اعتياد
اعتياد عبارت است از وابستگي به عوامل يا موادي كه تكرار مصرف آنها باكم وكيف مشخص ودرزمان معين از ديدگاه معتاد ضروري مي نمايد . يعني تداوم بخشيدن به مصرف مواد وعوامل مخدر درماني عاميانه ، غير معمول ،دور از موازين علمي ومعتاد كسي است كه نيازمند ووابسته رواني – جسماني به مواد وعوامل مخدر وعادات باشد كه به منظور برآوردن آن بايستي از اين مواد بطور مداوم ودرفواصل مشخص استفاده كند .
افزايش سرسام آور مصرف مواد مخدر در جهان وقاچاق بين المللي ودام اعتياد ، ميليون ها نفر جوان رابه فساد وكام مرگ مي كشاند وسوداگران مرك رابه ثروت وقدرت مي رساند. اعتياد يك مسئله بزرگ بهداشتي وبلايي اجتماعي وداراي جنبه هاي متعدد اقتصادي، سياسي ،فرهنگي،رواني ،اخلاقي وحقوقي است. از اين رو آگاهي خانواده ها درباره سرانجام نكبت بار اعتياد در پيشگيري و مهار آن كمكي موثر به شمار مي آيد.
عوامل زمينه ساز اعتياد به سه گروه تقسيم مي شوند :
* عوامل اجتماعي: كمبود امكانات فرهنگي، ورزشي و تفريحي،كمبود امكانات حمايتي خدماتي، درماني ومشاوره اي، توسعه صنعتي، مهاجرت،كمبود فرصت هاي شغلي، محروميت هاي اقتصادي واجتماعي ،فرهنگ وآداب وسنن خاص، نقص قوانين مرتبط با مواد مخدر، بازار مواد مخدر و وفور آن
* عوامل بين فردي : خانواده ،مدرسه ،محل سكونت، دوستان
* عومل فردي : ژنتيك ووراثت ، نوجواني ، صفات شخصيتي ،اختلالات رواني ،نگرش مثبت به مواد ، موقعيت هاي مخاطره آميز ، تاثير مثبت مواد بر فرد
عوارض اعتياد برسلامت جسمي و رواني فرد:
آسيب عضلاني
اختلالات كبدي وكليوي ـ عفونت هاي خطرناك (ايدز،هپاتين ، كزاز) ـ بيماريهاي مزمن تنفسي ـ اختلالات قلبي ـ عروقي ـ سكته هاي قلبي ومغزي ـ آتروفي مغزي ـ ناتواني جنسي وعقيمي ـ اختلالات خواب ـ افسردگي
اختلالات رواني شديد وپايدار
عوارض خانوادگي ـ خشونت درخانواده شامل كودك آزاري وهمسر آزاري ـ غفلت از فرزندان ـ مشكلات تحصيلي ،اختلالات رواني وخودكشي فرزندان ـ نابساماني وآشفتگي خانواده ـ محدوديت درروابط سالم خارج از خانواده ـ افت سطح اقتصادي واجتماعي خانواده ـ بي كفايتي در سرپرستي خانواده ـ طلاق
عوارض شغلي
افت اعتبار فردي وموقعيت شغلي ـ سوانح وحوادث حين كار ـ غيبت از كار ـ كاهش كارايي ـ اخراج وبيكاري
عوارض اقتصادي
خسارات ناشي از كاهش نيروي مولد وافزايش نيروي مصرف كننده جامعه – هزينه هاي تحمل شده به نيروهاي انتظامي وجمع آوري امكانات لازم براي مبارزه با جرايم مستقيم غير مستقيم ناشي از مواد مخدر – صرف وقت دادگاه ها ونيروري قضايي – هزينه نگهداري مجرمين مواد مخدر ومعتادان در زندان ها – هزينه مراكز باز پروري ودرمانگاه هاي ترك اعتياد – هزينه وخسارات ناشي از مراقبت هاي بهداشتي شامل بيمارستان ودرمانگاه ها
عوارض اجتماعي
ضعف پاي بند به اصول اخلاقي ومذهبي ـ انواع جرايم مثل سرقت ،فحشا ،خشونت ، تجاوز و قتل ـ افزايش مشاغل كاذب وبيكاري ـ بي خانماني و فقر
مراحل اعتياد
1- مرحله آشنايى: اين مرحله با تشويق ديگران (مخصوصاً دوستان ناباب) يا از روى غرور و کنجکاوى خود فرد شروع مي شود. 2 ـ مرحله شک و ترديد : در اين مرحله فرد با مبارزه با اميال خود مي پردازد. 3 ـ مرحله اعتياد واقعى: در صورت ادامه مصرف در مرحله شک و ترديد فرد به مرحله اعتياد واقعى مى رسد. در اين مرحله پديده «تحمل» باعث ميشود که فرد به مرور زمان بر ميزان مصرف خود بيفزايد تا به نشئگى قبلى برسد.
رعايت موارد زير ضروري است در غير اينصورت احتمال بازگشت به اعتياد حتمي است:
1- فرد معتاد از ديدگاه پزشكي خصوصا روان پزشكي بيمار است . 2- فرد معتاد بايد بخواهد ومصمم باشد كه از بلاي خانمان سوز اعتياد نجات يابد . 3- ارزيابي هاي روان پزشكي ،روان شناختي، شخصيتي، جسمي و… قبل از شروع وترك ودرمان ضروري است . 4- بيمار وخانواده بيمار بهتر است كه در حد امكان نظريات وتوصيه هاي روان پزشك معالج راپذيرفته وبه آن عمل نمايند . 5- بهتر است فرد معتاد با همراه مورد اعتماد خانواده وروان پزشك معالج در بيمارستان بستري گردد .6- در صورتي كه پزشك معالج صلاح مي داند بيمار معتاد در مدت در مدت زمان مشخصي ممنوع الملاقات باشد وتمام اطرافيان ونزديكان بايد اين نكته رارعايت نمايند
7- نوع وروش ترك يا سم زدايي با توافق بيمار معتاد يا خانواده او وروان پزشك معالج تعيين وانتخاب شود. 8- مدت زمان توسط پزشك معالج تعيين ومشخص مي گردد وبيمار وخانواده او نبايد برخلاف آن عمل نمايند . 9- بعد از انجام ترك اعتياد بيمار بايد حداقل به مدت يك سال تحت نظر روان پزشك و روان شناس به درمان خود ادامه داده واز داروهايي كه تجويز مي شود استفاده وبه توصيه هاي عمل نمايد .10- درمان غير دارويي ماننده روان درماني انفرادي ، گروه درماني ،خانواده درماني و… اگر لازم باشد بهتر است انجام شود .11- شروع به كار ،فراهم نمودن كاري مناسب وبازگشت سريع فرد به كار قبلي دردرمان بسيار موثر است 12- فعاليت هاي ورزشي روزانه ومنظم يكي از ضروريات درمان است
نوشته شده توسط : محمدرضا برزنونی و فائقه غنمی
