مهم ترین اولویتِ فراموش شده ی نیشابور ؛ ساماندهی ورودی ها

سمانه علیزاده

کارشناس ارشد شهرسازی ( دانشگاه تربیت مدرس)

یکی از موضوعاتی که در اکثر طراحی های معاصر وجود دارد، عدم توجه به مفهوم ورودی در طرح فضاهاست. این در حالی است که نحوه ورود به هر فضا در ذهن افراد جایگاه ویژه ای دارد. در این راستا ورودی شهر از اهمیت خاصی برخوردار است. در واقع از طریق ورودی یک شهر است  که آن شهر برای ساکنین و گردشگران هویت می یابد، نشانه گذاری شده و زنده و نمایان می شود و تبدیل به نماد و معرف شهر می گردد.

به نظر می رسد در راستای توسعه پایدار شهری و جذب گردشگر ساماندهی ورودی شهرها ضروری است.  چرا که در گذشته فضاهای ورودی شهرهای قدیم ازطریق  دروازه و برج و باروی هماهنگ و تعریف شده مشخص می شد.  اما امروزه این فضاها محل قرارگیری ساختمان های زشت و فرسوده مسکونی، تعمیر گاه ها، کاربری های نظامی، انبار مصالح، اسقاطی اتومبیل، تعویض روغن و فضاهای متروکه و سامان نیافته شده است.

در واقع مکانی که می بایست معرف شهر باشد و یا به عبارتی ویترین هویت شهر و ارزش های نهفته در آن باشد، به محل انباشت زباله و تبعیدگاه مشاغل مزاحم تبدیل شده و در حالی که  می بایست ازطریق کاربری ها و طراحی شهری مناسب تعریف شود، صرفا در حد چند تابلوی راهنمایی و تغییر عرض خیابان ها خلاصه شده است.

شهر تاریخی نیشابور نیز با وجود این که در مسیرهای مواصلاتی مهم کشور قرار گرفته است، با داشتن زمینه فرهنگی و تاریخی و توان جذب گردشگر بالا، از این قائده مستثنی نیست. البته همه ساله در آستانه نورورز اقداماتی از جمله انجام نقاشی دیواری و ساماندهی فضای سبز، نصب حدیت سلسله الذهب، بنر های خوش آمد گویی، رنگ آمیزی جداول، نصب پرچم و پارچه های رنگی و ایجاد نمادهای نوروزی تا حدود زیادی این محور ها را جهت جذب گردشگر آماده کرده است. اما به نظر می رسد تا زمانی که اقدامات اساسی در این زمینه انجام نشود هر گونه تلاش دیگر که مناسب با شان و منزلت این شهر باشد، موثر واقع نشود. از این رو در ادامه ضوابط کلی جهت طراحی ورودی شهرها راائه می شود.

۱)کلیات

-احداث فلکه و میدان در ورودیِ شهر ممنوع است. محور سواره ورودی باید دارای مسیرهای تندرو و کندروی تفکیک شده باشد.

۲)کاربری ها و فعالیت ها

یکی از مهم ترین اصول طراحی ورودی ایجاد دو لایه در این مکان است.

در لایه اول می بایست گونه های گیاهی مقاوم و مناسب با آب و هوای شهرایجاد شود. هم چنین احداث پمپ بنزین، نمازخانه و توالت عمومی در لایه اول مجاز می باشد. به طور کلی بهتر است لایه اول به باغات و مزارع و ساختمانهای مسکونی کم تراکم اختصاص یابد و و از استقرار کاربری های پر مراجعه (تجاری، کارگاه، پارک و. . ) در این لایه پرهیز شود.

– استقرار کاربری های آلوده و بد منظر (تعیرگاه و کارگاه های صنعتی وتعویض روغن و…) در لایه اول ممنوع و باید به لایه دوم منتقل شوند.

۳)پوشش گیاهی

-طرفین طول مسیر حداقل به عرض ده متر درخت کاری شود.

– تراکم پوشش گیاهی با نزدیک شدن به شهر افزایش یابد و تعادل بصری در طرفین ورودی حفظ شود.

۴)مبلمان شهری

– تجهیزات مورد نیاز از جمله کیوسک تلفن عمومی، آب خوری و شیر آب، سطل زباله و نیمکت می بایست در حوزه پیاده رو و ورودی قرار گیرند.

۵) بدنه ها و جداره ها

– تفکیک و تغییر کاربری باغات و محوطه سبز اطراف مسیر ورودی ممنوع می باشد.

-بدنه ها و حجم ها با تاکید بر خصوصیات اقلیمی و بومی شهر ساخته شوند.

-نقاط شاخص قدیمی در کنار مسیر بایستی حفظ شوند.

۶) حرکت سواره، دسترسی و دیدها

-قبل از رسیدن به محدوده ورودی شهر، خروجی های لازم جهت خارج شدن خودروهای سنگین از مسیر ورودی و اتصال به کمربندی در نظر گرفته شود.

-حداقل فاصله ورودی و خروجی از تندرو به کندرو و بالعکس ۶۰۰ متر باشد.

– عرض سواره تندرودر هر طرف بیش ا ز ۶متر مجاز نیست.

-عرض مفید سوراه کند رو به اضافه محل توقف خودرو ۵متر می باشد.

-احداث هر گونه پارکینگ جمعی فقط در لایه دوم مجاز است. (برگرفته از کتاب راهنمای طراحی فضاهای شهری در ایران)

با توجه به اینکه شهر نیشابوردر معرض پیشنهادهایی چون، «دروازه سلسله الذهب»، ورودی جاده حرم تا حرم  و تبدیل به منطقه تاریخی  و گردشگری قرار دارد، به نظر می رسد اولین و اساسی ترین اقدام در بالابردن جذب گردشگر ساماندهی ورودی های نابه سامان  آن  باشد.  باشد که نیشابور، نیشابور شود وجایگاه  عنوان شهر جهانی اش را حفظ نماید.

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.