شهر خاموش من، آن روح بهاران ت کو؟

آزاده مهدیار

تکرار روزهای سبز نیشابور، امکان پذیر اما نیازمند عزم همگانی

با نزدیک شده به بهار و به ویژه روز درختکاری (۱۵ اسفند)، پیگیر چند و چون مدیریت فضای سبز فعلی شهر، سرانه فضای سبز شهروندان و اقدامات انجام شده در این زمینه شدیم.خشک شدن، قطع و قاچاق درختان، آبیاری سنتی و مسائلی دیگر از این دست، لزوم پرداخت مفصل به این موضوع را پررنگ تر می کند. رئیس کمیسیون خدمات شهری و محیط زیست شورای شهر به عنوان مسئول، مطلع و کارشناس به سوالات ما پاسخ می دهد.

هر نیشابوری ۴/۱۰ متر فضای سبز

احمد همت آبادی در مورد سرانه فضای سبز نیشابور می گوید: تعاریف مختلفی از فضای سبز وجود دارد، طبق تعریف جهانی در حوزه محیط زیست این مقدار باید بین ۲۰ تا ۲۵ متر مربع برای هر نفر باشد، در ایران طبق بخشنامه وزارت مسکن و شهرسازی بین ۷ تا ۱۲ متر قابل قبول است که با توجه به اقلیم و آب و هوا در هر ناحیه متفاوت است، ضمن این که منظور از فضای سبز، فضای عمومی است که مردم بتوانند استفاده کنند و باغ های خصوصی در این تعریف نمی گنجد.

به گفته این عضو شورای شهر، در نیشابور، اگر باغ های شخصی را هم  به آمار اضافه کنیم، قبل از شورای پنجم ۲۸۰ هکتار فضای سبز داشته ایم که به نسبت جمعیت می شود ۴/۱۰ و از زمان شورای پنجم با توجه به توسعه پارک جوادالائمه، باغرود، سه راه آزادگان و پارک ارغوان، شاهد ۸ و نیم هکتار افزایش بوده ایم یعنی سرانه هر شهروند، ۲ تا ۳ دهم متر مربع افزایش پیدا کرده است و به حدود ۷/۱۰ متر مربع رسیده است.

همت آبادی افزود: البته اطلاعات فعلی ما هنوز نیاز به بازنگری دارد و جامع و دقیق نیست اما فعلا مبنا همین است تا زمانی که کل شهرستان هم مساحت سنجی شده و تک تک درختان شناسنامه دار شود.

کاهش فضای سبز نیشابور در دهه ۹۰

گفتنی است در گزارش کمیته تحقیق و تفحص از سازمان سیما و منظر شهری، بین سال های ۹۰ تا ۹۵ میزان سرانه فضای سبز ۳۱/۲ مترمربع کاهش یافته یعنی از ۱۸/۱۱ به ۸۷/۸ رسیده و آمار عنوان شده در سال اخیر نشان می دهد هنوز از سال های سبز نیشابور فاصله قابل توجهی داریم.

میزان فضای سبز مناطق جنوبی شهر نزدیک به صفر است!

رئیس کمیسیون خدمات شهری و محیط زیست در ادامه گفت و گو با «خیام نامه»اذعان دارد که این آمار از فضای سبز، برخاسته از تعریف واقعی نیست، فضای سبزی که مردم بتوانند از آن استفاده می کنند کمتر از این هاست.

وی در پاسخ به این سوال که چرا فضای سبز در جنوب شهر ضعیف تر است می گوید: پراکنش فضای سبز متعادل نیست، در برخی مناطق مثل جنوب و جنوب غربی نزدیک به صفر است! بعضی جاها مثل شهرک ها هم بالای مقدار سرانه است، این عدم توازن مورد نقد شورای شهر هم بوده و در بودجه ۹۸ سعی می کنیم در جنوب شهر هم بوستان های کوچک را ایجاد کنیم؛ مهم ترین دلیل این است که در شمال شهر اصول و ضوابط شهری رعایت شده ولی در جنوب و جنوب غربی زمینی برای احداث فضای سبز نداریم، باید یا زمین بخریم و یا از زمین های اوقافی که در حواشی نیشابور وجود دارد، استفاده کنیم؛ این زمین ها هم شکل نازیبایی به شهر داده و هم بلااستفاده مانده، به توافقاتی هم در این زمینه با اوقاف رسیده ایم ولی قطعی نیست.

