ظهور و افول بانوی آهنین

بانوی پولادین (The Iron Lady) فیلمی است که زندگی نخستین نخست وزیر زن تاریخ بریتانیا را به تصویر می کشد. سکانس آغازین فیلم،« مارگارت هیلدا تاچر» تنها، فرسوده و فرتوت را نشان می دهد که با بیماری آلزایمر دست و پنجه نرم می کند. گویا خودخواسته فراموشی و ناتوانی در تشخیص مجاز و واقعیت را برگزیده تا هم با «دِنیس» محبوبش باشد و گفتگو کند، هم در اوج اقتدار، سرنوشت ملتی را دردست داشته باشد! فیلم ما را با فلش بکی( بازگشت) به گذشته ی تاچر می برد و تا پایان فیلم به این آمد و شد ادامه می دهد. کارگردان «فیلیدا لوید» این اثر را در سال ۲۰۱۱ میلادی ساخته و ایفای نقش را به مریل استریپ سپرده است؛ نقشی که در کارنامه ی کاری بازیگر، نقطه ی عطف به شمار می رود و اسکار نقش اول زن و جوایز  بفتا و گلدن گلوب را برای همین نقش، به او پیشکش می کند. همچنین جوایز اسکار و گلدن گلوب برای بهترین گریم، باز هم برای چهره ی پردازی باور پذیر نقش مارگارت تاچر، در همان سال، به این فیلم رسیده است. سوای هنر چهره پردازی، بازی منحصر به فرد استریپ، با ظرافت ها، کنش( اکت ) ها، نگاه های معنادار “تاچری” و حالت ها ی چهره، میمیک، در باور پذیری نقش، بیشترین سهم را داشته اند. مارگارت جوان که از شهری کوچک (گرانتام) برای ادامه ی تحصیل راهی آکسفورد شده بود، تا پایان عمر لهجه ی خاص آن منطقه را به رغم تلاش های فراوان در نزدیک شدن به لهجه ی لندنی یدک می کشید و استریپ با هنرمندی، هم لهجه ی بریتانیایی و هم ته لهجه ی شهرستانی او را تقلید کرده است! اما خود فیلم، بزرگ شدن گام به گام بانوی آهنی را در عرصه ی سیاست، با سرک کشیدن به دنیای ذهنی او و خاطراتش به تصویر می کشد؛ از حضور مارگارت جوان در حزب محافظه کار تا رهبری حزب، در فضایی مردسالار، و به دست آوردن کلید خانه ی شماره ۱۰(جایی که محل استقرار نخست وزیر های بریتانیا است). تصدی این سمت از سوی یک زن، برای نخستین بار، هنگامی برجسته تر می شود که بدانیم فاصله ی میان رهبری حزب و تصدی پست نخست وزیری اش، چهار سال به درازا کشید ه است و چنین امری در حزبی که کمترین انعطاف را نسبت به زنان نشان می دهد، نشان از توانایی انکار ناپذیر این زن دارد. هنگامی که  او در سال ۱۹۷۹، دراوج شرایط نا به سامان اقتصادی، به قدرت رسید، بریتانیا در بحران تورم، ورم کرده بود و توان خرید مردم به طرز بهت آوری پایین آمده بود. مارگارت ۵۴ ساله، که هم هنرمند بود، هم وکیل و هم شیمی دان، در عرصه ی سیاست و اقتصاد با کیمیا گری هنرمندانه ای ظرف مدت کوتاهی، تورم ۲۰ درصدی را به زیر ۵درصد رساند و توان خرید مردم را به وضوح افزایش داد. حضور مقتدرانه ی یک زن در سپهر سیاسی بریتانیا، نه تنها برای «بارونس تاچر»_ دختری از خانواده ی متوسط که به دلیل ازدواج با سِر تاچر، لقب بارونس را به دست آورده بود_ حرکت بر لبه ی تیغ بود، بلکه برای بازیگر این نقش هم، همین گونه می نمود. در صحنه ها ی متفاوت فیلم و در بزنگاه های سیاسی آن روز انگلستان، سخت گیری ها، بنیاد گرایی ها و رفتار تحکم آمیز تاچر را مشاهده می کنیم، رفتاری که اگر چه برای کشورش تحولات اقتصادی و ورود به بازار آزاد سرمایه و تمرکز زدایی اقتصادی از دولت را به همراه داشت، برای خود او، موجب کاهش محبوبیت در بازه هایی از دوران زمامداری اش شد؛ آشوب های خیابانی، سرکوب مخالفان سیاست های اقتصادی و مالیاتی و تحمل ناپذیری خود تاچر از سوی هم حزبی هایش، اگر چه ناقص و گذرا و گاه سطحی به تصویر کشیده شده است، اما تا حدودی نشانگر شرایط سهمگینی است که بانوی آهنی در طول ۱۱سال صدارت و ۱۵ سال دبیری حزب محافظه کار با آن رو به رو بوده است. در جای جای فیلم، از ارتباط سازی تاچر با کشورهای قدرتمند دنیا سخن می رود، اما همزمان از حرکت او به سوی خودکامگی در برخورد با اعضای کابینه و هم حزبی هایش هم آثاری می بینیم؛ گویا تاچر در دو سوی خود، حرکتی ویرانگر آغاز کرده است؛ از یک سو در جامعه ی جهانی، همگرایانه پیش می رود و از دیگر سو، در ارتباط خود و همکارانش، واگرایی را بر می گزیند. از جانبی به همسرش سِر دِنیس تاچر که از تاجران بزرگ نفتی است، تکیه می کند و از دیگر سو، مردان کابینه اش را تحقیر و تأدیب ! رفتاری که اگر چه در گام اول اقتدار او را دو چندان نشان می دهد و اطرافیان را می ترساند، اما در بلند مدت به تبانی و زد و بند های پشت پرده، افول قدرت و محبوبیت و در نهایت حذف او می انجامد. مریل استریپ روزهای تنهایی، بی نظمی و پریشانی این ابَرَ بانوی پولادین را آنچنان زیرپوستی به تصویر می کشد که برای لحظاتی بیننده را به درون فیلم پرتاب می کند و مخاطب خود را در برابر این پرسش می بیند که آیا هر ظهور شکوهمندی، چنین انحطاط دردناکی هم در پی خواهد داشت؟

 

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.