زخمی بر دل و صورت شهروندان ( گفتگو با کارشناسان درباره «سالَک» )

فروغ خراشادی/ پسر خردسال ش چند ماهی است به لیشمانیوز مبتلا شده است. می گوید کلی تحقیق کرده و به همه جا سر زده است. از جاده ی کارخانه ی آسفالت تا شورای شهر رفته و با هر کسی که مسولیتی داشته، حرف زده است. از فرماندار و شهردار بگیر تا مسول مبارزه با بیماری های اداره بهداشت و رئیس سازمان مدیریت پسماند. دلش از همه پر است، حتی از من ! می گوید گزارش ت را در «خیام نامه» خواندم، فقط احساسی نوشته ای، فکر می کنی کافی است؟ چرا از جهت وزش بادهای نیشابورکه غربی شرقی است، چیزی نگفتی؟ چرا از ایستگاه انتقال زباله که در منتهی الیه غربی شهراست و باد، همه ی آلودگی ها رابا خود به این سو می آورد، چیزی ننوشتی ؟ می گذارم حرف هایش را بگوید و کمی آرام بگیرد. از پسرش می گوید که دوره ی درمانش طولانی شده است. می گوید چند تن از همسایگان ناقل  بوده اند و ما نمی دانستیم؛ زائرانی بودند که پای پیاده زیارت رفته بودند، نذر کرده بودند اربعین را بین الحرمین باشدند. زخم هایشان دو سه ماه پس از بازگشت کم کم پیدا شد و به فاصله ی شش ماه چندین نفر در محله مان مبتلا شدند. آمدند ثواب کنند که این شد! نه آموزشی برای سفر، نه هشداری به حضر و نه قرنطینه ای در بازگشت!

با خودم می گویم مگر می شود برای سالک قرنطینه کرد؟! دغدغه های «قادر» را می فهمم اما باید نظر کارشناسان امر را هم جویا شوم.

مردم همکاری کنند

از او خداحافظی می کنم و یک راست سراغ سازمان مدیریت پسماند می روم و با یکی از کارشناسان آن جا گفتگو می کنم. از انتظارات شهروندان در خصوص شفاف سازی عملکرد و اقدامات موثر برای تغییر محل انباشت زباله و نخاله ها می گویم که اگر انجام شود، سبب کنترل عوامل و انگل های بیماری زا به خصوص پشه ی ناقل زخم سالک می شود.

عکس هایی از پاکسازی زمین های اطراف جاده ی ارخانه آسفالت، جاده ی شن شویی و صاف کردن زمین در این  مناطق، نشانم می دهند. جواد فضلی، مسئول روابط عمومی  سازمان مدیریت پسماند، می گوید: همه ی زباله ها، شبانه از سطح شهر جمع آوری شده، یک راست به مرکز دفع نهایی زباله حمل می شوند، به این مفهوم که ایستگاه انتقال انتهای شهرک، عملا غیر فعال شده است؛ یعنی تنها یک دستگاه سیمی تریلر، عملیات انتقال و جابه جایی زباله ها را در شیفت صبح عهده دار است و حذف کامل ایستگاه مذکور با حفظ اولویت، در دستور کار قرار گرفته است.

ادامه ی گفتگو با فضلی به موضوع پسماند های ساختمانی معطوف می شود. وی از لزوم همکاری مردم و توجه آنان به تابلوهای ممنوع شدن تخلیه ی خاک و نخاله، در گذرگاه ها و جاده ها می گوید. طرح سازمان مدریت پسماند را معرفی می کند که به سامان دهی ماشین آلات حمل خاک و نخاله ساختمانی، تعیین مرکز مجاز تخلیه و ارائه ی برگ مسیر به آنان می پردازد. جالب است که در راستای حمایت از طرح مذکور، تا کنون ۲۹ دستگاه خودرو متخلف، شناسایی و به مراجع قضایی معرفی شده اند. در پایان گفتگو، فضلی از همشهریان دعوت می کند تا تخلفات را به حوزه ی مدیریت اجرایی پسماند نیشابور اطلاع دهند.

