همراه با همراه، در پیچ و تاب نگاره ها

8گفتگو:سید هاشم مداح

پیشینه ی نگارگری یا نقاشی ایرانی به دوره اشکانیان و ساسانیان بر می گردد که آثار به جا ی مانده از آن دوران به صورت دیوارنگاری خود نمایی می کند . پس از نفوذ اسلام به ایران مدتها این کشور به دست امویان و عباسیان اداره می شد و در این دوره مصور سازی کتابهای علمی ، تاریخی، شعر و… جای نگارگری را گرفت .از دوره سامانیان بود که  نقاشی ایرانی دوباره اوج گرفت . نگارگری و تذهیب همیشه باهم عجین بوده است .تذهیب به نقشهای بدیع و زیبا گفته می شود که برای زیباتر کردن کتابها و قطعه های خط از آن استفاده می شود .تفاوت اصلی نگارگری با نقاشی اروپایی در واقع گرایی آن است. در نگارگری ذهنیت و تخیل نقاش جلوه ی خاصی دارد ، اما در نقاشی واقع گرایی آشکارتر است . باعباس همراه هنرمند و مدرس رشته های نگارگری – تذهیب  وگل و مرغ  در شهرمان آشنا می شویم و نظر اورا درباره این هنرها جویا می شویم .هر وقت که مشق هنر می کردیم با وسواس و دقت می نوشتیم: «هنر برتر از گوهر آمد، پدید» و اینک رو به روی هنرمند تذهیب کار نیشابور عباس همراه هستیم.

 

شما مقام اول کشوری را  درسال ۷۹ درشته تذهیب کسب کرده اید چگونه این افتخار نصیب شما شد ؟

من در سال ۷۹ با شرکت در مسابقات استادان دانشگاه های کشور شرکت و به مقام نخست  تذهیب رسیدم و پس از آن چند دوره به عنوان داور کشوری در رشته نگارگری و تذهیب در خدمت جامعه ی هنری بوده ام و ضمنا با خوشنویسان طراز اول کشور همچون استاد یداله کابلی ، استاد رسول مرادی ، استاد شیرازی ، استاد ملک زاده ، استاد کیخسرو خروش و… همکاری مستمر داشته ام .

چگونه با تذهیب آشنا شدید و فرق اصلی نقاشی با نگارگری و تذهیب در چیست؟

چون پدرم نقاش بود، من از کودکی با دیدن نقاشی های او به این رشته هنری علاقمند شدم تا جایی که در سال سوم دبستان در نقاشی رنگ و روغن به مقام اول (تهران ) رسیدم و پس از آن مقام دوم کشوری را در رامسر کسب کردم . در ملاقاتی که با استاد مشایخی ( نقاش) در نیشابور داشتم ایشان با دیدن ظرافت در نقاشی هایم مرا به یاد گیری تذهیب تشویق کرد و من از آن زمان به بعد با تقلید از آثار استاد فرشچیان به طور خود آموخته به نگارگری یا همان نقاشی ایرانی مشغول شدم . تفاوت اصلی بین نقاشی کلاسیک (غربی) و نگار گری در این است که نگارگری از خطوط استفاده فراوان می برد و دو بعدی است و بیشتر برای مصور سازی کتب بکار می رود . اما نقاشی کلاسیک  به فرایندی گفته می شود که رنگ روی یک سطح مانند کاغذ یا بوم ایجاد نقش می کند و معمولا سه بعدی است و سایه (حجم)  دارد. نقاشی امروزه یکی از رشته های اصلی هنرهای تجسمی بوده و قدمت آن شش برابر زبان نوشتاری است. در نگارگری ، تصویرگر با اغرق در خطوط به زیباتر کردن نقاشی کمک می کند و چه بسا که از واقعیت دور می شود و سوژه هایی مثل یتیم نوازی امام علی (ع) ؛عصر ،عاشورا ، ضامن آهو (استاد فرشچیان )- و……را به تصویر در می آورد .

آیا آموزش خاصی هم دیده اید؟

بله در تهران از تجربیات استاد آقامیری یکی از بزرگترین استادان نگارگری و تذهیب ایران استفاده کرده ام .ضمنا از آثار استاد فرشچیان،استاد طریقتی ، استاد مهرگان و… هم بهره فراوان برده ام .

