دنیای کتاب در هفته ی آخر سال

دنیای کتاب در هفته ی آخر سال
از قاچاقچی های افغان تا لولیتاخوانی در تهران!
درود! در آخرین شماره خیام نامه در سال ۱۳۹۳ کلی خبر تر و تازه از دنیای کتاب داریم از جمله انتشار دو کتاب توسط نشر شادیاخ نیشابور و نیم نگاهی هم می کنیم به مجموعه کتاب هایی که در این سال توسط مولفین نیشابور منتشر شدند. پیش از هر چیز سری می زنیم به کشور دوست و همسایه، افغانستان، که این روزها جانی تازه به بازار نیمه جان کتاب در ایران بخشیده است! برویم ببینیم ماجرا از چه قرار است:
قاچاق کتاب از افغانستان به ایران!
ماجرا این است که بسیاری از کتاب های ممنوعه در ایران، به راحتی در افغانستان چاپ می شوند و بعد به صورت قاچاق به ایران برمی گردند! چاپ کتاب در افغانستان کاملاً آزاد است و ضوابط و محدودیت خاصی ندارد، همین امر موجب شده کشوری که روزی وارد کننده ی کتاب از ایران بود حالا شده صادر کننده! بعد از حمله ی آمریکا به افغانستان و روی کار آمدن دولت حامد کرزای گفته می شد به دلیل فقر فرهنگی و نبود کتاب در آن کشور، کامیون های کتاب از ایران راهی آن جا شده و با استقبال خوبی هم روبرو می شدند. البته این کتاب ها با سلیقه ی خاص مسئولان محترم ما دست چین شده و عمدتا کتاب های ایدئولوژیک را شامل می شد. حالا اما با بهتر شدن شرایط در افغانستان، این کشور با آزادی کامل چاپ و نشر و با قیمتی ارزان تمامی کتاب های ممنوعه ی فارسی زبان را چاپ و منتشر می کند و کار به جایی رسیده که مسئولان محترم و دلسوز ما به فکر راهکاری برای جلوگیری از قاچاق کتاب از افغانستان به ایران افتاده اند و مانده اند با این بحران بزرگ چگونه مقابله کنند. راستی آیا بهتر نیست، آقایان به جای دل نگرانی های بیهوده و خرج بودجه های گزاف برای جلوگیری از ورود کتاب به کشور، به فکر بهبود شرایط نشر در ایران باشند و با اهل فکر و قلم این قدر تنگ نظرانه برخورد نکنند؟!
لولیتا
در ادامه ماجرای گفته شده بد نیست این خبر را هم با هم بخوانیم: «روابط عمومی معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در پاسخ به مطلب منتشرشده در برخی رسانهها مبنی بر انتشار ترجمه رمان «لولیتا» (نوشته ولادیمیر ناباکوف) جوابیهای منتشر کرد:
۱٫این کتاب خارج از ایران و از سوی یک ناشر افغان و بدون مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به انتشار رسیده و از طریق مجاری غیررسمی وارد کشور شده است.
۲٫ کتاب مذکور طی دو مرحله از سوی دو ناشر برای کسب مجوز به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ارایه شده که پس از بررسیهای انجامشده مغایر با ضوابط نشر شناخته شده و هیچگونه مجوزی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به این کتاب داده نشده است.
۳٫علاقمندان به ماجرای این کتاب، می توانند فیلم کامل و بدون سانسور آن را که دو بار توسط دو کارگردان معروف ساخته شده، با زیرنویس فارسی از پیاده روهای حاشیه خیابان انقلاب تهیه کنند. البته توصیه ی ما نسخه استنلی کوبریک است چون فیلم آدریان لین خیلی کیفیت خوبی ندارد.
*بند سوم بعدا تکذیب شد!
* یک کتاب دیگر هم داریم به نام «لولیتا خوانی در تهران» که آذر نفیسی نوشته و آن هم ممنوع الانتشار می باشد!
دختران لولی وش، پسران شوخ و شنگ!
