شیوع تب هزار چهره در نیشابور دو برابر کشور است

«کریمه کنگو» یا «مالت» مساله نیشابور کدام است ؟

سحر سوقندی– اخبار ضد و نقیض این روزها در فضای مجازی درباره بیماری «تب کریمه کنگو» باعث نگرانی و ایجاد شبهه هایی برای شهروندان شده است؛ یک روز شایع می شود که یک کارمند فولاد بر اثر این بیماری جان باخته و روز بعد این خبر تکذیب می شود. اما فارغ از این شایعات اطلاعات کمی درباره نحوه بروز، علایم و شیوه درمان این بیماری مشترک انسان و دام وجود دارد. از سویی بیماری های مشترک انسان و دام به این تب خونریزی دهنده ی نادر محدود نمی شود، چرا که نیشابور سال هاست با معضل آمار بالای بیماری «تب مالت» رو به روست. آماری که به گفته منابع رسمی گاه تا «سه برابر!» میانگین آمار کشوری است و شاید کشنده نبودن آن باعث شده است تا این معضل آن چنان که باید مورد توجه قرار نگیرد.

تب مالت که این روزها کم و بیش مورد بحث و گفتگو قرار گرفته است و در سفر معاون وزیر بهداشت به نیشابور هم، چندی پیش به آمار بالای شیوع آن در نیشابور اشاره شد، اگر چه یک بیماری کُشنده نیست، اما درمان ناقص آن عوارضی دارد که ممکن است سال ها و گاه حتی تا پایان عمر، انسان را درگیر خود کند، بدون آن که کسی متوجه دلیل اصلی این عوارض باشد.

شیوع دوبرابری علی رغم کاهش آمار ابتلا در نیشابور

به گفته سرپرست معاونت بهداشت دانشکده علوم پزشکی نیشابور، تب مالت از بیماری های ویروسی مشترک بین انسان و حیوان است که مخصوصا از طریق مصرف فراورده های دامی آلوده و نیز گاه از طریق تنفس (مخصوصا برای دامداران) منتقل می شود. بیماری ای که کشنده نیست اما مشکل بزرگی ممکن است به وجود بیاید؛ این بیماری امکان «مزمن شدن» دارد.

به گفته دکتر عصمت تقی آبادی،  این بیماری در نیشابور تا قبل از سال ۹۱ نسبت به آمار کشوری حدود «سه برابر» بیشتر بوده ولی با تلاش ها و انجام اقدامات مناسب این آمار در سال ۹۵ به ۲ برابر آمار کشوری کاهش یافته است. آماری که البته هنوز هم بالا ارزیابی می شود.

معاون بهداشتی علوم پزشکی نیشابور می گوید: این بیماری از دسته بیماری هایی است که یک ارگان به تنهایی نمی تواند در پیشگیری و درمان آن تاثیرگذار باشد و همکاری چند ارگان و مردم را می طلبد.

به طور مثال در واکسیناسیون دام ها که علاوه بر دامپزشکی،  خود دامداران نیز باید همکاری لازم را داشته باشد. زیرا ممکن است در اثر واکسن زدن عوارضی برای دام پیش آید یا جنین دام آبستن از بین برود که این باعث مقاومت دامداران شده است.

شباهت و تفاوت دو تب حاد!

تقی آبادی در رابطه با علایم تب مالت می گوید: این بیماری نیز مانند «تب کریمه کنگو» با تب و درد عضلانی و علایمی شبیه آنفلوانزا آغاز می شود اما خونریزی به همراه ندارد. درد عضلانی نیز در اندام های مختلف امکان بروز دارد که بیشتر در قسمت کمر مشاهده می شود.

این پزشک درباره عوارض مزمن شدن بیماری «تب مالت» می گوید: در صورت مزمن شدن، بیماری های دیگری ممکن است ایجاد شود از جمله فرد مبتلا که درمان او کامل نشده است به سمت بیماری های آرتریت و افسردگی پیش می رود.

مالت از انسان به انسان منتقل

نمی شود

مسئول کنترل بیماری های واگیر علوم پزشکی نیشابور می گوید: دوره درمان تب مالت، حدود دو ماه است. دوره ای نسبتا طولانی که خوشبختانه نیاز به قرنطینه شدن بیمار ندارد. خبر خوب دیگر هم این که بیماری از انسان به انسان قابل انتقال نیست. اما بیمار باید مرتب دراین مدت دارو مصرف کند.

دکتر آذینی یادآور می شود: گاهی مشاهده می شود که به محض کم شدن درد، قبل از اتمام و تکمیل دوره درمان، بیمار دارو را قطع می کند که این باعث مقاوم شدن ویروس می شود و خطر مزمن شدن آن را به دنبال دارد. وی نیز درباره تب مالت می گوید: این یک بیماری هزارچهره است که در صورت مزمن شدن درمان قطعی ندارد. درمان آن  کمی سخت است و ویروس تمایل بالایی به ماندن دارد.

