سیاست و سیاسیون در تئاتر دوره قاجاریه

سیاست و سیاسیون در تئاتر دوره قاجاریه

(قسمت دوم)

در مطلب شماره قبل به نقش روس ها در تئاتر ایران مخصوصاً گریبایدوف روسی پرداختیم. در این مطلب نیز به نقش «سرلوییس پلی» نماینده سیاسی انگلیس در کنسول گری آن کشور در بندر بوشهر می پردازیم.

سرلوییس پلی در نوامبر ۱۸۲۵م به دنیا آمد و در سال ۱۳۸۴۰ م در سن ۱۵ سالگی وارد کمپانی هند شرقی شد. مدتی به عنوان منشی اول سفارت مشغول به کار شد و در این دوره با بخشی از آسیا همچون عمان، هرات، بلوچستان و… رفت و آمد داشت. وی در سال ۱۸۶۲ م در سن ۳۷ سالگی به عنوان نماینده سیاسی انگلیسی در کنسولگری این کشور در بندر بوشهر منصوب شد و نزدیک به ده سال در این سمت باقی ماند و در سال ۱۸۹۲ م در سن ۶۷ سالگی در شهر «فالموث» درگذشت.

– فعالیت های نوشتاری سرلوییس پلی

وی همانند بسیاری از نمایندگان سیاسی انگلیس از اوضاع و احوال جنوب گزارش های متعددی نوشته است. وی به گشت و گذار و سفر به نقاط دور و نزدیک بوشهر می رفت و به همین سبب در یادداشت های انبوهش از اوضاع و احوال فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی شهر در روستاهای جنوب مطالب زیادی را به صورت پراکنده منتشر نمود. وی چند اثر نیز در غالب کتاب دارد.

الف) گزارش سفر به ریاض پایتخت عربستان که در سال ۱۸۶۵ م بعد از مسافرت خود به آن شهر گزارش مفصلی نوشت.

ب) نمایشنامه مذهبی حسن و حسین:

این کتاب که در دو جلد منتشر شده، به روایتی ۳۷ مجلس تعزیه ای است که می گویند پلی با خود از ایران برده است. نکته قابل تأمل این است که «چلکوفسکی» در این باره می گوید: «پلی این مجالس را از صورت شفاهی به انگلیسی مصنوع دوره ویکتوریایی ترجمه کرده است.»

پلی که دوره مسئولیتش در بندر بوشهر نزدیک ۱۰ سال به طول انجامید، مجالس تعزیه فراوان دیده و تأثیر گرفته است.

ترجمه این ۳۷ مجلس تعزیه یکی از نشانه های این تأثیرپذیری می باشد. او در پیشگفتار نمایشنامه ی مذهبی حسن و حسین این تأثیر را آشکارا بیان می کند و می نویسد: «اگر موفقیت یک نمایش به میزان تأثیراتی باشد که بر خوانندگان یا تماشاگرانش می گذرد، هیچ نمایشی تاکنون موفق تر از این تراژدی دنیای اسلام یعنی تراژدی حسن و حسین نبوده است»

در مجموعه گردآوری شده توسط پلی، تعزیه نامه هایی مثل: ژوزف و برادران، عاق والدین، وفات فاطمه، شهادت حضرت علی، عزیمت امام حسین از مدینه به کوفه، شهادت حر و…. دیده می شود. مجموعه ی پلی، تمام مراحل از زمانی که شهادت برای امام حسین مقدور می شود تا روز رستاخیز را که امام حسین از سوگواران خود شفاعت می کند را در بر می گیرد.

ادامه دارد

محمد رضایی ـ ستون تماشاخانه

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.