عجالتا ریش و قیچی دست آن هاست!
سلام. به کلبه کتاب خوش آمدید! در کنار کتاب های شعر، کتاب های ترانه هم مخاطب خاص خود را دارند. اما گویا با وجود تغییر و تحولات در وزارت ارشاد، ترانه سراها از روند ممیزی کتاب هایشان راضی نیستند. این هفته با هم می رویم به سراغ چند نفر از ترانه سراهای ناراضی و پای حرف های آن ها می نشینیم:
بوسه و آغوش مجوز نمی گیرند!
یکی از معروف ترین ترانه سراهای این روزها که چندین کتاب چاپ شده هم دارد، «یغما گلرویی» است که می گوید: «ممیزی ترانهها و اجازه ندادن به خوانده شدن ترانههای اجتماعی، نوعی ترانه سطحی عاشقانه و لیلی و مجنونی را باب کرده است.» او همچنین موسیقی زیرزمینی را نتیجه همین روند ممیزی می داند و معتقد است: «مسأله شورای شعر و ترانه این است که اعضای آن از زبان ترانه امروز آگاهی ندارند و ترانه هنوز برایشان «به رهی دیدم برگ خزان» است و در جدیدترین شکلش «جان مریم چشماتو وا کن» را میشناسند!»
یکی دیگر از ترانه سراهای مشهوری که بعضی ترانه هایش توسط خوانندگان آن ور آب ها هم خوانده شده «روزبه بمانی» است که با اشاره به حذف کردن برخی واژهها از ترانه می گوید: «بدتر از اینکه برخی واژهها چون آغوش در ترانه مجوز نمیگیرند، زیرنویسهایی است که زیر عبارتهایی که باید حذف شوند، مینویسند. زیرنویس این عبارتها بسیار زشت است و گاهی از یک خط شعر استنباطی میکنند که واقعا خجالتآور است و گاهی باعث میشود آدم فکر کند چطور آنها توانستهاند از یک تصویر عاشقانه چنین تصویر مستهجنی بیرون بیاورند!»
خانم «ترانه مکرم» هم ترانه سرای دیگری است که توضیح می دهد: «زمانی من ترانهای برای بهروز صفاریان گفتم که در آلبوم «شبح» منتشر شد. در این آلبوم بخشی آمده بود «دستتو از تو دستم بیدلیل جدا میکردی». ما برای انتشار این بخش مشکل داشتیم و به سختی مجوز گرفتیم، اما در همان سال چهار آلبوم دیگر با کلمات مشابه مجوز گرفتند اما هنوز کلماتی چون آغوش، بوسه و نظیر اینها ممیزی میشود.» این ترانه سرا درباره رواج ترانههای زیرزمینی هم می گوید:« زمانی به خاطر مسائل واهی بسیاری از ترانهسراهای خوب ما ممنوع شدند و تأثیر این ممنوعیت گسترش ترانههای زیرزمینی بود. ترانههایی که متعهد نیستند و تأثیر منفی بر مخاطب میگذارند.»
اما «سعید بیابانکی» شاعری که عضو شورای شعر و ترانه هم هست در دفاع از عملکرد این شورا می گوید: «در خانه، اتاق خواب از هال جداست، حمام جداست. این خط قرمزها را خود هنرمند و شاعر تثبیتشده میداند، اما برخی این خطوط را تشخیص نمیدهند و باید جایی باشد که اثر جوان ۱۸ – ۱۹ ساله را بررسی کند. برخی از این ترانهها تبلیغ خودکشی میکنند، یا علنا و آشکارا به ترویج جدایی و طلاق میپردازند، یا در فضای عاشقانه چنان مفاهیم اروتیک و عریانی را مطرح میکنند که آدم شرمش میشود!»
*توضیح این که تمام نقل قول های این بخش از سایت ایسنا گرفته شده است.
همکاری شاملو و اداره ی سانسور!
حالا که بحث ممیزی و سانسور شد بد نیست نگاهی هم بکنیم به بخشی از یک نامه ی احمد شاملو که به تازگی مجموعه ای از نامه های او به ع.پاشایی در کتابی با نام «تهران خیابان آشیخ هادی» منتشر شده است. خبر انتشار این کتاب را چندی پیش در خیام نامه آوردیم و دوستداران شاملو می توانند با خواندن این کتاب در جریان روند انتشار کتاب کوچه و برخی دیگر از کتاب های او و ماجراهایی که از سرگذرانده است قرار بگیرند. این هم چند سطری از این کتاب:
«درباره ی کتاب «ابراهیم در آتش» خوشحالم که تجدید چاپ می شود. صحبت سانسور هم بماند. عجالتا ریش و قیچی دست آن هاست. ولی حذف آن کلمه، واقعا همان جور که نوشته ای محشر است. تاریخی است: همکاری بنده و اداره ی سانسور برای تکمیل یک فرم شعری! یکی از دوستان در این جا دارد کتابی می نویسد در این باب که وجود سانسور در ایران چگونه سبب شده است که فرم و بیان خاصی در شعر معاصر پیدا شود. این موضوع جدید را به اش بگویم کلی نشئه می شود!»
تازه های کتاب
کاوه میرعباسی که بیشتر در کار ترجمه بود به تازگی رمان «سین مثل سودابه» را نوشته است که نشر افق با قیمت ۱۳ هزار تومان منتشر کرده است. نشر چشمه هم از حسین سناپور، رمان «دود» را منتشر کرده. رمانی که گفته می شود حدود هشت سال منتظر دریافت محوز بوده است! قیمت این کتاب هم ۹هزار تومان است. برای دوست داران تاریخ معاصر ایران، کتابی تازه با عنوان «میهن پرست ایرانی (محمد مصدق و کودتای انگلیسی-امریکایی) تالیف« کریستوفر دوبلگ» و با ترجمه ی هرمز همایون پور منتشر شده است که قیمتش ۳۰ هزار تومان است. علاقمندان به شعر هم باخبر باشند که نشر نیماژ از احمدرضا احمدی کتاب «سکوت فرفره ی کوچکی بود که در باد می چرخید» را راهی کتاب فروشی ها کرده است. «تئاتر و سینمای آربی اوانسیان» هم عنوان کتابی است که نشر روزنه منتشر کرده است. این کتاب شامل نوشته ها، گفتگوها و عکس های این کارگردان پیش کسوت ایرانی است. قیمت این کتاب هم در دو جلد زرکوب ۷۲ هزار تومان است. سرانجام این که همزمان با ایام عزاداری محرم، انتشارات جمهوری مجموعه ای از شعرهای مذهبی شاعران معاصر را منتشر کرده و یک کتاب ویژه هم با عنوان ردیف خوانی در مداحی (آموزش ردیفهای آوازی به شیوه مداحی) را به کوشش داوود چاووشی منتشر کرده است که همراه با یک لوح تصویری است و قیمتش هم ۱۴ هزار تومان است. این هم از تازه های کتاب. اگر قیمت کتاب ها آزارتان می دهد بگویید تا از هفته ی دیگر درج نکنم. تا دیداری دیگر تن درست باشید و کتاب خوان!
کلبه کتاب
