نصب پلاک ماندگار بر سر در خانه ی  پیر آجرتراشی خراسان

اخوی یان تمام عمرش را در بازآفرینی هویت نیشابور صرف کرد

از بوسه ی نمادین تا عکس های یادگاری با استاد محمد قاسم اخوی یان

*امیدواریم توجه به استاد و هنر ماندگار ایشان به عکس های یادگاری ختم نشود

* آجر در ساختمان، نت در موسیقی و کلمه در شعر است و وقتی می بینیم ذهنیت مردم از نمای آجری، آجرهای ۳سانت است، جای تاسف دارد چرا که به گفته ی خود استاد اخوی یان، آجر در معماری افزون بر زیبایی، شخصیت ایرانی به بنا می دهد.

* از من می پرسید هنگام آجر تراشی به چه فکر می کنم؟ به آجر زیر دستم که آواز می خواند؛  که چه سرنوشتی داشته تا الان در دستانم فریاد می کند تا برود و آن دیوار بنشیند…

فروغ خراشادی

مراسم نکوداشت خالق نیشابوری بناها، ستون‌ها و سردرهای آجرین، در سالن کنفرانس مدرسه ی خیام برگزار شد؛ مدرسه ای که ورودی و سردر آن، خود از شاهکارهای این استاد تیشه دار است. در صبحگاه ۱۲ دیماه ۹۷، با حضور استاد محمد قاسم اخوی یان، مدیر کل میراث استان، مدیران سیاسی و فرهنگی شهرستان، شماری از هنرمندان، هنردوستان و معلمان، مراسم نکوداشتی برای ۷۰ سال فعالیت هنری و خلاقانه استاد آجرتراش برگزار شد.

این مراسم با بوسه های نمادین بر دستان این پیرآجر تراشی آغاز و با اهدای یادبودهایی از سوی مدیران استانی و شهرستان ادامه یافت و در پایان با نصب کاشی-پلاک ماندگار بر سر در خانه ی ایشان به پایان رسید.

آجرها زیر دستم آواز می خوانند

استاد محمد قاسم اخوی یان که در سال ۱۳۰۵ خورشیدی در ایروان ارمنستان چشم به جهان گشوده و در ۳ سالگی به همراه خانواده به ایران بازگشته است؛ درباره ی خودش می گوید: اصلیتم ایرانی ست؛ از کودکی کار می کردم و چون بی مزد کار می کردم و ظریف کار بودم، همه خواهان کارم بودند. او می گوید: از دیزی تراشی تا آجرسابی و کاشی کاری را انجام داده ام؛ همین آجرهای فلکه خیام و میدان شهرداری را دانه ای ۱۰ و ۳۰ تومان ساخته ام؛ بالای به غیر از ایران، از کوفه تا مغولستان کار کرده ام؛ از من می پرسید هنگام آجر تراشی به چه فکر می کنم؟ به آجر زیر دستم که آواز می خواند؛  که چه سرنوشتی داشته تا الان در دستانم فریاد می کند تا برود و آن دیوار بنشیند…

استاد درباره ی هنرش می گوید: شهر ما پر از آثار هنری زیر خاکی بود، هرگاه آثاری از زیرخاک بیرون کشیده می‌شد، من طرح‌های نقوش آن را به روی آجر انتقال می‌دادم.

فرماندار شیبانی نیز در سخنانی کوتاه ضمن تقدیر از مولف کتاب “تیشه داری” گفت: در میانه ی سنت و مدرنیته، گرفتار اضطرابیم؛ اگر کسانی فرصتی فراهم کنند تا در کنار هم بنشینیم و سنت های فرهنگی و معنوی مان را ارج بنهیم، جای قدردانی دارد.

چهره ی استاد بر صفحه ی اول روزنامه های ایتالیا

مدیر کل میراث خراسان رضوی نیز ضمن احترام تمام قد به استاد اخوی یان بیان داشت: در اروپا و به ویژه ایتالیا، استاد را بیش از ایران می شناسند و چهره ی استاد بر صفحه ی اول روزنامه های ایتالیا نقش بسته است. مکرمی فر در جایی دیگر از سخنانش بیان کرد: او تمام عمرش را در بازآفرینی هویت نیشابور به سر برد. وی همچنین از ثبت آجرتراشی در فهرست آثار ملی کشور خبرداد و گفت: این همه، حاصل خلاقیت استاد اخوی یان است و اکنون همه ی کشور قدردان، پاسبان و ارج گذار این هنرند. مکرمی فر افزود: پیشنهاد می کنم سیمرغ آجری استاد، از ایشان خریداری شود و در میدانی بزرگ و توریستی به عنوان مثال در کیش جانمایی و جاگذاری شود.

اخوی یان احیاگر آجرتراشی پس از پهلوی

اخویان در جایی دیگر از فراموش شدن هنر آجرتراشی و بی توجهی مردم و مسئولان گلایه کرده است که این گفته در مراسم نکوداشت از سوی یکی از سخنرانان چنین پاسخ گرفت: ما همه جمع شده ایم تا بگوییم که هنر شما برای مردم و دولت اهمیت دارد و فراموش نمی شود؛ دکتر مرجان اکبری سرشوری، مع اون میراث فرهنگی استان، در این نشست با بررسی اجمالی تاریخچه ی آجرتراشی در ایران از هخامنشی تا پهلوی، یادآور شد: آجرتراشی در دوره ی پهلوی از یاد رفته بود اما استاد اخوی یان آن را در خراسان احیا کرد. وی گفت: نکته ی مهم در این هنر سادگی ست؛ سادگی در ماده ی خام و در ابزار آن. اکبری ادامه داد: به گفته ی “سیمون آیوازیان” از استادان آجرتراشی، آجر در ساختمان، نت در موسیقی و کلمه در شعر است و وقتی می بینیم ذهنیت مردم از نمای آجری، آجرهای ۳سانت است، جای تاسف دارد چرا که به گفته ی خود استاد اخوی یان، آجر در معماری افزون بر زیبایی، شخصیت ایرانی به بنا می دهد.

بوسه بر یک عمر هنروری

در این مراسم که تنی چند از خانواده ی استاد نیز حضور داشتند، محمد حسن زرندی، عضو شورای شهر نیشابور، به نمایندگی از سوی نیشابوریان بر دستان هنرمند استاد اخوی یان بوسه زد.

پس از سخنان وی، مراسم اهدای هدایا و یادبودها انجام شد و سپس یکی از اعضای خانواده ی استاد با قرائت متنی از حاضران تشکرکردند؛ به این ترتیب این نکوداشت در مدرسه ی خیام به پایان رسید و حاضران برای نصب پلاک ماندگار راهی منزل استاد شدند تا فرماندار شیبانی کاشی-پلاک ماندگار را در فضای مشخص شده، قرار دهد. در حاشیه ی این مراسم، و در حالی که ثبت ده ها عکس یادگاری با استاد، ایشان را خسته کرده بود؛ شماری از حاضران اظهار امیدواری کردند این توجه به استاد و هنر ماندگار ایشان به مراسم فعلی و ثبت عکس های یادگاری ختم نشود و استادان بزرگ تاثیرگذار در فرهنگ و هنر این مرز و بوم از سوی همگان قدر بینند و بر صدر نشینند.

 

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.