ساده اما سخت پیچیده ( انسان سینما )

فروغ خراشادی

در آغازسخنی با مخاطبان:

این ستون، همان گونه که پیش از این هم گفته شده است، برای مخاطب خاص نیست! برای مخاطبی است که دوست دارد فیلم های خوب ببیند؛ بله! فیلم خوب، فیلمی که نه سطحی است و نه چندان تخصصی . اما بگذارید منظورم را روشن تر بیان کنم: فیلم خوب از دید من، همین هاست که در این ستون معرفی می کنم والبته تعدادی که نمی توانم معرفی کنم و چرایی اش را هم نمی گویم .

اما هدف از معرفی و توصیه ی این فیلم ها، نه نقد است و نه پرداختن به صنعت سینما!

هدف  تنها توصیه به تماشای فیلم هایی است که کاراکترهایش رابتوان در جامعه پیدا کرد، دمی کنارشان نشست و با آنها چای نوشید. هدف رو یا رویی افراد معمولی جامعه با موقعیت هایی است که شاید برای همگان اتفاق بیفتد و بررسی راه های رفته و نرفته ای است که می تواند زندگی ها را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. هرچند تمرکز ما در این ستون، بر موقعیت زنان، توانایی ها، ضعف ها، دردها و احساسات مشترک آنان بوده است، اما سعی کرده ایم فارغ از محدودیت های نگاه جنسیتی، به طرح موضوع بپردازیم. نگاه ما به زنان ِمعمولی بوده است که دختر، خواهر، مادر و همسر هستند؛ زنانی که معشوقه اند، زنانی که ناچارند سایه ی زنی دیگر را بر زندگی شان تحمل کنند و زنانی که یک بار برای همیشه تصمیم می گیرند که خودشان باشند، روی پاهای خود بایستند، با زبان خود حرف بزنند، به ندای قلب و وجدان خودشان گوش کنند و با عقل خودشان که به اندازه ی هر آدم دیگری می تواند کامل یا ناقص باشد، فکر کنند.

این ستون ادای دینی است به زنانی که هر روز در اتوبوس، تاکسی و خیابان می بینمشان، در پیاده رو و پارک با آنان قدم می زنم و گاهی تنها از پشت پلک های ورم کرده، صدایشان را می شنوم. برخی مطمئن و آرام و شماری  متلاطم و متزلزل… به این امید می نویسم که روزی، این ستون را کسی بخواند و قصه ی خود را در آن بیابد تا بداند تنها نیست و همیشه راهی هست که مناسب تر از مسیر فعلی او باشد؛ برای این که شاید! یک تن و تنها یک تن، از این ستون، « یقین گم شده اش» را باز یابد.

اما فیلم امروز، اقتباسی از رمان پرآوازه ی « جین ایر» اثر « شارلوت برونته» است. رمانی که درشش، هفت فیلم و یک سریال، قسمتی از جذابیت و تاثیرش بیان شده است، رمانی به شهرت« بلندی های بادگیر» نوشته ی یکی دیگر از« برونته »ها. اثر نام برده شده، یکی از آثاری است که در صدر ادبیات داستانی- تربیتی قرار گرفته است و شاید برای همین است که از سال ۱۹۳۴ میلادی مورد توجه شرکت های معتبر فیلم سازی هم بوده است. از آن جا که داستان همه ی این فیلم ها یکسان است و احتمالا یافتن نسخه های جدید این درام رمانتیک آسان تر باشد، محصول سال ۲۰۱۱ میلادی را پیشنهاد می کنیم که «کری فوکوناکا» آن را کارگردانی کرده است. « میا واشیکوفسکا» به نقش «جین» و «مایکل فاسبندر» در نقش «ادوارد راچستر» کاراکترهای اصلی اند . فیلم که سرنوشت دختر نه چندان زیبای یتیمی را روایت می کند، بارها قهرمان زن را در موقعیت های چالشی قرار می دهد؛ موقعیت هایی که جین معمولا با انتخاب راه سخت تر اما با پایبندی به اخلاقیات،  سرافراز از آن بیرون می آید. اما وقتی سخن از اخلاقیات است، تنها قراردادهای عرفی، ضوابط اجتماعی تثبیت شده یا اصول اعتقادی مد نظر نیست، بلکه او گاهی از مرز خطر عبور می کند تا هم موقعیت خودش به عنوان یک انسان را قوام بخشد، هم با من درونش در صلح باشد و گویا، این شیوه ی فرازنده ی پایبندی به اخلاقیات است. به دیگر سخن، برای انتخاب های سخت و آسانش یک معیار برمی گزیند؛ سنگ محکی به نام وجدان.

جین اگر چه در مدرسه تحت تعالیم خشک قرار گرفته و همین سخت کوشی و سخت جانی تا پایان، همراه او است، اما مایه ی انعطاف ناپذیری اش نمی شود. هر چند زندگی نوانخانه ای از او زنی موقر و ساده پوش ساخته است، اما از پیچیدگی های فکر کردن نمی هراسد و به دلیل همین هوش و فراستش، مورد توجه «راچستر» است و درست هنگامی که عشقِ ارباب را با پذیرش ازدواج، پاسخ می دهد، وجدانش در معرض آزمایشی تحمل ناپذیر و ناگزیر قرار می گیرد .

داستانِ تکراریِ از دست دادن هایِ جین ایر، شاید ماجرای زندگی افراد بی شماری باشد اما چند نفر شجاعت ایستادن و شکستن این چرخه ی تکرار را دارند؟ چند زن و مرد از دور باطل  بدبیاری، خود را رهانیده اند؟ چگونه می توان پس از تجربه های تلخ، دریچه ای رو به خوشبختی گشود که دریچه های دیگران را نبندد و فضای آنان را تنگ نکند؟ اگر هنوز این فیلم را ندیده اید اینک زمان مناسبی است که احتمالا پاسخ پرسش های مطرح شده را با تماشای آن، بیابید.

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.