دردهاي مشترک 750روشندل نيشابوري
گزارشي به بهانه روز عصاي سفيد
قرار است روز 23 مهر در ايران و 15 اکتبر در جهان براي بار پنجاهم، روز جهاني نابينايان جشن گرفته شود ، اما فقط جشن مي گيرند، براي قشري از اين جامعه که در کشور ما از حداقل حقوق شان هم محرومند ،حتي نمي توانند به راحتي در شهرشان رفت و آمد يا تفريح کنند. در آستانه ي اين روز فرصت را غنيمت شمرده و به دنياي آسيب ديدگان بينايي پا مي گذاريم.
آقاي مهدياني که خود جانباز و نابينا است، رياست انجمن نابينايان اديب را برعهده دارد. وي مي گويد: در نيشابور 750 نابينا و کم بيناي شناسايي شده زندگي مي کنند که از اين تعداد 180 نفر در انجمن نابينايان عضو هستند و از 5 تا 80سالگي از خدمات مختلفي که نياز آنهاست بهره مند مي شوند و توان بخشي هاي فرهنگي، آموزشي، رفاهي، اجتماعي و ورزشي به آنها ارائه مي شود، مثلا جوان ترها خط بريل مي آموزند و کامپيوتر را به صورت گويا فرا مي گيرند. مسن ترها نيز در کلاس هاي قرآن، مذهبي و… شرکت مي کنند.
از مشکلاتي که نابينايان با آن درگير هستند مي پرسم، مي گويد: در درجه ي اول مسئله ي اشتغال اينهاست، اکثرشان مشکل مالي دارند که اگر قانون استخدام 3درصد پرسنل از بين معلولين رعايت شود و هر اداره اي يک نفر را استخدام کند، حداقل 30-40 نفر از نابينايان مي توانند شغل داشته باشند. بسياري از روشندلان ليسانس وفوق ليسانس دارند و در صورت داشتن شغل مي توانند مستقل باشند و ازدواج کنند و به دنبال مسکن بروند. نابينايان مي توانند تلفنچي باشند، مداحي کنند يا حتي ساز بزنند، استاد دانشگاه و يا معلم باشند اما از تخصص شان استفاده نمي شود.
يکي از مواد قانون حمايت از معلولان، مناسب سازي محيط است و شهرداري هر شهر موظف است شهر را براي رفت و آمد معلولين آماده کند. اما متاسفانه در همين خيابان بنياد شهيد پياده رو ها که محل رفت و آمد نابينايان است بسيار نامناسب است. مثلا کاسبي جلوي مغازه اش را موزاييک کرده و بالا آورده است، راه يا اسفالت است و يا خاکي، حتي در خيابان امام که شهرداري پياده رو را نيز براي معلولين هموار ساخته است پر از جعبه، وسايل و موتور است.
فعاليت هاي نابينايان
مهدياني در ادامه از فعاليت هاي اعضاي انجمن مي گويد: ما در اين جا صندوق قرض الحسنه داريم و به بچه ها وام مي دهيم و اردوهاي زيارتي و سياحتي را با حداقل هزينه ها برگزار مي کنيم. شودان (مانند پينگ پنگ) و گلبال و شطرنج از ورزش هاي مورد علاقه ي آنهاست، تيم ورزشي گلبال زنان نابيناي نيشابور در ليگ کشوري دوم شدند و تيم مردان نيز در سطح استان مقام اول را آورد. عده اي از يک جزء تا پنج جزء قرآن را حفظ اند و بعضي هم حافظ کل هستند.
