راه های پیشگیری از آسیب های روانی اجتماعی فرزندان

راه های پیشگیری از آسیب های روانی اجتماعی فرزندان

خانواده کوچکترین واحد اجتماعی است که با ازدواج زن و مرد تشکیل می شود و با تولد فرزندان تکامل می یابد. اهمیت زندگی خانوادگی برای کودکان به مراتب از افراد بالغ بیشتر است، چرا که در خانواده کودک اولین تجربیات خود را در زیستن با دیگران می آموزد. در محیط خانواده است که پایه رشد و فعالیت های آینده کودک گذاشته می شود.این که در روابط ما با سایرین عشق و محبت حکم فرماست یا خصومت و نفرت، تا حد بسیار زیادی به تربیت خانوادگی بستگی دارد.

برای توضیح بیشتر به یک نمونه ی عینی اشاره می نمایم: در یکی از مدارس نیشابور، دانش آموز پسرِکلاس اول دبیرستان، هنگام تدریس معلم حالش بد می شود و روی زمین می افتد، تلاش مسئولین مدرسه بی نتیجه بوده و از اورژانس کمک می خواهند. تیم امداد اورژانس خیلی سریع به مدرسه می رسد و دانش آموز را به بخش داخلی بیمارستان منتقل می نمایند. با اقدامات به موقع پزشکان خوشبختانه تا حدودی بهبودی حاصل می شود، اما تشخیص پزشک متخصص بسیار نگران کننده است، دانش آموز مشکل عصبی دارد. دانش اموز ۱۵ ساله در اوج شور و شوق چرا باید مشکل عصبی داشته باشد؟

در بررسی های به عمل آمده طی مصاحبه مشاوره ای با این دانش آموز متوجه شدم که در خانواده ای به لحاظ اقتصادی متوسط اما به لحاظ فرهنگی ضعیف زندگی می کند. چهار برادر و دو خواهر بزرگتر از خود دارد که همگی تحصیلات زیر دیپلم دارند. این نوجوان در واقع «ته تقاری» است که طبق نظر (آدلر) روانشناس معروف از شزایط خاصی برخوردار است. اما متاسفانه به اندازه یک نوجوان معمولی هم توجه و محبت اطرافیان را دریافت نمی نماید وحتی مرتب از طرف برادران مورد تنبیه بدنی قرار می گیرد. برادرانی که خودشان از درس به جایی نرسیده اند اما انتظار دارند برادر کوچکشان نابغه علم و دانش باشد! از طرفی در مدرسه هم حال و روز خوبی ندارد و به علت ضعف درسی مدام سرزنش می شود.

بزهکاری در کودکان و نوجوانان هر چند می تواند به عوامل بسیار، از جمله مشکلات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی وابسته باشد، اما در گام نخست این خانواده است که کودک را به مسیر صحیح هدایت می کند یا بستر گناه و جرم را برای او مهیا می سازد. انسان به دلیل ویژگی اجتماعی بودن خود از ابتدای تولد تحت تأثیر افکار، عقاید و رفتار اطرافیان قرار می گیرد و بعدها با تقلید از این رفتارها و گفتارها، الگوهایی را که به نحوی در ارتباط با او هستند سرمشق رفتاری خود قرار خواهد داد.

چنانچه در مثال فوق مشاهده می کنید در خانواده این نوجوان سرمشق درس خوانی وجود ندارد. از طرفی همان برادران که خود در درس موفق نبوده اند ایشان را تنبیه بدنی می نمایند.

بهترین و موثرترین روش پرورش فرزند، حاکمیت مهر و محبت از طرف پدر و مادر و سایر اعضای خانواده است. محرومیت های عاطفی، تنبیه، اعمال رفتارهای خشونت آمیز با فرزند و تحمیل آزردگی ها و ناکامی های مکرر بر فرزند می تواند آسیب های اجتماعی همراه داشته باشد.

هیچ انسانی جانی بالفطره زاده نمی شود، و اساساً واژه «جانی بالفطره» بر چسب غیر علمی و غیر منطقی است.

در صورتی که خانواده به کارکردهای اساس خود آشنایی نداشته باشد و همچنین با ویژگی های دوران نوجوانی آشنا نباشد نخواهد توانست عملکرد تربیتی خود را به نحو احسن انجام دهد. سخت گیری زیاد خانواده، همچنین سهل گیری و آزاد گذاشتن بیش از حد فرزندان، آنان را سرکش و متزلزل بار خواهد آورد. از طرفی دوران نوجوانی، دوران الگوگیری و همانند سازی است. خانواده باید الگوهای مناسبی برای فرزندان فراهم سازد.

کلیه رفتارهای دوران نوجوانی، جوانی و بالاتر چه اجتماعی باشد و یا ضد اجتماعی، در نتیجه تجربیات گذشته به وجود می آید و با توجه به این تجربیات است که می توان این رفتارها را توجیه کرد. افراد سالم جامعه و افراد موفق از داخل خانواده های سالم بیرون آمده اند و افراد ناسالم، پرورش یافته خانواده های ناسالم هستند.

سعادتمند باشید

نویسنده :عبداله سیرجانی

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.