وزارت کشور توپ را به میدان نیشابور بزرگ انداخت , آیا عقلای زبرخان به راه حل «برد-برد» می رسند؟

بزرگان خرو، قدمگاه و دررود چه می گویند؟

اگر ۵۰ سال دیگر منتظر بمانیم توافق خود به خود حاصل نمی شود

Neishaboor1ارتقاء بخش زبرخان به شهرستان و بخشداری آن به فرمانداری که پس از دیدار دو نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی و فرماندار در وزارت کشور کلید خورد، گویا منوط به توافق میان سه شهر خرو، درود و قدمگاه بر سر مرکزیت شهرستان است.

موضوعی که با عدم توافق میان سه شهر نام برده تا کنون با چالش های بی شماری رو به رو بوده و از زمان طرح آن در بیش از یک دهه پیش، به علت اختلافات محلی، محقق نگردیده است.

معطل ماندن پانزده ساله پرونده این ارتقا و تنش های سال ها پیش و محروم ماندن مردم و منطقه از امکانات بیش تر برای پیشرفت و توسعه در حالی است که در همین مدت، بیش از ده شهرستان جدید در خراسان رضوی با استحقاق و شرایطی پایین تر از «زبرخان» تشکیل گردیده و جغرافیای سیاسی تقسیمات کشوری با تشکیل حوزه های جدید در خراسان، از سوی اهالی شهرستان های مجاور هدف گرفته شده است.

 

مشکل زبرخان: نبود ملاک قانونی روشن

مهم ترین دلیل معطل ماندن ارتقای زبرخان، اختلافات میان اهالی سه شهر بزرگ این بخش بر سر مرکزیت شهرستان جدید است.

مطابف ماده ۷ قانون تقسیمات کشوری، «شهرستان» واحدی از تقسیمات کشوری است با محدوده جغرافیایی معین که از به هم پیوستن چند بخش هم جوار که از نظر عوامل طبیعی، ‌اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی واحد متناسب و همگنی را به وجود آورده‌اند.

تبصره ۳ همین ماده مرکز شهرستان را چنین تعریف کرده است: مرکز شهرستان یکی از شهرهای همان شهرستان است که «مناسب ترین کانون

طبیعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی آن محدوده ‌شناخته می‌شود.»

قانون با تعیین یک ملاک کیفی، و نه بر اساس یک شاخص کمی و قابل اندازه گیری (مثلا جمعیت) برای تعیین مرکزیت، راه تفسیر و اختلاف را باز گذاشته و به این ترتیب، با آوردن واژه «مناسب ترین» مرجع و شاخصی را برای اندازه گیری این «مناسب» بودن ارایه نکرده است.

این موضوع در بخشی مانند زبرخان که هر کدام از شهرهای آن  در یکی از فاکتورهای اصلی برای شهرستان شدن بر دیگری ادعای برتری دارد، محل ایجاد اختلاف شده و ناچار کار را به مصلحت اندیشی و مصالحه موکول کرده است.  چرا که هم اکنون خرو به لحاظ جمعیتی (با حدود بیست هزار جمعیت در خروین و شهرک امام رضا)، قدمگاه از نقطه نظر فرهنگی و مرکزیت جغرافیایی و درود از منظر پیشینه ایجاد شهر (بیش از نیم قرن) بر دو شهر دیگر فایق است.

در حالی که هر سه شهر یاد شده احتمالا به حق خود را مستحق مرکزیت یک شهرستان جدید می دانند، و البته هر کدام از آن ها به تنهایی بر برخی مراکز ایجاد شده در استان خراسان رضوی برتری دارند، اما قرار گرفتن هر سه آن ها در یک بخش، نیاز به اجماع اهالی و کنار گذاشتن اختلاف و اندیشیدن به مصالح بزرگ تر، با هدایت بزرگان قوم و مقبولین میان عامه را ایجاب کرده است.

تدبیر وزارت و تعویق ارتقا در نیشابور

در این میان عدم ارتقای بخش های نیشابور بزرگ، با سیاست (شاید عامدانه) وزارت کشور متوقف شده است. چرا که معاونت سیاسی و کارشناسان وزارت کشور که در جریان تقسیم استان خراسان، شاهد بی مهری آنان به نیشابور بوده ایم، با پیش کشیدن دشواری های بودجه ای، از میان درخواست نمایندگان نیشابوور در مجلس برای ارتقای سه بخش زبرخان، میان جلگه و سرولایت فعلا تنها با ارتقای یک بخش موافقت کرده اند و آن یک موافقت را هم در اختلافی ترین نقطه ممکن، یعنی زبرخان صادر کرده اند. به این ترتیب در صورت عدم اجماع و توجه به منافع بزرگ تر و تنها با تکیه بر اختلافات قومی و محلی، عملا ارتقای بخش ها در حوزه سیاسی و فرهنگی نیشابور بزرگ موقوف گردید است.

بزرگان قوم چه می گویند؟

بر این اساس به سراغ برخی از بزرگان شهرستان و این بخش مستعد رفته ایم. روسای شورا و امامان جمعه سه شهرستان و نیز نمایندگان مجلس و فرماندار، در یافتن حلقه مفقوده این عدم توافق به «خیام نامه» چنین گفتنند:

رئیس شورای شهرستان در این باره با بیان این که نظر کارشناسان باید ملاک عمل باشد، اظهار داشت: جلسه عصر روز چهارشنبه متشکل از روسا و امامان جمعه هر سه شهرستان و فرماندار بود اما برخی حضار حاضر به امضای صورت جلسه نشدند و قرار است جلسه بعدی روز شنبه دوم مرداد برگزار شود.