آرزو دارم صورت پدر و مادرم را يک بار ديگر ببينم
براي صحبت با اعضاي انجمن به داخل کتابخانه مي روم که حلقه اي را در آنجا برگزار کرده اند. همگي دوست دارند که صحبت کنند و از وضعيت شان بگويند. تک تک شان خود را معرفي مي کنند، يکي از آن ها پيرمردي حدود هفتادساله است، مي گويد از يکي از روستاي اطراف شهر به انجمن مي آيم تنها زندگي مي کنم و به سختي روزگار مي گذرانم. ديگري پسري 35ساله است که برادرش هم نابيناست. مي گويد وقتي کلاس دوم راهنمايي بوده بينايي اش را از دست داده است و آرزو دارد اگر روزي بتواند ببيند، صورت پدر و مادرش اولين چيزي باشد که مي بيند. آقايي هم هست که مي گويد: ازدواج کرده ام ولي مشکلات اقتصادي زيادي دارم، کاري نيست که انجام بدهم.
زوج موفق نابينا
آقاي بوژمهراني و همسرش هر دو نابينا هستند پنج فرزند دارند که همگي سالم و تحصيل کرده اند مي گويد به سختي فرزندانم را بزرگ کردم. توضيح مي دهد که همسرم بسيار هنرمند است و کسي باور نمي کند که او نابيناست. تمام کارهايش را به تنهايي و به خوبي انجام مي دهد و به امور بچه ها رسيدگي مي کند. بيشترشان از نداشتن شغل گله دارند و از من مي پرسند به نظر شما با 60 هزارتومان، حقوقي که از بهزيستي مي گيريم، مي شود زندگي کرد؟
پيوند بيکاري و ازدواج
با توضيحاتي که مي شنوم متوجه مي شوم که اکثر آن ها مجرد هستند و بسيار مشتاق ازدواج اما آن را، به خاطر بيکاري و نداشتن درآمد، دور از دسترس مي بينند. مانند «طوفان» که بيست و سه سال دارد، سرش را پايين مي اندازد و با خجالت مي گويد: خيلي دوست دارم ازدواج کنم.
سوال ديگرم را مطرح مي کنم. مي پرسم مردم چطور مي توانند به شما کمک کنند؟ يکي مي گويد نابيناها بعضي اوقات دوست ندارند کسي کمک شان کنند و شخصي که مي خواهد کمک کند اول بايد اجازه بگيرد. آقاي ديگري مي گويد تازگي ها هزار تومن مي گيرند از خيابان ردمان مي کنند. ديگري مي گويد که اکثر نابيناها مناعت طبع دارند ولي مردم فکر مي کنند آنها گدا هستند و پول مي دهند که باعث ناراحتي مي شود.
روشندل مسني پيشنهاد مي کند: لااقل مسئولين مي توانند کارت مخصوصي به ما بدهند و حمل و نقل را براي ما رايگان کنند و بقيه مي گويند مسئولين براي ما کار فراهم کنند.
اولويت هايي جهت ايجاد فرصت هاي برابر
به هر حال نابينايي نيز همانند ساير معلوليت ها عارضه و پديده اي است نا خواسته كه براي هر فردي در هر زماني و در هر مكاني ممكن است عارض گردد. ولي آنچه كه مهم است اين است كه نابينايي نبايد و نمي تواند علت بازدارنده جهت حضور افراد نابينا در صحنه هاي گوناگون اجتماعي باشد. مجمع عمومي سازمان ملل با تأكيد بر اهميت زندگي پايدار براي جامعه معلولين سه اولويت ويژه جهت ايجاد فرصت هاي برابر براي آنان مشخص نموده است:
1 – امكان دسترسي معلولين به كليه خدمات ارائه شده در جامعه
2 – ايجاد شبكه هاي ايمني و خدمات اجتماعي ويژه معلولين
3 – ايجاد اشتغال متناسب با توانمندي هاي آنان
در پايان مهدياني، رييس انجمن، از ما و همه ي مردم دعوت مي کند که در روز 23 مهر از ساعت 7 عصر در جشني که به مناسبت روز جهاني نابينايان در سالن تربيت برگزار مي کنند، شرکت کنيم و با توانمندي هاي اين قشر از جامعه آشنا شويم. و من فکر مي کنم شايد اين حرف دل همه ي معلولين باشد:
” تو راه را برايم هموار ساز؛ من خود راه رفتن را خواهم آموخت “
الهام صادقی
