در گفتگوی اختصاصی خیام نامه با غلامحسین مظفری مطرح شد:
برای بدترین سناریوها در استان آماده ایم
گفتگو با غلامحسین مظفری استاندار خراسان رضوی در روزهای پایانی اسفندماه که شرایطِ جنگی آرام و قرار را از همه ربوده بود، انجام و تلاش بر این بود که در آخرین شماره خیام نامه در سال ۱۴۰۴ منتشر شود که متاسفانه چنین نشد. ضمن سپاس از استاندار محترم که علی رغم شرایط بحرانی به احترام مردم بخشی از وقت خود را صرف پاسخگویی به مردم نمودند و نیز مدیر روابط عمومی استانداری که با زحمت فروان امکان این گفتگو را فراهم کردند؛ با عنایت به ادامه شرایط اضطراری و احتمال تکرار تجربه تلخ جنگ، مشروح این گفتگو با تاخیر تقدیم خوانندگان و مخاطبان خیام نامه می شود.
جناب استاندار با سلام و خداقوت به شما و همکاران و تشکر از وقتی که برای گفتوگوی با مردم و مخاطبان، بهویژه همشهریان نیشابوری اختصاص دادهاید؛ همان طور که همه میدانیم کشور در شرایط خاصی است. تدابیر مجموعه استانداری برای مدیریت شرایط بحران و پیشبینیها برای رفع نگرانیهای عمومی چه بوده است؟
ضمن عرض خداقوت خدمت همه فعالان حوزه خبر و رسانه و عرض ارادت خدمت مردم عزیز بویژه نیشابوریان فهیم و فرهنگ دوست، همانطور که بارها تأکید کردهام، فلسفه وجودی جلسات مستمر ما، استفاده از تمام ظرفیتها برای حل مسائلِ قابلحل است . شرایط امروز کشور، حساس و پیچیده است و ما در استانداری خراسان رضوی بر این باوریم که باید با واقعبینی شرایط را تحلیل کرده و برای عبور از این مقطع حساس، با همدلی و همفکری تصمیم بگیریم .
تدبیر ما در مجموعه استانداری برای مدیریت این شرایط و کاهش نگرانیهای مردم، مبتنی بر سه محور اساسی بوده است: برگزاری جلسات مستمر و تخصصی: جلسات ستاد مدیریت بحران، شورای تأمین و کمیتههای اضطراری بهصورت منظم و گاهی هر ۱۲ ساعت یکبار برگزار میشود تا تصمیمات لازم برای مدیریت شرایط اتخاذ شود . این جلسات به ما امکان رصد دقیق و لحظهای مسائل را میدهد.
دوم: ایجاد امنیت روانی و شفافیت: یکی از مهمترین وظایف ما در شرایط کنونی، ایجاد فضای امنیت روانی برای مردم است. باید به مردم اطمینان دهیم که کارها و مطالبات آنها در این شرایط خاص پیگیری میشود و جای نگرانی نیست . به همین منظور، کمیتههای تخصصی با سخنگوی مشخص فعال شدهاند تا اطلاعات صحیح و منسجم به مردم و رسانهها منتقل شود و از پراکندهگویی جلوگیری گردد .
سوم: هماهنگی کامل بینبخشی: با هماهنگی میان تمامی دستگاههای اجرایی، نظامی، انتظامی و امدادی، تلاش کردهایم تا یکپارچگی مدیریت را حفظ کنیم. تجربه ما در بحرانهای پیشین نشان داده که هماهنگی، رمز عبور موفق از شرایط سخت است .
خدمات اداری و استمرار برنامههای حاکمیتی در شرایط بحرانی چگونه ادامه مییابد؟
ما موظف به حفظ و استمرار خدماترسانی به مردم حتی در سختترین شرایط هستیم. خدا را شکر در استان خراسان رضوی، هیچ مشکلی در این زمینه نداشتهایم و همه چیز مطابق برنامهریزیها مدیریت میشود . خدمترسانی به زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی که از سراسر کشور مشرف میشوند، بهخوبی در حال انجام است .
برنامههای حاکمیتی و خدمات اداری در استان با قوت تمام ادامه دارد. مدیران اجرایی موظف شدهاند حتی بدترین سناریوهای ممکن را نیز در نظر بگیرند و برای چنین شرایطی برنامهریزی دقیق داشته باشند . به عنوان مثال، در حوزه تأمین کالاهای اساسی مانند آرد و نان، پیشبینیهای لازم برای توزیع پایدار و بدون وقفه انجام شده است تا در صورت بروز هرگونه شرایط خاص، استان آمادگی کامل داشته باشد . این آمادگی، حاصل جهاد و تلاش شبانهروزی همکاران من در تمامی دستگاههای اجرایی استان است.