حال که از لولیتا گفتیم کمی هم از دخترکان لولی وش بگوییم البته به روایت استاد ماکان! محمد بقایی ماکان، نویسنده، مترجم و «اقبال» شناس که مجموعه ۳۴ جلدی آثار و افکار علامه اقبال لاهوری را منتشر کرده است در تازه ترین سخنانش که معلوم است حسابی دل پردردی از اوضاع کنونی فرهنگی دارد می گوید: «در دهههای اخیر ما به مسائل و موضوعات فرهنگی به معنای واقعی توجه نشان ندادهایم. عدم این توجه را میتوان از نامگذاری خیابانها در تمامی شهرها دید. در همه شهرهای فعلی نامهایی میبینیم که خیلی تکرار میشوند درحالی که در تهرانِ به این عظمت، نام دهخدا که بعد از فردوسی دومین چهره بزرگ فرهنگی ماست، در کوچهها و خیابانها نیست. همین موضوع میتواند معیاری بر این باشد که چه میزان به مسائل فرهنگی بیتوجهی نشان داده شده است. او افزود: در شرایطی که متأسفانه ۱۳۰ فرستنده رادیو تلویزیونی در کشور وجود دارد، چنانچه باید، به مسائل فرهنگی توجه نشان داده نمیشود. در این شبکهها از قضایایی صحبت میکنند که کاملا حسابشده است و توجه آنها به فرهنگ داخلی بسیار اندک است. از همینروست که جوانان ما خیلی از ارزشهای برآمده از فرهنگ و سرزمین خودشان را نمیشناسند. به همین علت است که در روزهایی که به ولتناین معروف شده است جوانان تمام فروشگاهها را مورد هجوم قرار میدهند. حال آنکه سه روز بعد این تاریخ ما روز «سپندارمذگان» را داریم که گویا ولنتاین از روی آن کپیبرداری شده است. «سپندارمذگان» روز مهر و دوستی و ابراز محبت به دوستان و اهدای هدیه و گل به آنهاست.
جوانان ما به خاطر همین بیتوجهی دچار خودگمکردگی و خودرمیدگی شدهاند که باعث شده جذب فرهنگ غربی شوند و حاصل آن در خیابانها در قالب دخترانی لولیوش و پسرانی شوخ و شنگ مشاهده شود که شوربختانه الگوهای زندگی آنها مانکنهای غربی است. همه این مسائل پیش از آنکه متوجه نسل کنونی باشد به مدیریت فرهنگی برمیگردد؛ مدیریتی که باعث شده حتی در کوچه پس کوچههای بسیاری از شهرهای کوچک که دارای چهرههای فرهنگی هستند نامی از آنها ثبت نشده باشد. و از همین کملطفیهاست که میبینیم پس از ۳۰ سال از درگذشت مرحوم فروزانفر، قبر او را فقط به علت گذشت ۳۰ سال به قیمت یک دوچرخه اسقاطی به یک شخص بازاری میفروشند و شخصیتی مثل فروزانفر در وطن خودش نیز مزاری ندارد.»
سمفونی قورباغه ها
پس از وقفه ای که در برگزاری جایزه ی داستانی مهرگان پیش آمده بود مراسم پایانی دورههای سیزدهم و چهاردهم جایزه مهرگان ادب، اسفند ماه برگزار شد. اگر به خواندن رمان و داستان کوتاه علاقه دارید این نام ها را به خاطر بسپارید: «مردگان جزیره موریس» نوشته فرهاد کشوری، «گراف گربه» نوشته هادی تقیزاده و «سمفونی قورباغهها» نوشته کرم رضا تاج مهر(دریکوندی). هیات داوران این دوره از جایزه در بخش رمان و داستان بلند با اکثریت آرا، رمان «مردگان جزیره موریس» نوشته فرهاد کشوری از نشر زاوش را به دلیل برخورد آمیخته با تخیل با رویدادهای تاریخی و تاکید ضمنی بر ارزش ادبیات و نوشتن خاطرات، به عنوان بهترین رمان فارسی انتخاب کرد و آن را شایسته دریافت تندیس مهرگان ادب و جایزه نقدی دانست. همچنین هیات داوران با اکثریت آرا رمان «گراف گربه» نوشته هادی تقیزاده از نشر روزنه را به دلیل نوآوری در فضاهای علمی، تخیلی و امر خیالی شایسته دریافت لوح تقدیر مهرگان ادب و کسب عنوان رمان تحسینشده هیات داوران دانست. در بخش مجموعه داستان کوتاه نیز هیات داوران به اتفاق آرا مجموعه داستان «سمفونی قورباغهها» نوشته کرمرضا تاجمهر (دریکوندی) از نشر قطره را به دلیل اجرای فرمهای متنوع روایت، رعایت ایجاز مصون از حذف و ارائه تصاویر زیباشناختی از دردها و امیدهای انسان به عنوان بهترین مجموعه داستان کوتاه انتخاب کرد و آن را شایسته دریافت تندیس مهرگان ادب و جایزه نقدی دانست. همچنین هیات داوران، مجموعه داستان «سمفونی قورباغهها» را به عنوان یکی از درخشانترین مجموعه داستانهای معرفی شده در یک دهه اخیر دانست و خشنودی خود را از دست به قلم شدن نویسندهای جوان در شهری کوچک و دور از تهران، پنهان نکرد.