فعالیت سازمان سیما و منظر بدون پشتوانه پژوهشی مشخص

این کارشناس فضای سبز در رابطه با جای خالی نگرش علمی در مدیریت فضای سبز می گوید: علمی سازی یکی از اصلی ترین وظایف سازمان است، من خودم نقد دارم. در حوزه پژوهشی نتوانستیم قدم هایی در خور شان نیشابور برداریم و سازمان از این جهت به شدت دچار اشکال است.

همت آبادی می افزاید: اگر بعضی درخت های کهنسال را از دست می دهیم، از این رو است که برخی گونه ها نباید کشت می شده است. این یعنی پشتوانه علمی و پژوهشی مشخصی در شهرداری نیشابور وجود ندارد و بیشتر کاشت گونه های گیاهی به سلایق مدیران ما برمی گردد! در این رابطه تشکیل اولین کارگروه پژوهشی در شورای شهر مصوب شد، یکی از مباحث ایده آل شورای پنجم تشکیل «مرکز پژوهش هاست» که تا به حال در راه اندازی آن  موفق نبوده ایم اما کارگروه مذکور به زودی کار خود را شروع خواهد کرد.

آبی برای استفاده غیرعلمی نداریم

همت آبادی در خصوص نحوه تامین آب فضای سبز نیز تاکید می کند: باید در موضوع آب مدیریت واحد شکل بگیرد؛ بدون تعارف، باید در نظر داشت که در حال حاضر در بحران به سر می بریم و در سال های آینده قطعا این بحران تشدید خواهد شد. آبی برای استفاده غیر علمی نداریم و اگر به همین شکل فعلی از آب استفاده کنیم اگر نگوییم خیانت ولی قصور غیرقابل بخشش کرده ایم.

وی در خصوص طرح تفکیک آب مورد استفاده در آبیاری فضای سبز از آب شرب می گوید: این طرح فعلا در مرحله صفر است،  اکنون صد در صد آبیاری ما از آب شرب است، از آب ۴ حلقه چاه عمیق هم استفاده می کنیم که باز هم به اعتقاد من فرقی نمی کند و در واقع همان آب شرب است، ۳۰ درصد فضای سبز ما هنوز با تانکر آبیاری می شود، باید به سمت آبیاری با سیستم تحت فشار حرکت کنیم البته در توسعه ۸ هکتاری اخیر فضای سبز، همه سیستم آبیاری تحت فشار است، در این زمینه همچنین باید به استفاده از پساب و آب های سطحی که در خیلی از بارندگی ها از دسترس خارج می شود نیز روی آورد.

این عضو شورا که در جلسات علنی از منتقدین خشک شدن درختان سطح شهر بود، در این رابطه اضافه کرد: متاسفانه شهرداری برنامه مشخصی برای تغذیه و آبیاری نداشته است و این روند طی سال ها ادامه داشته و امروز شاهد خشک شدن درختان هستیم که واقعا دردناک است، حال برآنیم تا از مجموعه تجارب مشاورین و دانشگاهیان کمک بگیریم و امیدواریم در سال آینده روند معکوس شود.

خودروهای حمل چوب بدون مجوز از شهر خارج می شوند

از همت آبادی در مورد آمار خشک شدن درختان می پرسم که پاسخ می دهد: آماری نداریم، چون تدریجی رخ داده اما روند آن در سال های اخیر بد بوده است.

 وی درباره پدیده «قاچاق چوب» هم تصریح می کند: یکی از مباحث تاسف انگیز نیز قاچاق چوب است، کنترل و نظارت این فضا در محدوده شهری با شهرداری و سازمان سیما و منظر و خارج از محدوده بر عهده جهاد کشاورزی است که در هر دو حوزه دچار مشکل هستیم. به دلیل افزایش قیمت چوب و از طرفی مخالفت خیلی جدی در شمال ایران با قطع درختان، هجمه زیادی به سمت شهرهایی مثل نیشابور وارد شده و درختان قطع و قاچاق می شوند. از این پدیده با حضور سمن های زیست محیطی و دخالت مقام قضایی تا حدی جلوگیری شد و مشارکت مردم و ارائه گزارش هم می تواند کمک کند.

