مشاهیر نیشابور ( مشاهیر زنان نیشابور (قسمت دوم) )

نعمت ا… صادقی

(تا قرن هفتم هجری)

۲-فاطمه خضرویه :

وی اززنان صوفی وعارف قرن سوم هجری ودخترامیربلخ وهمسراحمدبن خضرویه بلخی بود.

به نوشته ی هجویری فاطمه درطریقت شانی بزرگ داشت.چون وی را ارادت توبه پدیدامد وبه احمد بن خضرویه کسی فرستاد که مرا ازپدرم بخواه اما اواجابت نکرد.دوباره کسی فرستاد بیا احمد من تورا آن مرد پنداشتم که راه حق به زنی راهبر باشی نه راهبر. احمد فرستاد واو را از پدرش خواستگاری کرد وپدرش به حکم تبرک اورا به عقد احمد درآورد. فاطمه به ترک مشغولی دنیا بگفت وبه حکم عزلت با احمد بیارامید تا احمد قصد زیارت خواجه بایزید افتاد. فاطمه با وی برفت وهنگامی که با بایزید روبه روشد نقاب از روی برداشت وبا اوگستاخ وارسخن گفت. احمد ناراحت شد وگفت: چرا این طورسخن می گویی؟گفت ازآن رو که تو محرم طبیعت منی و وی محرم طریقت من است. من از تو به هوا رسم وازاو به خدا و دلیل آن این است که وی ازمحبت من بی نیازاست وتوبه محبت من محتاج. زمانی که بایزید درباره ی حنای دست فاطمه از او سوال کرد که برای چه حنا بسته ای؟ فاطمه گفت:از این به بعد که چشم تو بردست من افتاد صحبت ما حرام شد وازآنجا برگشت ودرنیشابور اقامت گزید ودرسال۲۳۵هجری وفات یافت.۱

چون احمدبن معاذ رازی  به نیشابور آمد.احمد خواست تا وی را دعوت کند.با فاطمه مشورت کرد.وی گفت چندین گاو و گوسفند باید  به چندین حوائج ، چندین شمع وعطروبا این همه بیست خر نیز بباید تا بکشیم،احمدگفت کشتن خران چه معنی دارد.گفت: چون کریمی به خانه کریمی مهمان آید، باید که سگان محله را نیز از آن باخبر باشد. ۲

به گفته ی آن ماری شیمیل دردوران شکل گیری وسازندگی اسلام، بدون شک، تاثیر برانگیزترین چهره درمیان زنان متاهل صوفیه،همسر احمد خضرویه، فاطمه نیشابوری می باشد. ۳

۳-خدیجه جرجانی:

خدیجه جرجانی دختر محمدبن احمدجرجانی بود.او اززنان زاهد، فقیه وحدیث دان نیشابوربه شمار می رفت که درقرن چهارم هجری دراین شهر می زیست.پدرش احمد جرجانی(جورجانی)مکنی به ابورجا الجرجانی قاضی مشهور نیشابور بود. خدیجه علم فقه را نزد پدرش احمد فراگرفت واز ابو یحیی بزاز حدیث استماع کرد. وازپدرخود و سایرعلما ی  وقت نیشابور روایت کرده است .وی درعلم فقه به مقام بالایی رسید، عربی را نیکو می دانست وخط را نیز خوش می نوشت. ۴

۴-عایشه دخترعثمان بن سعید:

وی از زنان پارسا وپرهیزکار و زاهد و متعبد نیشابور درقرن چهارم هجری به شمار می آمد.فوت او درسال۳۶۴هجری اتفاق افتاد.

ازپندهای اوست:

«هرکسی از تنهایی خویش بیمناک باشد، به سبب آن انس نداشتن او باخداست.»

«هرکس بردگان راخوارشمارد، به سبب نداشتن معرفت به خداست ، زیراهرکس آفریننده ای را دوست بدارد،آفریننده هم اورا دوست دارد.» ۵

درمنتخب السیاق  از وی به نام جمعه معروف به عایشه بحیریه دختر ابن عثمان بن سعید بن محمدالبحیری یاد شده ودر باره اش ذکر شده که حدیث های زیادی از پدر وعمویش وبزرگان زمان خود استماع کرد ودر سال ۳۵۴هجری وفات یافت.۶

۵-فاطمه خزیمه:

وی دختراسحاق بن خزیمه بود که از پدرش حدیث دریافت کرد وسپس خود به بیان حدیث پرداخت. فاطمه خزیمه درسال۴۰۲هجری وفات یافت.۷

۶-ربطه:

دخترعبدالله که زنی عابده وزاهده در نیشابور بود.۸

۷-فاطمه:

معروف به «ام علی»دخترابی جعفرنیشابوری.۹

۸-کریمه:

وی دختراحمدبن محمدمروی نیشابوری بود که درمکه مجاور شد ودرهمان جاهم وفات یافت.اوصحیح بخاری را روایت می کرد.۱۰

۹-نازنین-(جمعه):

او دخترشیخ ابوعین احمدبن عبدالرحمن کتانی مشاط بود وی از پدرش حدیث شنید.۱۱

منابع:

۱-ر.ک:هجویری غزنوی،کشف المحجوب،ص ۵۰-۱۴۹٫

۲-ر.ک:دهخدا، لغت نامه، ذیل فاطمه

۳-ر.ک: شیمل،ان ماری ،ابعاد عرفانی اسلام، ترجمه وتوضیحات دکترعبدالرحیم گواهی.، تهران،دفترنشرفرهنگ اسلامی،۱۳۷۴ه ش ،ص ۶۵۷بخش ضمائم

۴–ر.ک:کحاله، اعلام النساء ، ص۱/۳۴۲ونیز،اعتماد السلطنه،محمد حسن خان،خیرات حسان،تهران، چاپ سنگی،۱۳۰۴ه ق، ص۱/۱۶۴

۵-ر.ک اعلام النساء، ص۱۵۸/۳

۶-ر.ک: فارسی ،تاریخ نیسابور(المنتخب من السیاق) ص۳۶۵

۷-ر.ک الحاکم؛ تاریخ نیشابور، ص۱۹۶

۸-همان،۱۶۲

۹-همان، ۱۹۳

۱۰-ر.ک: موید ثابتی، تاریخ نیشابور، ص۳۳۴

۱۱-ر.ک: فارسی، تاریخ نیشابور(المنتخب السیاق) ص۲۶۵

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاه برای “مشاهیر نیشابور ( مشاهیر زنان نیشابور (قسمت دوم) )

  1. اشتراک ها: مشاهیر زنان نیشابور (قسمت دوم) - نیشابوریا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.