گروس
مجموعه شعر «پذیرفتن» سروده گروس عبدالملکیان منتشر شد. این کتاب  که شامل ۳۸ قطعه شعر از تازهترین سرودههای این شاعر است در ۹۶ صفحه و با قیمت ۶۵۰۰ تومان در نشر چشمه به چاپ رسیده است. بر پیشانی صفحه نخست این کتاب نوشته شده است:
«انسان دو بار به نادانی میرسد، یک بار پیش از دانایی و یک بار پس از آن؛ و تنها تفاوتِ این دو در پذیرفتن است.»
اما آیا می دانید چرا پدر گروس، یعنی محمدرضا عبدالملکیان که خودش هم شاعر است، نام فرزندش را گروس گذاشته است؟ از خودش بشنویم: « اسم گروس را به دو دلیل برای او انتخاب کردم؛ یکی اینکه پدرم اصالتا متعلق به منطقهی بیجار گروس در کردستان است و دوم اینکه در همین نهاوند، کوه سر به فلک کشیدهای به نام «گروس» وجود دارد که علاقهی من به آن و ارادتی که به پدرم داشتم، باعث شد نام فرزندم را گروس بگذارم.»
راستی آیا در نیشابور ما هم کسی نام «بینالود» را بر فرزند خود گذارده است؟! من که نشنیده ام.
فریدون جنیدی و ریشه ها
اما بد نیست سری هم به استاد فریدون جنیدی، همشهری شاهنامه پژوه و استاد زبان های باستانی ایران بزنیم که سال هاست در تهران و در بنیاد نیشابور به کار پژوهش و تدریس مشغول است.  آقای جنیدی در یکی از تازه ترین گفتگوهای خود با خبرگزاری ایسنا می گوید: «توجه به ریشههای فرهنگ ایران باستان باعث حرکت فرهنگی و شکوفایی شاخ و برگها میشود، ما ایرانیان گنجی گرانبها به نام «شاهنامه فردوسی» داریم، اما از آن بهره نمیبریم؛ در صورتیکه همه ایرانیان باید «شاهنامه» را بخوانند تا از ریشهها آگاه شوند.» فریدون جنیدی با بیان اینکه رهایی از ریشه ممکن نیست، یادآور شد: «خواهی نخواهی وقتی نویسنده، آگاهی بیشتری از درخت کهنسال فرهنگ داشته باشد، بهتر میتواند به خلق ادبیات دست بزند. مسئولان میتوانند برای رشد و بالندگی فرهنگ و ادبیات در مدرسهها و دانشگاهها مقدمات را فراهم کنند اما در مدرسهها و دانشگاههای ما نه به فرهنگ و نه به زبانهای باستانی توجهی نمیشود.»
شهرام شکیبا در دسترس نیست!