همت آبادی تصریح می کند: مبادی ورودی و خروجی شهر باید کنترل شود، طبق قانون هر محموله چوبی که قصد خروج از شهر را داشته باشد باید از جهاد کشاورزی و منابع طبیعی مجوز داشته باشد که الان هیچ کدام از ماشین هایی که چوب حمل می کنند مجوز ندارند و به راحتی از مسیر اصلی بین شهری عبور می کنند و در این زمینه هنوز اقدام مثبتی را شاهد نبوده ایم.

جریمه ۵۰ شهروند برای قطع درخت در یک سال

همت آبادی در مورد جریمه شهروندانی که اقدام به قطع درخت می کنند بیان می کند: باید با آموزش شهروندی، ارزش و اهمیت یک درخت را یادآور شد با این وجود طبق مصوبه شورای شهر، جریمه ۲ تا ۱۰۰ میلیون تومان بسته به بن یا سطح طوقه در نظر گرفته شده است و در یک سال اخیر بالغ بر ۵۰ نفر جریمه شده اند که بیشتر در بحث ساخت و سازها این اتفاق افتاده است.

«زهر سمومی که گذشت از سر باغ»

در دهه های گذشته شاهد توسعه کوچه باغ های نیشابور بوده ایم ولی بعدها این،  روند متوقف می شود به گونه ای که در ۳ دهه گذشته، نه تنها شاهد افزایش کوچه باغ ها نیستیم، بلکه بخش زیادی از این میراث ارزشمند محیطی نیشابور رو به نابودی است.

همت آبادی در این زمینه می گوید: در آن سال ها توسعه کوچه باغ ها توسط مردم انجام و مدیریت می شد و دولت و شهرداری دخالتی نداشت و باغ های شخصی بزرگی در حاشیه یا مرکز شهر ایجاد شد. اما هر چه به سال های اخیر نزدیک شدیم، به دلیل افزایش جمعیت، باغات هم تبدیل به سنگ و بتن و ساختمان شد، علت آن عدم نظارت متولیان امر بود. در حال حاضر از ۸۰ باغی که در سطح شهر تا همین ۱۰ یا ۱۵ سال پیش وجود داشته، کمتر از ۲۰ باغ باقی مانده که آن هم به شدت رو به تخریب است.

طبق آماری دیگر در سال ۹۰ تعداد ۴۸ باغ در نیشابور بوده که الان به نصف کاهش پیدا کرده است. در سال های اخیر سعی در تثبیت باغ ها با توافق با مالکان آن ها داشته ایم و اگر صاحبان باغ های شخصی به صورت غیر قانونی بخواهند قطعاتی را جدا و تبدیل به مسکن کنند طبق قانون، شهرداری اختیار برخورد را دارد. در حال حاضر در دهنو و قلعه نو، یعنی ضلع غربی نیشابور ۲۵ تا ۳۰ هکتار باغ وجود دارد که ده درصد آن جیزی است که داشته ایم است ولی باید دست به دامن مالکین شویم و آن را تحت عنوان «کوچه باغ های نیشابور» برای گردشگران حفظ کنیم.

وی در پایان اضافه می کند: از رسانه ها و مردم می خواهم در این زمینه مطالبه گر باشند؛ اگر مردم نخواهند همین فضا را هم از دست می دهیم چراکه شهرداری نتوانسته و نمی تواند آن را توسعه دهد.

۷۰ درصد نهال های کاشته شده روز درخت کاری از بین رفت

همت آبادی در مورد برنامه روز درختکاری و این که ۷۰ درصد نهال هایی که در سال گذشته در این روز کاشته شد از بین رفتند، می گوید: امسال تا حدی هدفمند شده است، به این شکل که هر شهروندی که درخواست کاشت نهال داشته باشد، کارکنان سازمان شهرداری به درب منازل مراجعه کرده و کشت را انجام می دهند، توزیع رایگان نهال و این که نهال به دست همشهری سپرده می شد، تجربه خوبی نبود.

 

به اشتراک بگذارید:


پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.