گفتگوی با مجید شایان مدرس انجمن خوشنویسان ایران خوش نویسی از کاربرد اداری به هنری تطور یافته است

هاشم مداح/ 

آنچه که به عنوان شیوه ها و یا قلم های خوشنویسی  ایرانی شناخته می شود بیشتر برای متون غیرمذهبی مانند دیوان اشعاراستفاده می شود .اما در کشورما برای امورمذهبی از قبیل کتابت قرآن واحادیث و روایات وکتیبه سردرمساجد ومدارس مذهبی بیشترخطوط ثلث و نسخ کاربرد دارد . پس ازخط تعلیق که نخستین خط شکل گرفته ی بعد ازاسلام توسط ایرانیان است؛ نستعلیق به وجود آمد که افتخارهنرایرانی است و به عروس خطوط اسلامی شهرت یافته است . هنرخوشنویسی درشهرمان نیشابور پیشینه ای طولانی دارد وهم اکنون هم از وجود استادانی چند بهره می برد. یکی از این هنرمندان جوان مجید شایان می باشد که با وجود جوانی مدارج عالی این هنررا به سرعت طی کرده وهم اکنون مدرس انجمن خوشنویسان ایران بوده و درحال کسب مدرک استادی این رشته می باشد . گفتگوی صمیمانه ما را با ایشان ملاحظه می کنید .

با تشکر از شما ، لطفا ازمهمترین فعالیت هایتان در رشته خوشنویسی ایرانی برایمان سخن بگویید؟

بله با کمال میل ،من فعالیت هنری ام را ازسن کم و ازکانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در نیشابورشروع کردم . نخستین نمایشگاهم در رشته طراحی و کاریکاتور بود . ضمنا در داستان نویسی و تئاترهم فعال بودم، به طوری که  در آن دوره کسب مقام های استانی و کشوری در کارنامه ام ثبت شد . پس از آن به رشته ی خوشنویسی روی آوردم و نمایشگاه هایی درشهرهای نیشابور، مشهد ، تهران ، اصفهان ، شهر کرد ، شیراز،ساری و نیزدرکشورهای تایلند ، پاکستان وامارات متحده عربی برگزارکرده ام  .

چه شد که به هنر خوشنویسی علاقمند شدید؟

آشنایی باهنرمندان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان همچون مهد ی اخویان ( نقاش) ،میر موسوی و اثنی عشری ( تئاتر) ، لبافیان ( قصه نویسی ) ، شخصیت هنری را در من شکل داد . در نهایت آشنایی و تشویق استاد سرایداربود که مرا با دنیای پررمز و راز خوشنویسی آشنا کرد .استفاده ازمحضرایشان ؛ خوشنویسی را به هنر وعلاقه ی اصلی من تبدیل کرد ودر نتیجه این هنررا نزد ایشان تا مقطع ممتازادامه دادم .

چه تجربه ای از شرکت در نمایشگاه های خارج از کشور کسب کرده ا ید ؟

برایم خیلی جالب بود که در زمان بر پایی نمایشگاه درخارج از کشور، وقتی استقبال خارجیان از فرم ها ی اصیل ایرانی وترکیبات خطوط نستعلیق و شکسته را می دیدم و مخصوصا هنگام ترجمه اشعار نوشته شده شوروشوق آنها را به فرهنگ ایرانی حس می کردم ، این تجربه برایم بسیار لذت بخش بود .اشعاری که از بزرگان ادبیات ما مانند حافظ ، سعدی ، خیام و…  در معرض دید آنها قرارگرفته بود و مشاهده ی اسلیمی ها، تذهیب ها و گل های ختایی برای آنها بسیار جالب بود . لازم به ذکر است که تذهیب ها نیز توسط هنرمندان شهرمان عباس همراه و برادرم امید کار شده بود .

مراحل کسب مدرک در رشته خوشنویسی کدام است ؟

خوشنویسی با مرحله مقدماتی شروع می شود، سپس متوسط ، خوش  و بنده به توصیه استاد این مراحل را به طورجهشی طی کردم و ازمرحله خوش به آزمون ها ادامه دادم .مرحله بعد عالی است که آن را پیش استاد قائم مقامی به اتمام رساندم ، پس ازآن درتهران در کلاسهای استاد ساسانی واستاد امیراحمد فلسفی شرکت کردم وآنجا بود که دوره ی کتابت و غبارنویسی را گذراندم .استفاده ازمحضراستاد ارشد خوشنویسی ایران امیرخانی درتهران و طالقان و کسب درجه ممتاز گام بعدی بود . دوره های چلیپا ، قطعه نویسی ، جلد نویسی و آشنایی با دانگ های محتلف مثل جادو و کتیبه در شکسته نویسی را هم درهمان دوره گذراندم . استفاده از محضر استاد مشعشعی ، استاد یدالله کابلی و درنهایت کسب درجه فوق ممتازو تایدیه ی تدریس شکسته نویسی برای منطقه خراسان از دست آوردهای آن زمان در تهران بود . ضمنا من درآن مقطع جوانترین مدرس مرحله فوق ممتاز شدم و بعد ها کارهای مرحله ی استادی را نیز به اتمام رساندم .