شهرام شکیبا شاعر طنزپرداز است. البته از آن شاعرانی که تریبون دارد و به راحتی می تواند در هر جمع و محفلی به شعرخوانی بپردازد. او اما در اظهار نظری جالب از نخود هر آش شدن برخی شاعران انتقاد کرد آن هم با لحنی گزنده که بی سانسور در ادامه می آید: «در محافل امروزه مشاهده میکنیم کنار هر پارکی که دستشویی عمومی وجود دارد، یک محفل شعر طنز هم در حال برگزاری است؛ ما به عنوان شاعران طنز نباید هرجایی برای شعرخوانی اقدام کنیم و خود را مانند موجودات مبتذل در دسترس همگان قرار دهیم. ابتذالی که در شعر طنز استاد زرویی همواره از آن یاد میکنند، محتوایی نیست و محصول بیش از حد در دسترس بودن شاعر طنزپرداز است.»
اسکار مرد پرنده و پرفروش شدن ریموند کارور
با اعطای چهار جایزه اسکار به فیلم «مرد پرنده» که اقتباسی از داستان کوتاهی از «ریموند کارور» است، فروش کتابی از این نویسنده افزایش چشمگیری داشته است. آلخاندرو گونزالز ایناریتو داستان کوتاهی از این نویسنده را دستمایه ساخت فیلمی قرار داد که چهار جایزه اسکار بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه اوریجینال و بهترین تصویربرداری امسال را برایش به ارمغان آورد و حال با گذشت چند هفته از اکران فیلم، تقاضا برای مجموعه داستان کارور با عنوان «وقتی از عشق حرف میزنیم، از چه حرف میزنیم» تا ۱۲۱ درصد افزایش پیدا کرده است! البته این آمار مربوط به زادگاه کارور یعنی آمریکاست و در ایران که بیشتر آثار کارور ترجمه شده خبر چندانی نیست. جالب این که پیش از این دو کارگردان ایرانی هم برداشت های آزادی از داستان های ریموند کارور را به فیلم درآورده اند اما تاجایی که می دانم جایزه ی اسکار نگرفته اند.
کتاب جنجالی «من این نسل»
«من این نسل» کتابی است که محمدرضا اسد زاده نوشته و چون می دانسته در ایران مجوز نمی گیرد آن را در باکوی آذربایجان منتشر کرده و اتفاقا در آنجا یک جایزه ی ادبی هم گرفته است. این آقای نویسنده که به تازگی در وزارت ارشاد و در خبرگزاری کتاب مشغول به کار شده است (و احتمالا تا الان که شما دارید این مطلب را می خوانید از کار برکنار شده است!) حالا و با ورود کتابش به ایران و دست به دست چرخیدن آن حسابی خبرساز شده است. آقای معاون وزیر ارشاد در تازه ترین واکنش ها به این کتاب گفته است: «این کتاب کتابی است که در ایران چاپ نشده و توزیع آن نیز در ایران صورت نگرفته و اگر هم عرضه شده به صورت دستی بوده که از نظر ما تخلف است. وی با تأکید بر اینکه تا به حال هیچکس این کتاب را به طور رسمی عرضه نکرده است، بیان کرد: محتوای کتاب از نظر ما مشکل دارد به همین دلیل مجوز نگرفته و نخواهد گرفت. ضمن اینکه زمان نشر این کتاب هم به مقطعی برمیگردد که آن فرد (نویسنده کتاب) مسوولیتی در ارشاد نداشته و الان جایگاهی که دارد در خبرگزاری کتاب است که این هم هیچ امتیازی برای نشر کتابش نیست.» نوشآبادی با بیان اینکه در اینباره با وزیر فرهنگ صحبت کرده و او هم بر چاپ نشدن کتاب تأکید داشته است، خودش هم دوباره تاکید کرد: «تاکید میکنم این کتاب همچنان فاقد محتوای سالم برای چاپ است و اگر قبلا برای ممیزی و اخذ مجوز عرضه شده با آن مخالفت شده است و الان هم مخالفت میشود و هیچ دستوری برای ممیزی و مجوز دادن به این کتاب نیست مگر اینکه محتوا و ساختار آن تغییر کند.»