آموزش را جدی می گیریم

این که آموزش همگانی موثر تر است یا تنبیه و تأدیب، ذهنم را مشغول می کند. با این که مردم از تبعات انباشت نخاله و زباله در مناطق ممنوعه خبر دارند، با این که طی این سال ها سلامت خود و عزیزان شان، وابسته به رعایت ضوابط دفع پسماند های خانگی و ساختمانی است، چرا پایبندی لازم برای اجرای آن ها را ندارند؟ گر چه ممکن است انتقال نخاله به مکان ممنوع، ارزان تر تمام شود، اما چندین برابر هزینه ی حفظ سلامت،درمان بیماری و پاکسازی محیط را به دیگران تحمیل می کند. دیگرانی که ممکن است یکی از اعضای خانواده و یا خود فرد خاطی باشد. تصمیم می گیرم در این خصوص با کارشناسان مرکز بهداشت گفتگو کنم. راه م را به سمت خیابان جلال آل احمد عوض می کنم.

نخستین شخصی که می بینم، مدیر گروه پیش گیری و مبارزه با بیماری معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی است .

دکتر محمد آذینی از طرح سفیر سلامت در آینده ی نزدیک خبر می دهد. طرحی برای ارتقای سطح سواد عمومی و سلامت خانوده ها. این همان پاسخی است که می تواند مبتلایان و خانواده ها یشان را کمی آرام کند؛ تلاش برای ترویج فرهنگ عمومی سلامت و نهادینه کردن آموزش های وابسته.

طبق گفته های آذینی، بر اساس آمار ثبت شده در پورتال مرکز بهداشت شهرستان نیشابور، درصد مبتلایان به لیشمانیوز، در سه ماهه ی نخست سال ۹۶ نسبت به سه ماهه ی مشابه سال قبل، ۵۰ درصد کاهش داشته است، آماری دلگرم کننده که نشان از ارتقای سطح بهداشت محیط و سلامت جامعه می دهد.

او تعداد زیاد مبتلایان فعلی را طولانی بودن روند درمان می داند نه افزایش میزان ابتلا. وی همچنین اوج بیماری را در گذار از سال ۹۴ به ۹۵ عنوان می کند که نرخ ابتلا، جهشی صد درصدی را نشان می داده؛  یعنی از ۱۱۹ نفر در سال ۹۴ به ۲۳۲ نفر در سال بعد رسیده است. به این معنا که تعداد مبتلایان از سال ۹۳ تا پایان ۹۵، همواره رشد داشته است. به یاد می آورم که در گفتگو با مسئول روابط عمومی سازمان مدیریت پسماند، آغاز طرح انتقال مستقیم زباله ها از در خانه به مرکز دفع، تیرماه ۹۴ عنوان شده بود و همزمان با افزایش موارد ابتلا، که خود این موضوع می تواند سوال برانگیز باشد.

مدیر گروه پیش گیری و مبارزه با بیماری ها می گوید: در کنار اقدامات سازمان های خدمات شهری، ما هم کارهایی انجام داده ایم؛ از جمله اطلاع رسانی گسترده، نصب بنر، پخش تراکت های خود مراقبتی، معرفی کانون های جدید پشه ی ناقل سالک، توزیع قلم ضد حشرات درب منازل، آموزش چهره به چهره، صید و شناسایی حشرات مناطق در معرض خطر ( باغچه بان) و اعزام ده تیم دو نفره برای صید حشرات در مناطق جدید.