شما غیرازخوشنویسی به هنرهای دیگری هم اشتغال دارید؟

همان طور که گفتم نوشتن داستانهای کوتاه را از کودکی آغاز کردم. داستان بینالود سخن می گوید (نقل وقایع تاریخی نیشابوراززبان بینالود ) مقام اول استانی و کشوری را برای من به ارمغان آورد و درآن زمان مورد تشویق استاد یوسفی قرار گرفتم .در دوران دانشجویی نمایشنامه می نوشتم .و برای مجلات و نشریات نقد فیلم می کردم . یادم هست که برای نقد فیلم« با گرگها می رقصد » واز« کرخه تا راین » مراسم تقدیردر حوزه هنری تهران برابم برگزار گردید . در نهایت کتاب مجموعه داستان میراب را به چاپ رساندم که مورد توجه عموم قرارگرفت .ضمنا در طول این سالها از فعالیت های ورزشی نیزغافل نبوده ام و در رشته های ورزشی والیبال و فوتبال فعال بوده ام .

یک خوشنویس دنیا را چگونه می بیند؟

با توجه به ارتباط تنگاتنگ خوشنویسی با ادبیات غنی کشورمان و همچنین آشنایی با ردیف های آوازی ایرانی حس و حال و فضای روحی خوشنویس وشاکله افکاراوحول شعرو آواز ایرانی شکل می گیرد. از طرفی یک خوشنویس باید از یک پروسه ی پیچیده تکنیکی و مهارتی عبورکند تا با تزکیه و قریحه ی ذاتی خویش به صفا و شان خاص خودش برسد و  بتواند احساس حود را دراثرخلق شده اش به نمایش بگذارد .

داند آنکس که آشنای دل است                             

که صفای خط از صفای دل است

نقاط قوت و ضعف جامعه هنری در نیشابور چیست؟

خاک این دیاردرطول تاریخ مامن و مسکن بزرگانی چون عطارو خیام و ادیب نیشابوری و شاه محمود نیشابوری و هزاران فرد فرهیخته وآزاده دیگر بوده است . نیشابوردرزمان  معاصرنیزنوابغی چون پرویزمشکاتیان را پرورش داده است، لذا این خاک گهرخیز استعدادهای جوان و بالقوه ی فراوانی دارد که باید زمینه ی شکوفایی آنهامهیا شود ، لذا وظیفه سنگینی بر دوش هنرمندان ومسئولین این نسل سنگینی می کند . ما باید شهری در خوراین خیل مشتاقان فرهنگ وادب وهنرمهیا کنیم .اما متاسفانه وضع موجود نشان می دهد که سال هاست از این هدف والا به دورمانده ایم و کار خاصی انجام نداده ایم . هنرمندان و مسئولین و همه اقشار فرهیخته باید دست به دست هم دهند  تا امکانات رشد و بالندگی دوباره نسل جوان در این شهر آماده شود .

تفاوت اصلی فعالیت های هنری در نیشابورنسبت به شهرهای بزرگی مانند تهران چیست ؟

کار هنری در شهرستان ؛ مانند شنا کردن دربرکه است ولی کار هنری درتهران مانند غوطه ورشدن دردریاست. برکه درنهایت گنجایش ماهی شدن را دارد در صورتی که در دریا نهنگ پرورش می یابد .

هنر خوشنویسی درحال حاضرچه کاربردی دارد ؟

با ظهور کامپیوترونرم افزارهای جدید کاربرد معمولی خط که میرزا نویسی بود از بین رفته است اما کاربرد هنری و زیبا شناسی این هنرملی برجسته تر شده که اوج این هنرنمایی را درآثارنقاشی خط مشاهده می کنیم .

رابطه ی هنرخوشنویسی واقتصاد درحال حاضر چگونه است ؟

برخلاف ظاهرفریبنده نقش اقتصاد درفروش آثارخوشنویسی که من آن را شارلاتانیسم هنری می نامم؛ متاسفانه هنوزبازاردردست هنرمندان درجه یک این هنر قرارنگرفته و بسیاری ازاستادان درجه یک ما درانزوا به سرمی برند. ولی به هر حال هم اکنون بازار در دست بخش غیرکلاسیک خوشنویسی یعنی نقاشیخط قرار دارد و در حراجی های تهران و دبی و لندن و….، با مبالغ بالا به فروش می رسد .

شما چه توصیه ای برای جوانان علاقمند به این عرصه هنری دارید؟

با وجود تمامی کاستی ها و ناملایمت ها و جفاها به این هنرملی ؛ هنوزدرخشش خوشنویسی ایرانی در سطح جهانی ادامه دارد و خیل زیادی ازمردم دنیا خواهان دیدن آثار خوشنویسی ایران هستند . توصیه من به جوانان علاقمند این است که با شناخت فرهنگ ایرانی و هویت خود، خط فارسی را به جهانیان معرفی کنند .زیرا این هنر ملی نشانه ی ایرانیت و وجود ما می باشد .

در حال حاضر چه فعالیت هایی را دنبال می کنید ؟

هم اکنون در مقام یک مدرس هنر در مراکز آموزش عالی و مدارس به کار مشغولم و در نقش یک مربی ورزشی نیز به خدمت ادامه می دهم و آخرین کارم نیز آماده سازی یک مجموعه داستانی از فرهنگ غنی شهرم می باشد که آماده چاپ است .

و سخن آخر

این سرمشق استاد را به یاد دارم که گفت :

بهر تعلیم او دلم خون شد

و من در آن زمان این نکته را نفهمیدم .از طرفی اشاره می کرد

جور استاد به زمهر پدر

و من آن را درک کردم

چهار چیز است که در سنگ اگر جمع شود

 لعل و یاقوت شود سنگ بدان خارایی

پاکی طینت و اصل گهرواستعداد

 

 تربیت کردن مهراز فلک مینایی

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.