حسين ثنايي نژاد عضو هيئت علمي دانشگاه فردوسي مشهد   جناب آقاي دکتر کلانتري! به محيط زيست خوش آمديد. مي دانم که در باره مسئوليت جديد خود بسيار مي دانيد. مي دانم‌ که در اين سال هاي دور از مسئوليت اجرايي دغدغه محيط زيست داشته ايد. و مهمتر از همه مي دانم که به نقشي […]

حسين ثنايي نژاد

عضو هيئت علمي دانشگاه فردوسي مشهد

 

جناب آقاي دکتر کلانتري! به محيط زيست خوش آمديد. مي دانم که در باره مسئوليت جديد خود بسيار مي دانيد. مي دانم‌ که در اين سال هاي دور از مسئوليت اجرايي دغدغه محيط زيست داشته ايد. و مهمتر از همه مي دانم که به نقشي که خود در زمان تصدي وزارت کشاورزي در زمينه سياست هاي کلان زيست محيطي کشور داشته ايد، واقفيد و آن ها را به نقد کشيده ايد، شجاعانه و منصفانه! اما اجازه مي خواهم چند نکته را که گمان مي کنم خود نيز به آن ها واقفيد ذکر کنم، صرفا براي تاکيد بيشتر!

– جناب آقاي دکتر کلانتري! محيط زيست ايران نياز به يک سياست گذاري کلان دارد و بايد دغدغه‌هاي روزمره اش را در چارچوب آن دنبال کند. امروز محيط زيست ايران دچار يک نابساماني مفرط در سياست گذاري کلان است.

–  محيط زيست ايران را بي آبي تهديد نمي کند، سوء مديريت منابع آب و مافياي آب آن را به فنا کشانده است.

–  تغيير اقليم جدي است. ولي ديديد که آنچه درياچه اروميه را خشکاند، گرمايش جهاني نبود که بلعيدن آب هاي بالا دست حوضه با اهداف سودجويانه بود که خوشبختانه تا حدودي برطرف شده است.

– خشکسالي هست، اما مراتع را خشکسالي از پاي در نياورده، بي کس و کار بودن اين نعمت عظيم است که آن را به نابودي مي برد.

–  ببر مازندران منقرض شده و گونه هاي ديگر پلنگ و يوز پلنگ در معرض انقراض هستند، ولي در کنار اين موجودات دوست داشتني، جنگل هاي مازندران و گيلان هم هستند که خوشگذران ها و طمعکاران بي مسئوليت هکتار در هکتار آنها را به «اَرّه» حرص خويش بريده اند و با خاک يکسان کرده اند!

– آتش سوزي جنگل ها هميشه هست ولي ناتواني در مهار آتش است که ريه هاي سبز کشور را کباب کرده است! مطمئنم صحنه آن فيلم را که کشاورزان ايلامي تلاش مي کنند با بيل دستي آتش گسترده جنگل بلوط را مهار کنند ديده ايد.

– بيابان زايي هميشه بوده و خواهد بود ولي پيشروي سريعتر آن را کسي به فکر چاره موثري نبوده است.

– مي‌توانم از ريزگردها بگويم و از آلودگي سواحل و دريا و خشکي رودها و انتقال حوضه اي آبها و شوري آبهاي زيرزميني و فاضلاب هاي شهري و آلودگي هواي کلانشهرها و مکان يابي نادرست صنايع و توسعه ناموزون شهري و ايجاد شهرهاي جديد بي مصرف و ده ها معضل ريز و درشت ديگري که مطمئن هستم خود بهتر مي دانيد.

امروز محيط زيست ما در حالت کما بسر مي برد و بايد او را به سرعت به ICU منتقل کنيد! و همزمان تمامي علايم حياتي آن را کنترل کرده و به درمانش بيانديشيد! تاکيد مي کنم به صورت همزمان! چرا که حتما مي دانيد اکوسيستم يک چرخه کامل به هم پيوسته است و به همين دليل نمي توان يک بخش آن را درمان کرد و از ساير بخش هايش غافل شد.

بنابراين بايد يک طرح جامع سلامت محيط زيست براي کشور تعريف شود. براي تهيه چنين طرحي ابتدا بايد طرح آمايش سرزمين به طور کامل اجرا شود و تمام الگوي توسعه ي ملي، استاني و محلي صرفا در قالب چنين طرحي سامان يافته و اجرا شود. اين کار بايد قبل از تدوين برنامه ششم انجام مي شد ولي هنوز هم خيلي دير نيست!

جناب آقاي دکتر کلانتري! لطفا نفرماييد برخي از آنها که برشمرده ام در زير‌مجموعه وزارت خانه هاي مسئول است و به سازمان محيط زيست مربوط نمي شوند.  بايد نقش و مسئوليت حفاظت محيط زيست  فرابخشي تعريف شده و به همه زمينه هاي آب و کشاورزي و صنعت تعميم يابد .  اجازه ندهيد بخشي نگري در اين زمينه ها پيکره يکپارچه محيط زيست کشور را نابود کند! شايد لازم باشد در قوانين اصلاحاتي انجام شود.

اميدوارم در پايان مسئوليت چهار ساله جنابعالي به جاي سياست هاي بخشي نگر سياست کلان تري بر محيط زيست حاکم شده باشد.

با آرزوي توفيق