مردم و نهادهای غیردولتی چه همکاریهایی برای کاهش نگرانیها و مشارکت در عبور از این شرایط میتوانند داشته باشند؟
با صراحت اعلام میکنم که سرمایه اصلی عبور از شرایط سخت، همراهی مردم است. دولت بهتنهایی نمیتواند تمامی مسائل جامعه را در این پهنه گسترده مدیریت کند. حضور و مشارکت تشکلهای اجتماعی و سازمانهای مردمنهاد یک ظرفیت بسیار مهم و حیاتی محسوب میشود .
انتظار ما از مردم و نهادهای غیردولتی در این شرایط انتقال صحیح واقعیتها است. فعالان اجتماعی و سمنها میتوانند پل ارتباطی بین مردم و حاکمیت باشند و با انتقال واقعیتها و مطالبات به ما، در شناسایی مسائل و کاهش فاصله بین جامعه و ساختارهای مدیریتی نقشآفرینی کنند .
دوم این که همدلی و آرامش را تقویت کنند. از تشکلهای مردمی میخواهیم پیام همدلی، آرامش و همکاری را به بدنه اجتماعی منتقل کنند . پرهیز از التهابآفرینی، انتشار اخبار متناقض و ایجاد هیجانهای کاذب در این شرایط، کمک شایانی به عبور آرام از بحران خواهد کرد.
همچنین در حل مسائل مشارکت کنند. برای بهرهگیری نظاممند از این ظرفیت عظیم، مجموعه اتاق اندیشهورزی استان را با ۱۷ کارگروه فعال داریم و از سمنها خواستهایم تا در این کارگروهها حضور یابند و نظرات کارشناسی خود را ارائه دهند .
وضعیت اجرای برنامههای عمرانی دولت در شرایط فعلی طبیعتا با تعلیق یا کندی رو به رو خواهد شد. با این وجود وضعیت اجرای این برنامهها هم اکنون در چه شرایطی است؟
همیشه یک اصل مهم را در مدیریت استان دنبال میکنم و آن این است که تا زمانی که پروژههای نیمهتمام را تعیین تکلیف نکنیم، نباید از پروژه جدید سخن بگوییم. توجه ما معطوف به اتمام پروژههای معطلمانده و نیمهتمام است.
با وجود شرایط دشوار، سرعت کار در معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری افزایش یافته و خوشبختانه دغدغههای ما در این حوزه کمتر شده است. معتقدیم باید کارهای بزرگ در دستور کار باشد. به عنوان نمونه، پروژه ورودی آزادراه چناران-مشهد را صرفاً به عنوان یک مسیر نمیبینیم، بلکه در حال طراحی یک آزادراه کمنظیر با معماری فاخر هستیم تا به یک فرصت بزرگ سرمایهگذاری تبدیل شود.
همچنین منطقه تاریخی توس باید به یکی از بهترین مناطق شهری کشور تبدیل شود. اینها نشان میدهد که برنامههای عمرانی ما، هرچند با نگاه اولویتبندی و تمرکز بر پروژههای کلیدی و دارای اولویت، با قدرت ادامه دارد.
گزارشی از مهمترین دستاوردهای دولت در یک سال و نیم پس از استقرار و مهم ترین چالشهای پیش رو و مهمترین بخشهایی که شاهد تحرک توسعه استان در این مدت بودهایم را بفرمایید.
خدا را شاکریم که با همافزایی مدیران و بخش خصوصی، توانستهایم در برخی حوزهها علیرغم مشکلات، عملکرد موفقی داشته باشیم.
یکی از مهمترین دستاوردها رشد صادرات استان است. با همافزایی در حل مسائل تولید و صنعت، رشد صادرات استان علیرغم منفی بودن تراز صادرات کشور در ۶ ماهه نخست سال، رتبه اول کشور را کسب کرد. این نشان میدهد اگر کنار هم قرار بگیریم، حتی در سختترین شرایط هم میتوان اوضاع را بهتر کرد.
برای بهبود محیط کسبوکار تلاش کردیم و استان خراسان رضوی در فضای بهبود محیط کسبوکار نیز موفق به کسب رتبه اول کشور شد. همچنین استان خراسان رضوی در استفاده از انرژی خورشیدی در چاههای کشاورزی پیشگام بوده و تاکنون حدود ۵۹ مگاوات ظرفیت در این حوزه ایجاد شده است که فاصله معناداری با استانهای بعدی داریم .
از مهمترین چالشهای که پیش روی مدیریت استان قرار دارد می توان به تمرکزگرایی اداری اشاره کرد. یکی از چالشهای اصلی، طولانی شدن روند اخذ مجوزها در پایتخت برای مسائل خرد است. این موضوع باعث کندی کار میشود در حالی که سیستم کارشناسی استان اشراف کامل دارد.
همچنین چالشهای حوزه نقدینگی و افزایش نرخ ارز از جمله مسائلی است که فعالان اقتصادی با آن مواجه هستند و با جدیت آن را از مرکز پیگیری میکنیم.پروژههایی مانند پدیده شاندیز را نمیتوان نادیده گرفت و باید با تدبیر، مسائل آن را حل کرد.