در حال حاضر نگارگری و تذهیب چه کاربردی دارد ؟

هم اکنون علاوه بر استفاده از نگار گری و تذهیب  در چاپ قرآن مجید و مصور سازی کتابهای نفیس و مذهبی در تزیین اشعار و زیبا کردن خوشنویسی نیز استفاده می شود و کار اصلی ما در حال حاضر همکاری با خوشنویسان نامی برای خلق یک اثر هنری  نفیس می باشد.به عبارتی کار تذهیب مکمل هنر خوشنویسی می باشد  . برای مثال اخیرا یک تابلو خوشنویسی با خط همکار هنرمندم جناب دربهشتی و تذهیب بنده به کشور آمریکا ارسال شد .

طراحی و نقشهای قالی در کدام تقسیم بندی هنری قرار می گیرد ؟

طراحی نقوش قالی بخشی از نقاشی ایرانی است که با ساده کردن اشیا و ترکیب آنها نقوش زیبایی به وجود می آورد و به انواع مختلفی همچون نقش های : ایلی، هندسی ، گلدانی ، محرابی ، شکارگاه و…… تقسیم می شود .

تفاوت اصلی نگارگری امروزی ایران با نسخه های قدیمی در چیست  ؟

با ظهور استاد فرشچیان نگار گری یا مینیاتور ایرانی شهرت زیادی در دنیا پیدا کرد و و نقاشی ایرانی با آثار ایشان قدر و منزلت دوباره ای در مجامع بین المللی یافت .ایشان با ترکیب نقوش سنتی و مدرن و با استفاده از تکنیک های جدید تحرک و پویایی خاصی به این هنر ایرانی بخشیدند و نام خود را به عنوان روشنفکر قرن ۲۱ در مجامع جهانی به ثبت رساند . وهمزمان هنر نگارگری ایران را به سراسر گیتی شناساند .

حال و روز این هنر اصیل و ایرانی در شهرمان چطور است ؟

در نیشابور،غیر از من و چندعلاقمند دیگر کسی را نمی شناسم که با این هنر اصیل آشنایی داشته باشند. و این مساله هنرمند این رشته را رنج می دهد. من حتی برای بیمه هنرمندان به ادارات مربوطه مراجعه کردم و عدم آشنایی مسئولین مربوطه با این هنر اصیل مرا گیج کرد ، مثل اینکه بیمه ی هنرمندان در شهر ما یک امر ناشناخنه است. در نهایت با کمک اداره ی میراث فرهنگی موفق به برقراری بیمه برای خودم شدم .

در حال حاضربه چه فعالیتهایی اشتغال دارید؟

تدریس رشته نگارگری فرش در دانشگاه علمی کاربردی  مشهد ، آموزش نگارگری و تذهیب در آموزشگاه کمال (نیشابور) ، تصویر گری کتابهای خوشنویسی و شعر  ، تذهیب قرآنی و… فعالیت های هنری این روزهای من است .

چه نسبت فامیلی با ابوالفضل همراه  بازیگر ارزشمند شهرمان دارید؟

ایشان پسرعموی بنده هستند و نقش عباس در فیلم اخراجی ها را همه از او به یاد دارند و در حال حاضر سریال تلویزیونی هم پرواز با بازی او پخش می شود .

برای معرفی و پیش برد هنر اصیل نگارگری و تذهیب در شهرمان به چه چیزهایی نیاز است؟

مبرم ترین نیازیک هنرمند مکان و جایی مناسب جهت ارایه آثارش می باشد. نکته دوم این که هنرمندان همشهری هیچ تشکلی ندارند و برای رفع کمبودهای خود نمی دانند به کجا باید مراجعه کنند و این برای شهری با بافت فرهنگی ، هنری غیر قابل قبول است ومسله سوم مسئولین هستند که امیدواریم دیدگاه آنها نسبت به مقوله هنر و هنرمند تغییر کند .

شما در رشته موسیقی هم فعالید لطفا دراین باره سخن بگویید؟

بله من همزمان با نگارگری ساز ملودیکا هم می زدم . بعدها کیبورد و پیانو هم به آن ساز اضافه شد و ضمنا خوانندگی هم می کنم . و تا کنون در مراسم رسمی برای ارگان های مختلف از جمله : بنیاد شهید و نیروی انتظامی و… ، شرکت داشته ام .

اهل مطالعه هم هستید ، آخرین کتابی که خوانده اید چه نام دارد؟

بله  من بیشتر کتابهای هنری مطالعه می کنم و آخرین کتابی که خوانده ام کتاب شعر حرفاتو باور می کنم از فلورا تاجیک است .

ترکیب موسیقی و نگارگری و تذهیب چگونه ترکیبی است ؟

ترکیب جالبی است آرامش به علاوه هنر ظریف ایرانی و نتیجه فرهنگ ناب پارسی

و سخن آخر

هنرمند هر جا رود قدر ببیبند و در صدر نشیند و بی هنر لقمه چیند (سعدی)

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.