و طیور را تشکیل میدهند، وجود داشت، اما با هماهنگی با کارخانجات خوراک دام صورت گرفت؛ تعطیلی و قطع تولید نداشتیم در این مدت و کمبود جدی گزارش نشد و شاهد کاهش قیمت برخی نهادهها از حدود ۵۰۰ به حدود ۱۸۶ تومان نیز بودیم.
ذخیرهسازی میوه شب عید
وی اعلام کرد: برای تنظیم بازار شب عید، ۱۵۰ تن پرتقال و ۵۰ تن سیب ذخیرهسازی شد تا در صورت نیاز و بروز اخلال یا کمبود، وارد بازار شود. در عین حال در عمل، صنف خود بهخوبی نیاز بازار شب عید را تأمین کردند و نیازی به ورود گستردهی دولت به بازار میوه، آنگونه که در ابتدا پیشبینی شده بود، پیش نیامد. چرا که مادامی که اخلال در توزیع ایجاد نشود، ما مداخله ای نمی کنیم. هرچند واقعیت این است که سطح قیمتها بالا بود.
پروژههای پیش رو و طرحهای زیربنایی در حوزه کشاورزی، دام و زنجیره تولید
مدیر جهاد کشاورزی نیشابور در خصوص پروژههای پیش رو و طرحهای زیربنایی در حوزه کشاورزی، دام و زنجیره تولید به خبرنگار ما به منظور پیشگیری از مشکلات پیش رو و خودکفایی شهرستان گفت: دو واحد کارخانه خوراک دام در برنامه افتتاح و کلنگ زنی طرحهای هفته جهاد کشاورزی داریم که یکی در مرحله بهرهبرداری و دیگری در مرحله آغاز عملیات اجرایی قرار دارد که هدف از راهاندازی این واحدها، تأمین پایدار نهادههای دامی و کاهش نوسانات و مشکلات ناشی از واردات یا توزیع نامنظم نهادهها می باشد.
زنجیره تولید مرغ گوشتی
وی از اجرای طرح زنجیره تولید مرغ گوشتی با ظرفیت حدود ۶۰۰ هزار قطعه خبر داد و گفت: این طرح در راستای جبران کمبود گوشت مرغ و تقویت تولید داخلی و تکمیل زنجیره تأمین به منظور کاهش وابستگی به تأمین مرغ از سایر مناطق اجرا میشود.
استفاده از پسماندهای کشاورزی برای تولید خوراک دام
مبارکی ادامه داد: از دیگر برنامهها، اجرای طرح استفاده از پسماندهای کشاورزی برای تولید خوراک دام است که میتواند هم به کاهش هزینههای تولید و هم به مدیریت بهتر منابع و کاهش هدررفت کمک کند.
طرح تولید شیر خشک
وی از طرح تولید شیر خشک توسط شرکت تعاونی دامداران خبر داد که با هدف تکمیل زنجیره تولید شیر و جلوگیری از هدررفت مازاد تولید دنبال میشود و میتواند در مواقع مازاد تولید شیر، با تبدیل شیر خام به محصول با ماندگاری بالاتر، از ایجاد مازاد غیرقابل جذب و آسیب به دامداران جلوگیری کند.
