مشاهیر فقها ومحدثین نیشابوری(قسمت دوم)


چراغ راه

نعمت الله صادقی

کارشناس ارشد تاریخ

۴- ابراهیم بن عبده نیشابوری :

وی از روات شیعه می باشد وحضرت امام حسن عسکری(ع) تصریح به وثاقت وی نموده است ودر توقیعی که به اسحق بن اسماعیل نیشابوری فرستادند پس ازابلاغ سلام به ابراهیم ، وی را وکیل خود درنیشابورفرمودند ونیز در نامه ای که به ابن حمدونه بیهقی مرقوم داشته، فرموده اند : وجعله ثقتی وامینی عندموالی  هناک (نامه دانشوران ج۱ص۴۸۲)

۵-ابن الاحزم ابوعبداله شیبانی متوفی به سال ۳۴۴هجری

۶-ابوسلیمان حاتم بستی: محمد حبان درگذشته به سال ۳۵۴هجری از بزرگان محدثین نیشابور بود که به بیشتر بلاد اسلامی به قصد فرا گرفتن علم سفر کرد وبیشتر ازمحضر ابوبکربن خزیمه استفاده نموده وحاکم نیشابوری از تلامیذ اوست وی مدتی قاضی سمرقند بودوکتب زیادی در حدیث وفقه نوشته است (ص۱۰۱سامی؛علی ؛ نقش ایرانیان دردر فرهنگ اسلامی)

۷-ابو عبدالله حاکم نیشابوری معروف به ابن البیع که چندین اثر ازجمله کتابی در تاریخ نیشابور تصنیف کرده است .شهرت ابن البیع در حدیث عمدتا به واسطه کتاب معروفش «المستدرک علی الصحیحین » می باشد .ابوعبداله البیع معروف به الحاکم در دوره سامانی مدتی قاضی نیشابور وگرگان بود وسفیر سامانی به نزد آل بویه. وی تمایلات شیعی هم داشت.ابو عبدالله از شاگردان ابو سلیمان بستی بوده است.

۸-سلامت نیشابوری:ابراهیم بن سلام (سلامه)نیشابوری از راویان حدیث شیعه واز اصحاب امام رضا (ع) به شمار می رود که شیخ طوسی اورا وکیل توصیف می کند بدین جهت بعضی از بزرگان شیعه مانند علامه حلی روایات اورا معتبر دانسته وبر وی اعتماد کرده اند ؛زیراکه این وکالت از طرف امام معصوم (ع)بوده ومعصوم،فاسق را وکیل ننماید.ولی بعضی دیگروکالت اورا از جانب امام تردید کرده اند وبرفرض ثبوت هم آن را برای وثاقت کافی نمی دانند. (رجال علامه حلی- دایره المعارف تشیع)

۹-ابو سعید سهیل ابن احمد ریوندی متوفی در قرن چهارم هجری

۱۰-عبدالله بن مرتعش متوفی به سال۳۲۸ هجری

۱۱-ابن حمدان نیشابوری؛ ابوجعفر احمدابن حمدان درگذشته به سال ۳۱۱هجری ازمحدثین وعرفای مشهور اواخر قرن سوم واوایل قرن چهارم بود که درنیشابور به دنیا آمده ودر همان جا می زیسته است وزمان سلطنت امیر اسماعیل سامانی را دریافته .وی به فضل وعلم ومعرفت معروف وبه جودت بیان وتصنیف وتالیف موصوف بوده واز تالیفات وی «الصحیح»درحدیث است که احادیثی راکه واجد شروط بخاری است درآن گرد آوری کرده ودیگر تالیف وی«اسرار العرفا»در احادیث نبوی است(رک: سامی، علی,نقش ایرانیان درفرهنگ اسلامی ؛ ص۱۰۰-۱۰۱)

۱۲-ابوعلی دقاق نیشابوری ؛وی  مقامات طریقت وشریعت را باهم داشته ودر حدیث یدی طولانی ودرتفسیر شانی وافی،شیخ ابوالقاسم قشیری شاگرد ودامادوی بودوتقریرات وعظ وی رانوشته است. ابوعلی  دقاق دارا ی تصانیف بسیار است از آن جمله کتابی در وعظ وکتابی در زهدوکتابی در تاویل آیات(نامه دانشوران ، جلد۴؛ ص۴۱۰)

220px-Abu_Osman_Maghrebi۱۳-ابوعثمان حیری نیشابوری، سعد بن  اسماعیل که از معتبرترین عرفا وفقهای معاصر یعقوب لیث صفاری است زادگاهش ری وساکن نیشابور بود ودر همان جا درگذشت وی به واسطه سکونت در محله حیره نیشابور به حیری معروف بود .وی عمری دراز در نیشابور قطب وشیخ زمان بو د ودارای کراماتی نیز بود ، ابوعثمان در سال ۲۸۹قمری در نیشابور وفات یافت..(نامه دانشوران ؛ج۵؛ص۲۱۳-۲۲۲)

 

 

۱۴-حافظ ابوبکر بیهقی(۳۸۴ -۴۵۸-۴۵۴ قمری)، احمدبن حسین بن علی ملقب به فخرالزمان.،  فقیه شافعی ، حافظ ، محدث، مفسر و متکلم اصولی؛ وی درفقه وحدیث پیشوای عصر خود بوده است .او درحدیث شاگرد حاکم نیشابوری ودر فقه شاگرد ابوالفتح ناصربن عمر مروزی بود .ابوبکر بیهقی در خسروجرد بیهق متولد شد و درهمان‌جا نشو و نما یافت. وی به بغداد و کوفه و مکه سفر کرد و در نیشابور رحل اقامت افکند ، در همان‌جا درگذشت و در بیهق دفن شد. ابوبکر در علوم گوناگون دارای دستی توانا بود. امام‌الحرمین گوید که: شافعی بر گردن تمام شافعیان حق دارد جز بیهقی ، و این بیهقی است که با کثرت تصنیفات خود در حمایت مذهب شافعی بر او منت دارد. ذهبی گوید که اگر بیهقی می‌خواست قادر به تأسیس مذهب جدید بود. بیهقی از شاگردان ابوعبدالله حاکم نیشابوری و ابوالفتح ناصر مروزی و ابن فورک و ابوعلی رودباری و عبدالله‌بن یوسف‌بن نامویه است. شیخ‌الاسلاصم ابوعلی انصاری و ابوعبدالله فزاری و ابوالقاسم سحامی و ابوالمعالی محمد فارسی از شاگردان وی بوده‌اند. به‌خاطر گستردگی دانش و معرفت او به‌ اختلاف ، درحدود یک‌هزار رساله تصنیف کرد. ازجمله آثار او: «السنن کبیر» ، ده مجلد و «السنن صغیر» ، دو مجلد ، در حدیث؛ «دلایل‌النبوه» ، در سه مجلد؛ «الجامع‌المصنف فی شعب‌الایمان»؛ «المبسوط فی نصوص‌الشافعی» ، در ده مجلد؛ «الاسماء و الصفات»؛ «المعارف».( رک: دایره المعارف بزرگ اسلامی ذیل نام ابوبکر بیهقی)

به اشتراک بگذارید:


دیدگاه برای “مشاهیر فقها ومحدثین نیشابوری(قسمت دوم)

  1. اشتراک ها: مشاهیر فقها ومحدثین نیشابوری(قسمت دوم) - نیشابوریا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.