دکتر شفیعی کدکنی نتوانست از کوچه باغ های نیشابور گذر کند!

مهدی کاکولی7-2

درود! به کلبه کتاب خوش آمدید! این هفته با یک کتاب تازه ی پرسروصدا آغاز می کنیم که به ویژه برای ما نیشابوریان جالب توجه است چرا که درباره ی دکتر شفیعی کدکنی و نقد آثار و مقالات ایشان است.

دکتر شفیعی کدکنی چه می گوید؟

«دکتر شفیعی کدکنی چه می گوید» عنوان کتابی است تالیف «حسن گل محمدی» که انتشارات بوتیمار منتشرش کرده است. آن چه در رویکرد کلی کتاب دیده می شود نقد دکتر شفیعی کدکنی به هر بهانه ای است. انگار مولف، شمشیر را از رو بسته که نه تنها دکتر شفیعی بلکه هر ارادتمند او و هرکه را هم که شفیعی کدکنی به او اظهار ارادت کرده بکوبد و مشت و مال دهد! به عنوان نمونه اگر علی دهباشی شیفته ی شفیعی کدکنی است، چون در نشریه بخارا شعر «جملگی کلاغ» را از منصور اوجی منتشر کرده که به مذاق برخی خوش نیامده و نزدیک بوده بخارا به تعطیلی کشیده شود، آقای گل محمدی، علی دهباشی را متهم می کند به «عدم شناخت و اطلاع از جامعه» و یا در جایی دیگر انتشار یادنامه ای برای دکتر خانلری را به دستور تشکل «پدرخواندگی شعر و ادبیات سنتی ایران» دانسته و باز دهباشی را به عدم موقعیت سنجی و داشتن منافع خاص متهم می کند. و از همه عجیب تر او را سردبیری سمج و فرصت طلب می نامد که با اصرار، شعرهای شفیعی کدکنی را گرفته و در جهت کسب و کار مطبوعاتی و انتشاراتی خود آن ها را در بخارا به چاپ رسانده است! گل محمدی حتی اظهار تردید می کند که شفیعی کدکنی انتشار این شعرها را با اختیار خود انجام داده باشد!

سرکه شیره مادربزرگ!

البته باید از حق نگذریم که دکتر شفیعی کدکنی در «با چراغ و آینه» لحن تند و گزنده ای دارد که گل محمدی از آن ایراد می گیرد: «نثر برنده و بیان تهاجمی استاد شفیعی در این کتاب گاهی اوقات از کنترل ایشان خارج شده و حتی از حوزه اخلاق به ویژه اخلاق اسلامی که دکتر به آن تعلق خاطر فراوان دارند نیز بیرون رفته و جملاتی درباره شعر عشقی که شهید افکار و اندیشه آزادی خواهی خود در شعر مشروطیت و معاصر است، از قبیل سست، نادرست، بچگانه، پرغلط، احمقانه، و… گفته می شود و مطالبی درباره ی شعرای نوگرای معاصر تحت عنوان «اشعر شعرای خانواده» خود بودن عنوان می گردد که در شعرهای خود «شیشه سرکه شیره مادربزرگ را بر گوشه طاقچه» نهاده اند.»

با هم بخش کوتاهی از این کتاب تازه را می خوانیم:

ص۳۳: در دهه چهل و پنجاه، دکتر شفیعی کدکنی سخت تحت تاثیر شعر نو و به ویژه شعر نیمایی بود و پس از انتشار مجموعه شعرهای زمزمه ها، شب خوانی و از زبان برگ که بیشتر شامل اشعار کلاسیک و نوع غزل سبک خراسانی با مفاهیم و مضمون های قدیمی ولی با نوآوری های جدید بود ناگهان در مرداد ۱۳۵۰ مجموعه شعر «در کوچه باغ های نشابور» را انتشار داد که اغلب شعرهای آن نیمایی است و همین مجموعه که به نظر من نقطه اوج شعر استاد شفیعی است، موجب اشتهار او را فراهم آورد. به ویژه در دهه پنجاه که گرفتاری های اجتماعی و سیاسی و درگیری های گروهی با رژیم پهلوی بسیار اتفاق می افتاد در جامعه آن روز به ویژه جامعه دانشجویی و روشنفکری، شعرِ «بخوان به نام گل سرخ در صحاری شب» نه تنها نام دکتر شفیعی کدکنی را بر سر زبان ها انداخت، بلکه او را به عنوان یک شاعر دارای مانیفست فکری و تعهد و رسالت اجتماعی تثبیت کرد. از آن پس دکتر شفیعی کدکنی حتی با انتشار مجموعه شعرهایی دیگر نتوانست از کوچه باغ های نیشابور گذر کند و به فضای فکری دیگری برسد. در این کوشش چندین ساله استاد حتی بعضی مواقع تا مرز اشعار منثور شاملویی نیز پیش رفت ولی با نگاهی به ستیغ این قله، اراده فتح آن را که همانا جلو زدن از شاملو بود، در خود ندید و به چیزی بینابین نیما و اخوان بسنده کرد.»

*دکتر شفیعی کدکنی چه می گوید/ حسن گل محمدی/ انتشارات بوتیمار/ چاپ اول ۱۳۹۵/ ۲۷۶ صفحه/ ۲۱۵۰۰ تومان

کوله پشتی ات کجاست؟

شعری از «عرفان نظرآهاری» از کتاب «کوله پشتی ات کجاست» را با هم می خوانیم. این کتاب را انتشارات «به نشر» همراه با سی دی صدای شاعر منتشر کرده است. برای شنیدن بخشی از شعرخوانی خانم نظرآهاری و اطلاع از خبرهای روزانه دنیای کتاب به کانال تلگرام کلبه کتاب کلیدر به نشانی @teleklidar بپیوندید. این هم شعر «شبیه یک معما»:

 

صدای ماسه و شن

صدای موج و دریا

از آن طرف، از آن پشت

کسی می آید آیا؟

 

همیشه پشت امواج

همیشه پشت دریا

کسی نشسته انگار

شبیه یک معما

 

کسی به شکل خورشید

کسی به شکل مهتاب

کسی که قطره قطره

دلش چکیده در آب

 

کسی که درد دارد

ولی دوا ندارد

شکستن دل او

چرا صدا ندارد!

 

صدای موج دریا

صدای هق هق اوست

در عمق آب شاید

شکسته قلب یک دوست

 

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.