لبنیات سنتی یا پاستوریزه

معمولا توصیه می شود که برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری، مردم از لبنیات پاستوریزه استفاده شود. موضوعی که دکتر آذینی درباره آن اظهار می کند:  البته در بحث تب مالت می توانیم بگوییم که لبنیات پاستوریزه فاقد ویروس تب مالت هستند. اما این که ارزش تغذیه ای شیر پاستوریزه در مقایسه با سنتی و موارد دیگر را چگونه باید در نظر گرفت، مساله ای است که  متخصصین تغذیه باید نسبت به لبنیات پاستوریزه اظهار نظر کنند. با این همه توصیه ما این است که  اگر هم شیر به صورت سنتی مصرف می شود حتما جوشانده شود.

تب کشنده به نیشابور رسیده است؟

سرپرست معاونت بهداشت دانشکده علوم پزشکی نیشابور در باره شایعات مربوط به مشاهده یک مورد مرگ در اثر بیماری «تب کریمه» می گوید: از سال ۹۰ تاکنون  هیچ مورد مثبتِ قطعی درخصوص این بیماری در مردم نیشابور مشاهده نشده اشت.

خانم دکتر تقی آبادی اضافه می کند: تنها چند مورد مشکوک بوده اند که با طی مراحل آزمایش و منفی بودن پاسخ آزمایش ها از مبتلا نبودن افراد به این بیماری اطمینان حاصل شده است و می توانیم با اطمینان از عدم مشاهده این بیماری در نیشابور تا کنون سخن بگوییم.

با دکتر تقی آبادی در تشریح این بیماری می گوید: «تب کریمه کنگو»، تب خونریزی دهنده ویروسی  و حاد است که به وسیله کَنِه منتقل می شود و در آسیا، اروپا و آفریقا مشاهده شده است.

با وجود این که این بیماری مخصوص حیوانات است ولی موارد تک گیر و همه گیری های ناگهانی این بیماری در انسان ها نیز اتفاق می افتد که در صورت عدم درمان به موقع، در اثر ۳۰ تا ۵۰ درصد موارد ابتلا، مرگ اتفاق می افتد.

به گفته مسئول کنترل بیماری های دانشکده علوم پزشکی، در سال های گذشته، مرگ مبتلایان حدود ۷۰ درصد موارد بوده است که با پیگیری و همکاری ارگان های مربوطه، اکنون حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد احتمال مرگ در اثر ابتلا به تب کریمه کاهش یافته است.

راه های ابتلا و انتقال آن

گزش انسان یا دام توسط کنه، تنها راه ابتلا به این بیماری نیست.  گاهی له کردن کنه آلوده و انتقال خون آلوده به انسان از طریق زخم و منفذی در پوست هم می تواند موجب ابتلا شود. دیگر راه های ابتلا هم به گفته آذینی عبارتند از:

تماس با دام آلوده، تماس با خون و ترشحات لاشه دام آلوده هنگام ذبح،  تماس با خون، ترشحات و نمونه های بافتی بیمار آلوده (بیش تر در بیمارستان ها و آزمایشگاه ها) و حتی ابتلا به بیماری در صورت مسافرت به مناطق روستایی حتی بدون سابقه تماس آشکار با حیوانات یا گزش کنه.

دکتر تقی آبادی در باره علایم و نشانه های این بیماری می گوید: علایم باتوجه به نوع ابتلا متفاوت است. اگر ابتلا از طریق گزش کنه انجام شده باشد، بیماری پس از ۱تا۳‌ روز و نهایتا ۹ روز بروز پیدا می کند؛ این مدت در حالت ابتلا از طریق تماس با خون و ترشحات حیوان و انسان، ممکن است ۵ تا ۷ روز و نهایتا تا ۱۳‌روز طول بکشد.

تب،  سردرد، اسهال و استفراغ و همچنین خونریزی درونی و بیرونی از علایم آن می باشد.

این بیماری در دام علایم قابل توجهی ندارد و پس از گزش توسط کَنِه آلوده که از کنه های سخت جنس می باشد،  کمتر از یک هفته در بدن دام باقی می ماند.

همشهری ها فعلا نگران نباشند و به شایعات توجه نکنند

دکتر آذینی درباره نگرانی مردم نیشابور درباره این بیماری و شایعات منتشره در گفتگو با «خیام نامه» گفت: این بیماری بیشتر در افرادی که به واسطه شغل خود با دام سروکار دارند از قبیل چوپانان، دامداران،  قصاب ها و… احتمال بروز دارد که ابتدا با علایم آنفولانزا خود را نشان می دهد که تمام افرادی که شغل آنها دراین رابطه است بلافاصله با بروز علایم مربوطه تحت آزمایش قرار می گیرند.

به گفته وی بیماران تب کریمه کنگو بخاطر حساسیت انتقال ویروس قرنطینه می شوند تا مراحل درمان خود را طی کنند که اگر علایم زود تشخیص داده شود احتمال مرگ تا ۵۰ درصد کاهش می یابد.