*من چون فیلترشکن ندارم نتوانستم نسخه ی دانلودی این کتاب را پیدا کنم. اگر شما دارید و پیدا کردید لطفا برایم ایمیل کنید. سپاس
دوست داشتن خردمندانه
با این توضیح که در روزهای آخر اسفند، چاپ دوم «حسنک وزیر» بیهقی به روایت محمود دولت آبادی منتشر شد یکی دو جمله از آخرین گفته های استاد ِ خالق کلیدر در روزهای آخر سال را برایتان انتخاب کرده ایم: « مملکت خودمان را همیشه دوست داریم و همیشه یکی از شرطهای اصلی کارهای مهم ما در همه هنرها دوست داشتن است. بعضی شدید و عاشقانه دوست دارند و برخی خردمندانه که البته من دومی را میپسندم، اما به هر صورت دوست داشتن سرزمین و مردم از اصول هنرورزی است اما کسانی که خودشان را از مردم متفاوت میبینند بعید است که راه دشوار نویسندگی را طی کنند.»
رونمایی تازه ی مریم حیدرزاده
بعد از مدت ها که از حضور کتاب های تازه ی مریم حیدرزاده و از خودش در ایران خبری نبود، سرانجام باخبر شدیم که ایشان با کتابی تازه به نام «تو را در حضور همه دوست دارم» که شعر نیست و نثر است، با مجوز رسمی وزارت ارشاد به کتاب فروشی ها آمده است. این کتاب را نشر معین منتشر کرده است و خانم حیدرزاده می گوید: «تو را در حضور همه دوست دارم، مجموعه نثری عاشقانه است که بر خلاف بسیاری از کتابها برای شخص حقیقی نوشته شده و تجربه کوتاهی از زندگی خودم است.» به هر حال نگارنده یادش نمی رود که سال ها پیش و در روزهایی که نمایشگاه کتاب در مصلی نبود بلکه در باغی خوش آب و هوا برگزار می شد، یکی از غرفه های همیشه شلوغ، از آن مریم خانم حیدرزاده بود و انبوه هواداران ایشان، گرد این شاعر نابینای عاشقانه سرا حلقه می زدند و کتاب ها و کاست های شعرهای او را می خریدند. خوشحالیم که وزارت ارشاد در این مورد، تنگ نظرانه عمل نکرد و به دلیل حضور مریم خانم در برخی شبکه های ماهواره ای و در کنار ستارخان، ممنوع النظم و ممنوع النثرش نکرد!
تازه های کتاب نیشابور:
به لهجه ی ریواس ها می خوانمت
«به لهجه ی ریواس ها می خوانمت»، مجموعه ای است از شعرهای خانم «نرگس کرخی» که در آخرین روزهای اسفند ۱۳۹۳ منتشر شده است. این کتاب در سه بخش، شامل اشعار سپید، غزل و سروده هایی با عنوان هاشور است. ویراستاری اشعار را آقای بهروز وندادیان انجام داده و طراحی جلد کتاب هم به عهده ی خانم شکوفه شجاعیان بوده است. خانم نرگس کرخی را در حروف نگاری کتاب، فرزندانشان، سیدمحسن، نیکتاسادات و نیکنازسادات افخمی همراهی کرده اند. این کتاب را نشر شادیاخ نیشابور در ۱۷۶ صفحه ی قطع رقعی منتشر کرده است. با سلیقه ی مولف، زمینه ی صفحات ابتدایی کتاب که غزل های ایشان را در بر می گیرد به رنگ صورتیِ شکوفه های بهاری، و صفحات پایانی کتاب که سروده هایی به عنوان هاشور آمده است به رنگ آبی آسمانی درآمده اند که در نوع خود جذابیت خاصی به کتاب بخشیده است. «به لهجه ی ریواس ها می خوانمت» با شمارگان هزار نسخه و قیمت ۱۰۵۰۰ تومان منتشر شده است. یکی از شعرهای این کتاب را می خوانیم:
جارو می  کند/ شب را/ با حوصله ی نقره ای اش/ ماه!
و می آید فانوس در دست/ تا اتاق من
با اتفاقی ساده/ دنبال می کنیم/ تا آسمان با هم/ پروانه ای را که از پنجره/ صدایم کرده است.
