رمان «نخجیر» اثر مصطفی بیان، نامزد جایزه ملی واژه شد.
روایتی اسطوره‌ای از شکست دیکتاتور
به گزارش روابط عمومی «انجمن داستان سیمرغ نیشابور»، رمان «نخجیر» نوشته مصطفی بیان، داستاننویس جوان نیشابوری به فهرست نامزدهای نهایی پنجمین دوره جایزه ملی واژه (بخش رمان) راه یافت.
«نخجیر» روایتی دو وجهی دارد که در دو سطح تاریخی – سیاسی و اسطوره‌ای پیش می‌رود. تلاش می‌کند تا با تکیه بر عناصر رئالیسم جادویی و پیوند آن با اساطیر ملی و مذهبی ابعاد تازه‌ای از دو نبرد قادسیه (حمله اعراب مسلمان به ایران) و آغاز جنگ تحمیلی در شهریور ۱۳۵۹ را به تصویر بکشد.
در سطح تاریخی، نویسنده مستقیما به سراغ کالبدشکافی روان‌شناختی شخصیت «پیشوا» (بازنمایی هولناکی از صدام حسین) می‌رود. داستان تصویری عریان از خودشیفتگی، کیش شخصیت و پارانویای این دیکتاتور را در آستانه تصمیم‌گیری برای حمله به ایران ارائه می‌دهد؛ رویای واهی فتح سه روزه تهران و قیاس‌های متوهمانه او با سردارانی چون صلاح‌الدین ایوبی. اما این شکوه پوشالی خیلی زود با پاسخ رعدآسای عقابهای آهنین (تیزپروازان نیروی هوایی ارتش ایران) و هجوم کابوس‌های فروپاشی به ترسی فلج‌کننده و تنهایی مطلق تبدیل می‌شود.
در سطح اسطوره‌ای، رمان مرزهای زمان را می‌شکند. نویسنده با درهم‌آمیختن دوره ساسانی، صدر اسلام و روزهای آغازین جنگ تحمیلی، اتمسفری کابوس‌گونه و سوررئال خلق می‌کند. حضور نمادین پرندگان اهریمنی جاسوس (لاشخورها) در تقابل با سیمرغ و جنگنده‌های ایرانی به داستان ابعادی شاهنامه‌ای بخشیده است. یکی از درخشان‌ترین بخش‌های این پیوند اسطوره‌ای بازخوانی شخصیت «شهربانو» است؛ زنی جنگاور که نمادی از ایستادگی، اصالت و هویت ملی و تاریخی ایران در برابر هجوم بیگانگان است.
اتمسفر رمان، فضایی اشباع شده از بوی مرگ، توطئه و خیانت‌های کاخ بغداد است. نویسنده آشفتگی ذهنی دیکتاتور و فضای خفقان‌بار پیرامون او را به تصویر می‌کشد. خواننده در این اثر با تحلیل اگزیستانسیال قدرت خودکامه روبروست؛ جایی که ایمان کورکورانه یک حاکم به بزرگ‌ترین دشمن او تبدیل می‌شود و سقوطش را رقم می‌زند.
«نخجیر» در نهایت اسطوره را به واقعیتی ملموس پیوند می‌زند. پایان‌بندی رمان با شهادت خلبان «عزیزالله جعفری» (از فرزندان خطه نیشابور)، روایت اساطیری کتاب را به زمین واقعیت و ادای احترام به سربازان وطن متصل می‌کند.
مصطفی بیان در رمان «نخجیر»، جنگ هشت ساله را از زاویه‌ای نو یعنی از زاویه دید روان‌پریشی دشمن و در تلاقی با هویت ملی و تاریخی ایران روایت کند. این اثر دعوتی است به تماشای جنگ، نه فقط در قامت خاکریزها بلکه در پهنه اساطیر و اعماق تاریک ذهن یک دیکتاتور شکست خورده.
اگر به داستان‌های رئالیسم جادویی، اساطیری، حماسی و تاریخی علاقه دارید، مطالعهی این داستان را به شما پیشنهاد می‌کنیم.
این رمان هم‌اکنون در کتابفروشی‌های: شب‌های روشن (نبش خیابان پانزده خرداد ۱۹)، کلبه کتاب کلیدر (شعبه اول: فردوسی شمالی، پاساژ ولیعصر؛ شعبه دوم: بلوار فضل، جنب بلوار دانشگاه) در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد.
مصطفی بیان، داستاننویس و دبیر «انجمن داستان سیمرغ نیشابور» است. در کارنامهی ادبی او جوایز متعددی از جمله جایزه ادبی لیراو، جایزه ادبی اردبیل، جایزه داستان تهران، جشنواره ادبی یزد، جشنواره ادبی قشم، جشنواره رادیویی جوان و همچنین جایزه داستان مجله اطلاعات هفتگی به چشم می‌خورد.
