یاد«کمال» نقاش ایران بزرگ داشته شد

یاد«کمال» نقاش ایران بزرگ داشته شد

جای خالی مناسبت ملی برای بزرگداشت کمال الملک

مراسم گرامی داشت استاد کمال‌الملک، نقاش برجسته ایران، ‌همزمان با هفتاد و چهارمین سالروز درگذشت وی با حضور بستگان آن زنده یاد و حضور نه چندان پررنگ مسئولین و مردم نیشابور برگزار شد و آرامگاه وی گلباران شد.

هم زمان با نکوداشت استاد کمال اللملک، به همت دانشگاه نیشابور، نمایشگاهی از اسناد تاریخی در رابطه با چگونگی ساخت آرامگاه‌ کمال‌الملک و همچنین اسناد و مدارکی مربوط به زندگی استاد، در قالب تصاویری در محل آرامگاه وی در معرض دید عموم گذاشته شد.

محمد غفاری معروف به کمال‌المُلک نقاش ایرانی در سال ۱۲۲۴ ه.ش در تهران متولد شد که در برخی منابع به اشتباه کاشان را محل تولد وی عنوان کرده اند.

وی که یکی از مشهورترین شخصیت‌های تاریخ هنر معاصر ایران به شمار می رود، نخستین کسی بود که از ادامه سنت های بی رمق نقاشی ایرانی خود داری کرد و یکسر به روش طبیعت گرایی اروپایی روی آورد.

کمال الملک متهورانه سرگذشت حساس اجتماعی و سیاسی خود را در گرو این واقعیت گرایی نهاد و گزینش این سبک، منشاء تحولات و اندیشه هایی در جریان هنر و سیاست آن روزگار گردید.

حضور کم رنگ در بزرگداشت استاد رنگ ها

صبح روز دوشنبه بیست و هفتم مرداد اتوبوسی که از سوی شهرداری مامور شده بود تا جمعی از خبرنگاران، و به زعم یکی از همراهان کمال دوستان، را به محل اجرای مراسم برساند، در حالی به راه افتاد که خالی بودن بسیاری از صندلی های آن حاکی از عدم استقبال از مراسم بود؛ خلوتی نسبی آرامگاه استاد نیز بر این امر صحه می گذاشت. که شاید یکی از مهم ترین دلایل آن عدم اطلاع رسانی مناسب بود.

محمداسماعیل اعتمادی، رئیس اداره میراث فرهنگی، با اشاره به اینکه جای روز ملی کمال الملک در تقویم ما خالی است افزود: تلاش می کنیم، یک روز ملی برای بزرگداشت یاد و خاطره‌ استاد به ثبت برسانیم.

مسئول روابط عمومی شهرداری با اذعان به این که این برنامه در خور شأن استاد نیست تصریح کرد: خودمان حقیقتا از برگزاری مراسم به این شکل راضی نیستیم ولی امیدواریم شهرداری، شورای شهر و اداره میراث فرهنگی و همه مسئولینی که غایب هستند، عزم جدی تری نشان دهند.

صبوری با بیان اینکه کمال الملک یک شخصیت جهانی است، افزود: رایزنی هایی برای خواهر خواندگی ۲ شهرستان نیشابور و کاشان انجام شده که به شهرداری کاشان پیشنهاد دادیم تفاهم نامه ای امضا شود و دو همایش با شکوه در نیشابور و کاشان در سطح ملی در تجلیل استاد کمال الملک برگزار شود و همچنین در هفته فرهنگی نیشابور برنامه هایی از جمله ضرب سکه با تصویر استاد، تمبر یادبود و توزیع کارت پستال هایی به یادبود استاد خواهیم داشت.

وی همچنین از برگزاری شب شعر استاد در ششم مهرماه به مناسبت سالروز تولد کمال الملک استاد در منزل وی خبر داد.

خانه کمال میزبان هنردوستان

بازدید از منزل وی در روستای حسین آباد شهرستان فیروزه که به همت اداره میراث فرهنگی فیروزه بازسازی شده است، از دیگر بخش‌های برنامه بزرگداشت کمال بود.

خانم مژدگانلو از نوادگان استاد به خبرنگار ما اظهار داشت: سال گذشته فیلمی به همت آقای مقدم، مستند ساز، در رابطه با استاد، آثار و خانه اش که سقف آن ریخته بود و کسی به فکرش نبود به نمایش در آمد که این فیلم باعث شد مسئولین به بازسازی خانه ایشان اقدام کنند.

برای رسیدن به منزل استاد باید از جاده فیروزه می گذریم و میدان خاکی آن را دور می زنیم.

منزل استاد با آن دیوار کاه گلی از دور خود نمایی می کند و پس از ورود، حوض فیروزه ای در وسط حیاط و نیز تابلوهای نسخه برداری شده ای از آثار استاد که گرداگرد دیوارهای خانه نصب شده و البته با نادیده گرفتن بخش های مخروبه آن، بازدیدکنندگان را تحت تاثیر فضا قرار می دهد.

عصمت مژدگانلو از نوادگان استاد کمال، مطالبی از زندگی این نابغه نقاشی برای حاضران بیان کرد. وی در رابطه با نحوه اجرای مراسم به خبرنگار ما بیان داشت: پارسال که کار خاصی انجام نشد اما مراسم امسال از سال قبل بهتر است. وی افزود: خوب است جاده منتهی به منزل استاد را درست کنند تا مردم و مسافرین رغبت بیشتری پیدا کنند به اینجا بیایند و یاد استاد زنده بماند.

در پایان مراسم رودابه باقری از شعرای نیشابوری اشعاری در ستایش نیشابور خواند و حاضرین پس از گرفتن عکس یادگاری منزل استاد را ترک گفتند تا به انتظار وعده های مسئولین مبنی بر برگزاری مراسمی در خور شان ایشان بنشینند.

کمال و مشروطه خواهی

گفته می شودکمال الملک، مصادف با انقلاب مشروطه، اگرچه به مشروطه خواهان متمایل بود ولی در جنبش مشروطه خواهی مشارکت مستقیم نداشت. در این هنگام کمال الملک با انتشار مقالات و ترجمه برخی آثار ژان ژاک روسو و دیگر نویسندگان آزادی خواه فرانسه، به سهم خود با حرکت مردم، همراه گردید.

او در سال ۱۳۰۷ نیشابور را فضایی آرام می یابد و به ملک شخصی خود در حسین آباد کمال نیشابور کوچ می کند و حدود ۱۲ سال آخر زندگی خود را در آنجا سپری می کند. وی بر اثر حادثه‌ای از یک چشم نابینا شد ولی با این وجود تا سال های آخر زندگی به نقاشی ادامه داد.

این نقاش برجسته ایرانی، ۲۷ مرداد سال ۱۳۱۹ ه. ش در سن ۹۵ سالگی در نیشابور، دار فانی را وداع گفت و در جوار مقبره عطار به خاک سپرده شد.

آزاده مهدیار ـ خبرنگار

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.