دارد صبح می رسد/ باید برگردم/ به گلدسته های نیشابور/ در طیف ماه…
مقایسه تراکم مواد معدنی استخوان
«مقایسه تراکم مواد معدنی استخوان در ورزشکاران نخبه دو و میدانی» عنوان کتابی است که خانم «ربابه محمودی»، نگارنده ی آن هستند. آن طور که در ابتدای این کتاب آمده است: «تلاش برای حفظ سلامتی ورزشکاران حرفه ای و قهرمانان نخبه ی رشته های مختلف ورزشی کشورمان به خصوص ورزشکاران مواد مختلف دو و میدانی که در برخی از مواد از جمله دوهای استقامت و نیمه استقامت در معرض استئوپروز یا پوکی استخوان قرار دارند از وظایف مهم مراکز علمی- پژوهشی به ویژه دانشگاه ها و مراکز و موسسات آموزش عالی، سازمان ورزش و جوانان و… است. به همین دلیل انجام تحقیقات علمی- پژوهشی در همین راستا و ارائه ی راهکارهای مناسب از طرف محققان می تواند اطلاعات مفید و ارزشمندی را در اختیار فدراسیون های ورزشی، مربیان و ورزشکاران قرار دهد.»
این کتاب را نشر شادیاخ نیشابور در ۱۹۲ صفحه ی قطع وزیری با قیمت ۱۲۰۰۰ تومان منتشر کرده است.
تازه های کتاب اسفند ماه
«گربه و ماه»/ نمایشنامه های برتر جهان/ ویلیام باتلر ییتس/ فرید قدمی/ افراز/ ۵۵۰۰ تومان
«یاغی»/ یاشار کمال/ علیرضا سیف الدینی/ نیماژ/ ۱۶۵۰۰ تومان
«سه گینی»/ ویرجینیا وولف/ منیژه نجم عراقی/ چشمه/ ۱۸۰۰۰ تومان
«بدوی سرخ پوست»/ مجموعه اشعار محمد الماغوط/ موسی بیدج/ نگاه/ ۱۸۰۰۰ تومان
«مادر، عشق و دیگر هیچ»/ جمال میرصادقی/ قطره/ ۸۵۰۰ تومان
«من خوبم، تو خوبی، وضعیت آخر»/ توماس هریس/ بیتا حکمی/ نامک/ ۱۹۰۰۰ تومان
بابک خرم دین/ مصطفی رحیمی/ نشر همه/ ۶۰۰۰ تومان
مجموعه ی متون مقدس بنیادین از سراسر جهان/ میرچا الیاده/ مانی صالحی علامه/ فراروان/ ۴۵۰۰۰ تومان
مذاکره/ برایان تریسی/ فاطمه باغستانی/ نسل نواندیش/ ۵۹۰۰ تومان
مرد ماهی/ مجموعه شعر مصور/ کامران رسول زاده/ شیرین غازی/ نیماژ/ ۱۲۹۰۰ تومان
زیر آفتاب هیچ چیز تازه نیست/ ارنست همینگوی/ اسداله امرایی/ افق/ ۱۱۵۰۰ تومان
دفی از پوست ابلیس/ ایرج زبردست/ نیماژ/ ۶۰۰۰ تومان
گفتگو با وودی آلن/ اریک لکس/ گلی امامی/ کتاب پنجره/ ۳۸۰۰۰ تومان
آدم های عوضی/ پوریا عالمی/ مروارید/ ۷۰۰۰ تومان
کلبه ای در مزرعه برفی/ رسول یونان/ مجموعه داستان/ نیماژ/ ۸۰۰۰ تومان
کلنل پسیان و ناسیونالیسم انقلابی در ایران/ استفانی کرانین/ عبدالله کوثری/ ماهی/ ۹۰۰۰ تومان
گاو/ غلامحسین ساعدی/ فیلمنامه/ نگاه/ ۶۵۰۰ تومان
خروس زری، پیرهن پری/ احمد شاملو/ چشمه/ ۱۰۰۰۰ تومان

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.