در گفتگو با دکترآذینی، از شهروندی که پای درد دل ش نشستم می گویم و الگوی ابتلای پسرش. در پاسخ می گوید غیر از این ادعا، مستنداتی درباره ی زائران کربلا و احتمال مخزن بودن آن ها و سرایت از طریق گزش پشه ی مشترک، درهیچ جای ایران وجود ندارد. پاسخش به نظر منطقی می رسد اما آیا تحقیقات میدانی در نیشابور هم این را تایید می کند؟ یا اصولا در این خصوص بررسی همه جانبه ای انجام شده است که پاسخ مناسبی برای «قادر» و امثال او باشد؟

به او از دوستی می گویم که به دارو ها ی گلوکانتیم حساسیت نشان داده و گفته است که شاید این آمپول ها چینی باشند. احتمال حساسیت را می پذیرد و از این می گوید که با قطع  موقت دارو، به مدت دو هفته و آغاز دوباره ی تزریقات، درمان می تواند بدون حساسیت ادامه یابد؛ اما چینی بودن داروها را به طور مستند رد می کند. جعبه ها نشان فرانسه دارند و تاییدیه ی سازمان بهداشت جهانی و به گفته ی او، مستقیم از وزارتخانه می آیند. می داند دغدغه ام کمتر از خانوده ها ی مبتلایان نیست، با تاکید می گوید اولویت دانشکده در سال ۹۶ افزایش آگاهی، سطح سلامت مردم و آموزش کاربردی انگیزشی است .

جابه جایی ایستگاه زباله در دستور کار است

حرف های دکتر آذینی که تمام می شود، همکارش را که مدیر گروه تخصصی بهداشت محیط و حرفه ای معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی است معرفی می کند.

سعید یگانه پور وظیفه ی خود و همکارانش را پیش گیری از همه ی بیماری ها و از جمله لیشمانیوز می داند.

این مهندس بهداشت، می گوید: در این راستا، بازرسی های میدانی و تطبیق ایستگاه های انتقال با استانداردهای موجود، در کنار شناسایی مراکز خطر، آموزش به متصدیان و مکاتبات اداری مرتبط، در اولویت اند و دانشکده ی علوم پزشکی به عنوان دبیرخانه ی کارگروه سلامت و امنیت غذایی شهرستان، با مشارکت سازمان ها و نهاد های خدمات شهری می کوشد طرح جابه جایی ایستگاه انتقال زباله را اجرایی کند. وی یکی از اقدامات این کارگروه را تصویب طرحی می داند که به موجب آن سازمان مدیریت پسماند موظف شده است، گشت مستمر برای جلوگیری از تخلیه ی خاک و نخاله ی ساختمانی در مکان های غیر مجاز، ترتیب دهد.

او همچنین  از اجرای طرح تفکیک از مبدا زباله، در آینده ی نزدیک نیز، خبر می دهد؛ طرحی که سال هاست در برخی کلان شهرها انجام می شود و اجرایش در نیشابور گامی به جلو در راستای حفظ محیط زیست، توجه به سلامت همگانی و مدیریت عوامل بیماری زا خواهد بود.

مدیر گروه تخصصی بهداشت محیط  و حرفه ای شهرستان ضمن معرفی سامانه ی پاسخگوی مردمی، برای رفع معضلات و مشکلات بهداشتی مردم، نقش رسانه را در آگاهی بخشی در زمینه های پزشکی سلامت، پر رنگ ارزیابی می کند، اما یادآور می شود بخشی از این نقش بر عهده ی صدا و سیمای استان است که نسبت به نیشابور توجه کافی را معطوف نمی دارد. وی می افزاید: با توجه به اهمیت نیشابور به عنوان یک شهر کهن با پیشینه ی فرهنگی و قابلیت های گردشگری و همسایگی با مشهد که سبب شده است گردشگران و زائران برای حضور در آن, تمایل نشان دهند، توجه به سطح سلامت شهرستان و اختصاص ویژه برنامه های تلویزیونی در این زمینه را به یک ضرورت تبدیل کرده است و اهتمام در انجام آن را یک فرصت؛ فرصتی که از یک سو در راستای ارتقای سلامت مردم نیشابور است و از دیگر جهت، توجه همگان را معطوف ابرشهر می کند.

گفتگو که به پایان می رسد، همچنان به کودکان مبتلا به زخم سالک فکر می کنم.

به نقش من، تو و تک تک ما در پیش گیری که همیشه مقدم بر درمان است…

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.