با توجه به اختیارات استانداران و استقلال نسبی تصمیمگیری به استانها، به ویژه در شرایط بحرانی؛ چنان چه شاهد آسیبهای جدی به دولت در سطح بالاتر باشیم، آیا پیشبینیهایی برای اداره، در شرایط وخیم و قطع تصمیمگیریهای متمرکز قدرت مرکزی شده و آیا ظرفیتهایی برای این امر و کاهش مخاطرات و نگرانیهای عمومی وجود دارد؟
همانطور که اشاره کردم، مدیران استان باید فرض را بر این بگذارند که کشور ممکن است در شرایط بسیار سختتری قرار گیرد. این یک اصل در مدیریت بحران است که باید برای بدترین سناریوها آماده بود.
در استان، سختترین سناریوهای ممکن پیشبینی شده و برای بدترین شرایط برنامهریزی صورت گرفته است تا در صورت بروز هرگونه حادثه و حتی قطع ارتباط با مرکز، روند خدمترسانی به مردم بدون وقفه ادامه یابد. تجربه ما در دوران جنگ دوازدهروزه، این آمادگی را محک زد.
همچنین ما به دنبال آن هستیم که تمامی موضوعات، استعلامها و مجوزهایی که نیاز به تایید تهران دارند را احصا کنیم و با انتقال آن به پایتخت، خواستار تفویض این اختیارات به استان شویم. این کار قطعا سرعت و کیفیت پیشبرد امور را در شرایط عادی و بحرانی بهبود خواهد بخشید.
تأکید ما بر استفاده از ظرفیتهای درون استانی است. ما در خراسان رضوی به این باور رسیدهایم که باید مسائلمان را خودمان حل کنیم و حتی الگویی برای سایر استانها باشیم. اتاقهای اندیشهورزی و کارگروههای مشورتی با حضور پیشکسوتان و متخصصان، ظرفیت عظیمی برای تصمیمسازی در شرایط سخت فراهم کردهاند.
ارزیابی شما از بدترین سناریوهای ممکن و آمادگی اداری استان چیست؟
ارزیابی من این است که خراسان رضوی برای سختترین سناریوها برنامهریزی کرده است. بهعنوان رئیس ستاد بحران استان، حتی یک درصد کمتر از آمادگی کامل را نمیپذیرم.
این ادعا صرفاً یک شعار نیست، بلکه حاصل برنامهریزی و اقدام عملی است. ما به تازگی دومین مانور دورمیزی تمامعیار زلزله را در استان برگزار کردیم که با هدف شبیهسازی شرایط واقعی حادثه، ارزیابی عملکرد دستگاهها و ارتقای هماهنگی میان بخشهای مختلف انجام شد. این مانورها محک جدی برای سنجش میزان هماهنگی، سرعت عمل و آمادگی عملیاتی دستگاههاست.
تجربه ارزشمند مدیریت استان در جریان جنگ دوازدهروزه به ما نشان داد که آمادگی قبلی، هماهنگی میان دستگاهها و تصمیمگیری سریع، مهمترین عوامل عبور موفق از شرایط بحرانی است. آن تجربیات را مستند کرده و مبنای برنامهریزیهای امروز قرار دادهایم.با تکیه بر تجربه گرانبهای مدیران و توان دستگاههای اجرایی، امنیتی و امدادی، استان خراسان رضوی از آمادگی صددرصدی برای خدمترسانی به مردم در هر شرایطی برخوردار است
گویا توزیع اعتبارات ملی و استانی بر اساس سرانه جمعیتی هر منطقه نیست ، در صورت تایید این موضوع، در دوره مسیولیت شما چه اقدام یا اقداماتی برای عبور از این وضعیت و نزدیک شدن به عدالت در توزیع اعتبارات انجام شده است ؟
در پاسخ به این سوال باید گفت ما با اشاره به مباحث بودجهای و لزوم پیگیری حقوق استان در بودجه سال ۱۴۰۵، وضعیت ناعادلانه تخصیص اعتبارات در برخی تبصرهها انتقاد داریم. پذیرفتنی نیست که استانی با جمعیت و وسعت خراسان رضوی، سهمی کمتر یا برابر با استانهای کوچک داشته باشد.
در جلسات با مدیران نیز گفتم که مدیران دستگاههای اجرایی استان باید با ارائه استدلالهای منطقی و کارشناسی به نمایندگان مجلس و مسئولان ملی، سهم واقعی استان را مطالبه کنند.
ما برای بودجه ۱۴۰۵ نیز سعی کردیم از حداکثر ظرفیت از نمایندگان محترم مجلس استفاده کنیم. و در فصل بودجهریزی، از مدیران دستگاههای اجرایی خواستیم تا صرفاً به پیگیریهای سازمان مدیریت اکتفا نکرده و با تعامل مستقیم با وزارتخانهها و نمایندگان، برای جذب اعتبارات ملی و افزایش سهم استان در بودجه سال آتی تلاش کنند.