علوی پیشنهاد مطروحه خود در جلسه را نیز به این شرح بیان کرد: روستاهای اطراف شهر خرو به این شهر ملحق شوند و یا این که هر سه شهر تبدیل به شهرستان شود و مرکزیتی مطرح نباشد، مانند طرقبه، شاندیز.

قدمگاهی، رئیس شورای شهر قدمگاه نظر کارشناسان را که قدمگاه را به عنوان مرکزیت ارجح دانستند ملاک نظر قرار داد و افزود: شرط توافق میان این سه شهر برای مرکزیت قدمگاه از سوی وزارت کشور مطرح شده، شهر درود و دیگر مناطق بخش زبرخان مشکلی با مرکزیت قدمگاه ندارند اما همشهریان خروی تا کنون موافقت نکرده اند.

وی اظهار کرد: نباید بگو مگوهای میان ما باعث شود احتمال کمرنگی ارتقا شده و حقوق مردم تضعیف شود.

وی پیشنهاد خود برای برون رفت از این مشکل را نیز بیان کرد که خرو و درود به بخش ارتقا یابند و مرکز بخش شوند تا بعد ها بیشتر پیشرفت کنند. وی با «نقطه پرگار» خواندن قدمگاه میان روستاها و شهرهای اطراف تصریح کرد: قدمگاه علاوه بر برتری فرهنگی و توریستی، بخشداری و پانزده اداره دارد و نیازی به هزینه کردن دوباره دولت نیست.

وی دررابطه با راهکار خود بیان کرد: باید به نظر کارشناسان احترام گذاشت و اجازه نداد این حق مسلم از بین برود، اگر ۵۰ سال دیگر همچنان منتظر بمانیم، این توافق حاصل نمی شود.

موسوی، رئیس شورای درود با ابراز تاسف از این که قضیه به خوبی مدیریت نمی شود، قدمت درود را دلیل محکمی برای انتخاب آن به عنوان مرکزیت شهرستان دانست و افزود: نمی شود یک طرف بگوید اینجا مرکز باشد اینجا نباشد، بلکه باید به نظر کارشناسی تمکین کنیم و قضیه طوری مدیریت شود که نیازی به ورود دوباره مردم و تکرار مشکلات قبلی نباشد، حال که نمایندگان کار را آغاز کردند نباید بگذاریم ناامید شوند.

رئیس شورای شهر خرو با اعتراض و با بیان این که کارشناسی که قبلا آمده و نظر داده، بدون نظر شورای شهر بوده افزود: به نظر من پنهان کاری صورت گرفته است.

وی تصریح کرد: کارشناسان نظر قطعی هم نداده اند، ضمن این که به خرو به دلیل جمعیت بالا و موقعیت جغرافیایی و کنار جاده بودن از بقیه شهرها متمایز است و ما در جلسه روز شنبه اگر توافقی صورت گیرد امضا می کنیم.

امام جمعه شهر خرو با تاکید به خبرنگار ما به این نکته که «هر آنچه می گویم در گزارش درج شود و زیاد و کم ننویسید» و با اشاره به جمعیت شهر خرو، اظهار کرد: خرو قابلیت مرکزیت را دارد، ما به جاهای دیگر کار نداریم اما راضی به ضرر مردم شهرمان نیستیم. مردم شهر خرو شهید پرور و رنج کشیده اند.

وی ادامه داد: ما پیشنهاد داده ایم که یا فرمانداری در وسط باشد و خرو و قدمگاه هر دو مرکز باشند و یا خط وسطی به عنوان مرکز شناخته شود و این طور نباشد که تمام ادارات در یک جا جمع شود.

گرمابی، امام جمعه قدمگاه می گوید: همان طور که نظر مثبت دولت تدبیر و امید به این قضیه وجود دارد و تدبیر عاقلانه ای برای ارتقا بخش اندیشیده شده است و قدم خیری از سوی مسئولین شهرستان برداشته شده است، عُقلا هم در این مورد عنایت جدی و کمک کنند.

وی با بیان این که ما در مورد مرکزیت خیلی حساس نیستیم، افزود: فاصله چندانی میان این شهرها وجود ندارد و تنها باید به نظر کارشناس و متخصص امر تمکین کرد. من همواره این مطلب را در جلسات عنوان کرده ام، ما به نمایندگان مجلس رای داده ایم که پیگیر این قضیه باشند و فرماندار هم در راس امر هستند، پس باید تسلیم نظر متخصصین باشیم.

حجتی نیا امام جمعه درود نیز با بیان این که گاه میان برادران اختلافاتی به وجود می آید و لازم است برادرانه حل شود، اظهار کرد: نگاه باید تخصصی و کارشناسی باشد نه جانب دارانه و محلی و شخصی و از طرفی هم نباید بگذاریم بیش از این ضرر کنیم.

به این ترتیب به نظر می رسد که اجماع اهالی سه شهر، که هر کدام دلایلی برای استحقاق خود دارند، با در نظر گرفتن این که بخش زبرخان نباید بیش از این از ناحیه اختلافات متضرر شود و با عدم ارتقا از فرصت های توسعه برخوردار نشود، تن به مصالحه ای دهند که بیش ترین منافع و کم ترین زیان و فرصت سوزی را برای کل مردم شهرها و روستاهای این بخش در بر داشته باشد.

اتحادی حول این محور که «وقتی به دست آوردن تمام چیزی که می خواهیم ممکن نیست، از دست دادن همه آن چه ممکن است هم عقلانی نخواهد بود.» مصالحه ای که می تواند تضمین کننده اتفاقی «برد-برد» برای فرزندان حال و آینده زبرخان باشد.

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.