محمد طاهر گاراژیان گفت و گو با کیوان هاشمی، شاعر، اندیشه ور و مهندس مخابرات یک نفس با ما نشستی خانه بوی گل گرفت

 

4مرتضی کیوان هاشمی ـ متولد ۱۳۲۹ ـ کلاته کیوان، اسحاق آباد نیشابور ـ آغاز کار مطبوعاتی: ۱۳۴۵ ـ چاپ اولین اثر: ۱۳۵۵ ـ تحصیلات: کارشناس فیزیک کاربردی ـ الکترونیک ـ از دانشگاه تهران ـ مدرس دانشکده مخابرات

وی در حوزه ی ادبیات کودکان دو اثر منتشر کرده است  . «ترکه و تبر» مجموعه اشعار اوست، و در دست تالیف «خدابنده» و «سیستم های کنترل از راه دور» را دارد.

ماییم و استاد کیوان هاشمی به گویش نیشابوریان شاعر اِساق آبادِ نیشابور. که برای جهانیان می سراید و خوش حالیم که به کیوان رسیده ایم.

به نام خدا و با سلام و سپاس از شما که دعوت خیام نامه را پذیرفتید.

– استاد، با یک رباعی شروع کنیم،پیش از همه چیز بفرمایید یک رباعی خیام برایمان بخوانید:

اسرار ازل را نه تو دانی و نه من

وین حرف معما نه تو خوانی و نه من

هست از پس پرده گفت و گوی من و تو

چون پرده برافتد نه تو مانی و نه من

– تا پرده برنیفتاده است هم شما هستید و هم ما از خودتان درباره خیام یک بیت

«به نامت دیگران در ماه می بالند و در این جا

هنوز از بردن نامت عسن بی تاب می گردد»

– از حال و روز خودتان بگویید؟

خوش حالم. دیدار پس از سالیان را غنیمت می دانم خوبم و عالی

– چه چیزی حال شما را خوب کرده است؟

من عاشقم. تا عاشق بودن با من است؛ زندگی و سرزندگی با من است. اگر نمی توانی عاشق شوی بمیر. نباش

«نمرده ای تو چرا؟ چون خدا نمی میرد

بقای عشق و محبت مگر بقای تو نیست»

– آقای کیوان هاشمی، رسالت هنرمند، شاعر و اندیشه ور امروز چیست؟

به مقوله های بی ربط و خصوصی زندگی مفاخر نپردازد. مطالعه کند. از هویت و ملیت خودش دفاع کند. خدمت به بشریت را در نظر بگیرد، رسالتش را محدود نکند. چرا با توجه به اینکه سینما دنباله ی شعر و داستان است، از کوروش و از شاه نامه کار نمایشی تولید نمی کنیم؟ پس ما بخشی از رسالت خود را رها کرده ایم.

– با بزرگان امروز نیشابور با کدام دم خور بوده اید؟

یغمای عزیز و مصطفی جهان شیری.

برای هر کدام یک وصف کوتاه بفرمایید:

یغما: رفیق بی ریا و بی ادعایی که گاه ادعای خدایی دارد. برای یغما که سروده دارم یک بیتش را می خوانم.

«تبر بر خویش می لرزد از این آزاداندیشی

فدای قامت سروی که رفتارش حسینی بود»

مصطفی جهان شیری: آدمی که با یک دهه دوستی شناخته نمی شود.

– در ترکه و تبر گاهی نقطه چین می گذارید منظورتان از این ها چیست؟

بعضی ابیات مخاطب خاص دارد. نه اینکه خلاف ادب و شرع و آداب باشد اما کتاب مال همه است مجبور به سانسور می شویم.

– اگر ممکن است از نقطه چین های محذوف برایمان بخوانید.

خوانندگانی که روی شعر من آهنگ گذاشته و خوانده اند، مثل همای یا استاد صدری نقطه چین ها را هم خوانده اند ولی چشم؛ من هم می خوانم.

قرار بود سری بی گنه به دار نباشد

قرار بود فقط تا به پای دار بیاید

قرار بود که بعد از هزاروسیصد و اندی

درخت صلح و عدالت کمی به بار بیاید

قرار بود اگر صبر داشته باشیم

برای تمشیت کار یک سوار بیاید

قرار بود خدا باشد و محبت مردم

قرار بود وطن هم در این شمار بیاید

– نشانه های گویش نیشابوری در شعر شما دیده می شود مثل «به راست راست» یا «از قصد» و از همه جالب تر ترکیب «به گور» :

شده مفقود اگر شهر نیشابور به گور

شده پاریس اگر شهرک کاشان به توچه»

 این ها از دست در رفته اند یا دل بستگی خاصی به گویش محلی هم دارید؟

نشابوری سرودن را فقط یک بار امتحان کرده ام. به گویش نشابوری عشق می ورزم. به عنوان عاشق متعصب در مورد معشوقم قضاوت نمی کنم. اصلا تمام دنیا باید به گویش نشابور صحبت کنند. تهرانی را خود به خود مردم یاد می گیرند . گویش نیشابوری را ما باید یادشان بدهیم. نباید فراموش شود.

– آقای کیوان، خاستگاه سیاسی خاصی دارید؟ جسارتاً وضع سیاسی مذهبی تان چطور است؟

انداختی تو باز به صحرای کربلا

دیگر بس است باز از ایران بگو به من

لامذهب نیستم. مذهبی متعصب هم نیستم. سیاست را می فهمم خدا را عاشقانه می پرستم

نیکی به تمام خلق آیین من است

خدمت به بشر مایه ی تسکین من است

چند بیت بخوانم خدای نامه باشد تا جواب شما را هم داده باشم

خدای ما تهیدستان خدای اغنیا هم هست

خدا مال تو تنها نیست زاهد، مال ما هم هست

خدا را ابلهانه انحصاراً مال خود کردید

ببین اکنون خدا در لا به لای شعر ما هم هست

به یزدان می سپارد گله را چوپان نمی داند

خدای گوسفندانش خدای گرگ ها هم هست

خدای حاصل مغز تو داعش سخت بدبخت است

که لبریز هزاران عقده محتاج دعا هم هست

تو در خاک من و با ملت و فرهنگ من در جنگ

مگر پیش شمایان اندکی شرم و حیا هم هست

– از نیشابور بگویید. از نشابور امروز

معتقدم ظلمی که به نشابور امروز شده به هیچ شهری نشده چون شهر فرهنگ است تنبیه شده است. گاه در تریبون ها بعضی از خیام صحبت می کنند و شعر حافظ و مولانا را برای تایید شعر خیام می آورند. باید گفت اگر فیلسوف نیستی نباش ولی اگر اندکی ریاضیات نمی دانی اگر از مثلث تعیین ظرایب چند مجهولی چیزی نمی فهمی عظمت خیام را درک نمی کنی. خودت را به خیام نچسبان و گاه کسانی که مقام خیام را می شناسد عمداً از همه حرف می زنند و یادی از خیام نمی کنند این هردو یعنی حمله ی غیرمستقیم به هنر و فرهنگ در عالم هنرواندیشه نباید خط و مرزهای بی اعتبار خودی و بیگانه باشد هنرواندیشه مرز ندارد خودی غیرخودی ندارد. باز هم به اول سخنم برگردم. به نامت دیگران در ماه می بالند و در این جا هنوز از بر دل نامت عسس بی تاب می گردد.

جناب کیوان سپاس، منت نهادید تشریف آوردید

«یک نفس با ما نشستی خانه بوی گل گرفت»

به اشتراک بگذارید:


پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.