ورود چرخ خیاطی به ایران

 

فرنگ همان فرانک می باشد وفرانک نام قومی است که در سرزمین کنونی فرانسه ساکن شدند ونام خود را به این سرزمین دادند .وچون اولین ارتباط ایرانیان با غرب در دوره فتحعلی شاه با فرانسه برقرارشد ،ایرانیان به کل اروپا فرنگ می گفتند .بعدهااین ارتباط ها به ویژه از دوره ناصرالدین شاه به بعد از طریق سفر های وی ودرباریان واعزام دانشجو و… روبه افزایش گذاشت ودرطی این سفر ها بود که ایرانیان با محصولات ومصنوعات غرب آشنا شدند وبه عنوان سوغاتی آنها را به ایران آوردند .ازجمله بذرهای گوجه وهویج وتوت اروپایی و…درزمان ناصرالدین شاه به ایران آورده شد وبه همین جهت به آنها پسوند فرنگی داده اند .ما از این شماره ودراین ستون برآنیم تا نیم نگاهی به سوغات های فرنگی که در دوره های گذشته وارد ایران شده اند والبته درابتدا با مخالفت ها وممانعت هایی روبرو شده اند تا این که پذیرفته شده اند، داشته باشیم

در سال ۱۸۳۰ یک خیاط فرانسوی فقیر به نام «بارتلمی تیمونیه» موفق شد با ذوق و ابتکار خود چرخ خیاطی را بسازد . ولی گروهی از کارگران که وجود این اختراع را باعث کسادی کار خود می‌دیدند، شبانه به کارگاه وی حمله کرده و همه چرخ‌های خیاطی او را نابود کردند و وی از غصه و فقر جان خود را از دست داد. همزمان با این اتفاق مرد دیگری در نیویورک بنام «والترهنت» چرخ خیاطی دیگری را ساخت. با همه اینها وی هرگز موفق نشد که این اختراع خود را به ثبت برساند. تا روزگاری که افتخار ثبت نخستین چرخ خیاطی نصیب «الیاس هاو» شد. همچنین «آیزک سینگر» نیز یک چرخ خیاطی را در کشور آمریکا به ثبت رسانید. در آن زمان دعوای مفصلی بین این دو بر سر این موضوع که حق تقدم با چه کسی است، درگرفت. سرانجام «هاو» توانست در این نزاع پیروز از میدان بیرون رفته و از هر چرخ خیاطی که به بازار می‌آمد حق امتیاز به سود خود دریافت کند.

در ایران اولین چرخ خیاطی را مظفرالدین شاه همراه با یک خیاط قفقازی به عنوان سوغات از فرنگستان به تهران آورد تا لباس درباریان توسط چرخ دوخته شود.

ایرانی ها در ابتدا نسبت به این ابزار فرنگی روی خوش نشان ندادند چرا که بر این باور بودند این وسیله ساخت فرنگستان است و دوختن لباس با آن جایز نیست و پارچه نجس می شود و اینکه دندانه های چرخ خیاطی باعث جویده و بی دوام شدن پارچه می شود.

یکی از خیاطان برای جلب مشتری با چرخ، جلو دکانش مقوایی با این مضمون آویزان کرد: مشتریانی که بخواهند لباس هایشان با چرخ دوخته شود باید از این تاریخ تا دو ماه صبر کنند چرا که پیش کاری زیاد شده و نوبت نمی رسد.» همین اعلامیه توانست مردم را نسبت به لباس دوخته شده با چرخ مشتاق کند و با خود می گفتند که حتما لباس های چرخی خوب از آب درآمده که مردم باید چند ماه صبر کنند. با حیله ای که این خیاط به کار برد، خیاطی های دیگر توانستند دستمزد این نوع لباس ها را بالا ببرند و عوام بیش از گذشته نسبت به این وسیله علاقه نشان دهند.

با همه این تفاصیل اولین چرخ خیاطی که وارد ایران شدچرخ خیاطی ماسوره فشنگی ای به نام گلدفینگر که عوام به آن گل فینگل می گفتند در یک مغازه عتیقه فروشی شخصی ارمنی تبار در انتهای خیابان لاله زار به معرض فروش گذاشته شد که در کمتر از شش ماه، توسط خیاطان خریداری شد. گلدفینگر برای جلب مشتری، نیز فروشگاهی در بازارمرغی و بخشی از بازار بزازها با معلمانی که به تدریس خیاطی با چرخ می پرداختند دایر کرد.

در اوایل کار،مشتریان برای لباس های دوخته شده با چرخ، نسبت به لباس هایی که با نخ و سوزن دوخته می شد مزد کمتری به مردان خیاط می پرداختند چرا که اعتقادشان بر این بود که دوختن لباس با چرخ نصف روز تمام می شود و در نتیجه خیاط باید پول کمتری دریافت کند.

با توجه به استقبال تهرانیان به چرخ خیاطی، کارخانه معتبر آمریکایی سینگر در تهران مرکز فروش و در سایر شهرها شعباتی به همراه معلم رایگان جهت آموزش به خریداران تاسیس کرد.

منبع: www.persianpersia.com/social

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.