وی یاد آور شد: در کل کشور در سال ۹۶ تنها سه مورد مرگ  در استان های کرمانشاه، اصفهان و هرمزگان گزارش شده است و موردی در نیشابور در ۶ سال گذشته نداشته ایم.

در خرید گوشت دقت کنیم؟!

به گفته کارشناسان، این بیماری با ورود به فصول گرم، که فصل چرا و دوشیدن دام هاست بروز پیدا می کند، اما اگر در فصول دیگر نیز علایم مشاهده شوند، باید آزمایش های لازم انجام شوند.  تب کریمه کنگو،  بیشتر از طریق مصرف گوشت آلوده ی «پخته نشده» به انسان منتقل می شود که لازم است در خرید گوشت دقت و ‌بررسی کامل انجام شود؛ گوشت دام های ذبح شده در کشتارگاه،  به مدت ۲۴ ساعت در یخچال نگهداری شده که دراین مدت زمان اسیدی روی گوشت تشکیل می شود که این ویروس ها را ازبین می برند لذا توصیه بهداشت، خرید گوشت از قصابی هایی است که از گوشت خود را از کشتارگاه تأمین می کنند.

دکتر عصمت تقی آبادی، در باره با کشتار دام در جایی غیر از کشتارگاه می گوید: بهتر است این ذبح نیز در کشتارگاه انجام شود، در غیر این صورت در مکانی که شرایط لازم را برای این کار داشته باشد،  یعنی محیطی که تا سقف کاشی باشد،  دارای کف شور و از لحاظ بهداشتی کاملا تمیز باشد. فرد ذبح کننده نیز حتما از چکمه، دستکش و عینک مناسب و بهداشتی این کار استفاده کند.

همچنین مردم باید دقت داشته باشند که از کجا خرید انجام می دهند. در رابطه با خرید گوشت از جایی که اطمینان کامل وجود ندارد،  توصیه می شود گوشت را تا ۲۴ ساعت در یخچال منزل نگهداری و بعد مصرف کنند.

این مدت زمان برای نگهداری جگر در یخچال ۴۸ ساعت است. زیرا بیشترین ویروس در جگر دام وجود دارد. گوشت پخته نیز از ویروس پاک شده و قابل مصرف است.

دکتر آذینی نیز درباره اقدامات انجام شده در زمینه پیشگیری و ‌اطلاع رسانی این بیماری گفت: جلسه آموزشی برای تمام قصابان سطح شهر برگزار شده است. همچنین به شهرداری اعلام شده که معاینات کارگرهای کشتارگاه هرچه زودتر به طور کامل انجام گردد. کشتارگاه ها بطور مرتب سم پاشی می شوند و در برخی موارد هم اداره دامپزشکی سم رایگان در اختیار این مراکز قرار داده است که این سم پاشی به کاهش کَنِه بسیار کمک می کند. بروشورهایی تهیه گردیده که در بیمارستانها و مراکز بهداشتی شهر و روستا جهت اطلاع مردم عزیز در دسترس می باشد که مطالعه آن توصیه می گردد.

عصمت تقی آبادی درباره نگرانی های مردم و شایعات منتشره نیز گفت: مردم باید اطلاعات را از منابع معتبر دریافت کنند و به شایعات توجه نکنند. همچنین رعایت نکات بهداشتی در پیشگیری از ابتلا به این بیماری را بسیار مورد توجه قرار داده و به هیچ عنوان به خود درمانی نپردازند. درصورت بروز علایم فورا به مرکز درمانی مراجعه کنند زیرا که درمان این بیماری فقط دراین مراکز امکان پذیر است. در صورت بروز علایم از مصرف داروی خودسرانه پرهیز کنند چراکه  داروی این بیماری  تنها در  مراکز درمانی موجود است که در صورت تشخیص پزشک تجویز می گردد.

دوره درمان این بیماری در صورت تشخیص به موقع، حدود ۱۰ تا ۱۵ روز و بصورت قطعی می باشد؛ همانطور که در سیستان و بلوچستان هر ۱۴ کارگر شاغل در کشتارگاه که مبتلا به این ویروس شدند به علت تشخیص به موقع بطور قطعی درمان شدند.

 

دکتر آذینی نیز اضافه کرد: در صورت مشاهده کنه در بدن دام یا انسان از تماس مستقیم دست با آن پرهیز کرده و تا حد امکان با فندک یا پارافین اقدام به جداسازی کنه از بدن دام یا انسان نموده و این کار را حتما با دستکش انجام دهند.

وی از مردم خواست در صورت مشاهده مراکزی که چه از لحاظ فروش  لبنیات و چه گوشت،  موارد مشکوکی را در رابطه با غیر قانونی یا غیر بهداشتی بودن مراکز مشاهده می کنند، حتما  به اطلاع اداره دامپزشکی برسانند. اداره دامپزشکی فورا به این موارد رسیدگی می کند.

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.