رعیت نباید آسوده گردد؟!

6ab4ce59f174aec8c35fb06b95df1978تاریخ عبرت گاهی است بزرگ برای نسلها تا با مطالعه وغور درآن ، اشتباهات گذشته را چند باره تکرار نکنند ودچار لغزش های مکرر نگردند وبه ویژه با تامل در رفتارهای حاکمان ادوارگذشته برای حفظ قدرت نسبت به رعیت بیشتر آگاه شوند وتاریخ را چون آیینه بیابند برای دیدن امروز وچراغی فرا راه فردا. در نوشتار کوتاه زیر نمونه ای از هزاران رفتار خارج از قاعده ی حاکمان کشورمان در دوره قاجار را فرا رویتان می نهیم تا مشاهده کنید حاکمان خودخوانده قاجارچه نگاهی به توده ها داشتند وازدل تاریخ بیابیم که « ما چگونه ما شدیم؟! «

نصیحت آقا محمدخان قاجار به ولیعهدش باباخان (فتحعلی شاه)

…روزی حضرت نایب السلطنه فتح علی خان جهانبانی (فتحعلی شاه )بدان پادشاه آگاه (آغا محمدخان قاجار )خدمتی شایسته کرد.پاسخی درخور و بایسته گفت تا طبع آن حضرت نیک بشکفته شد و به برادر زاده فرمود:»از من تمنائی کن که روا دارم».شاهزادهء آزاده را تملق و خوش امدی به خاطر رسیده عرض کرد که الحمد لله مرا ازدولت ان حضرت حاجت دیناری نیست…..اما اگر تخفیفی در جمع منال رعایا رود مزید به دعا گوئی بشود(یعنی خراج و مالیات سالانه راتخفیف دهند)

پادشاه دانا برآشفت و او را براند.و پس از لابه و الحاح و انابه دگرباره خواند و فرمود:»ای فرزند ارجمند،رایت خام است و بر خطاست؛چون بارعیت به سربرده ای از حالت این گروه تجربتی حاصل نکردی.رعیت چون آسوده گردد در فکر عزل رئیس و ضابط خود افتد.وعلی هذا القیاس چون عموم اهالی ملک را فراغت روی دهد ،به عمال و حکام تمکین نکنند و درفکرهای دور و دراز افتند.این گروه فرومایه را باید به خود مشغول کردن که از کار رعیتی و گرفتاری فارغ نگردند،والاّ کارزراعت و فلاحت نقصان یابد و توفیر در غله و حاصل ضعیف شود و قحط پدیدار شود و لشکری از کار بیفتد و فشارهای عظیم روی دهد و ملک از میان برود.ارباب زراعت و فلاحت چنان باید باشد که هر ده خانه رایک دیگ نباشد تا به جهت آشی یک روز عطلت و انتظار به سر ببرند والّا رعیتی نکنند و نقصان در ملک روی دهد.

منبع :  روضه الصفا :نوشته رضا قلی خان-جلد نهم-صفحه ۳۰۱

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.