داروهای گیاهی می توانند برای برخی افراد و امراض مضرباشند

گفتگو با فائزه بحری کارشناس ارشد گیاهان دارویی:

قبل از مصرف  داروهای گیاهی با متخصصین مشورت کنید

در پزشکی قدیم داروها از گیاهان بدست می آمدند.شناخت مواد دارویی در پاپیروس ها ی مقد س مصریان قدیم نیز کشف شده است . گیاه شناسی در ایران باستان هم اهمیت زیادی داشته و در اوستا بارها از گیاه درمانی ستایش شده است .آغاز کاربرد وسیع گیاهان دارویی در کشورهای شرقی و در دوره ی اسلامی با ترجمه ی کتاب های جالینوس و بقراط حکیم شکل گرفته است  .در ایرا ن حدود هشت هزار گونه ی گیاهی موجود است که ۴۵۰ گونه از آنها در عطاری ها به فروش می رسد . برای آشنایی بیشتر با داروهای گیاهی به سراغ «فائزه سادات بحری» کارشناس ارشد گیاهان دارویی رفتیم. از خانم بحری خواستیم ضمن معرفی خودشان از کم و کیف گیاهان دارویی و نقش این گیاهان درپیشگیری و درمان بیماری ها برای ما و خوانندگان خیام نامه توضیح دهند. پیشاپیش از شرکت ایشان در این گفتگو سپاسگزاریم.

من فایزه سادات بحری و متولد سال۶۷ هستم در خانواده ای فرهنگی رشد و نمو یافته ام پدر و مادرم هردو فرهنگی بوده و من سال های اول و دوم ابتدایی را توسط مادرم آموزش دیده ام . دورا ن تحصیلی راهنمایی را در مدارس امام حسین و سپس در دبیرستان دخترانه ی شکوفا مقطع دبیرستان را به اتمام رساندم . در آن زمان عضو گروه سرود دبیرستان بودم و فعالیت های تئاتری هم انجام می دادم .دوره ی دبیرستان را در رشته ی علوم تجربی به اتمام رساندم، از پدر و مخصوصا مادرم که در این سالها همیشه مدد کار و راهنمایم بوده اند باید تشکر کنم  .

در سال ۸۶ در دو رشته ی زیست شناسی و مامایی در دانشگاه سراسری قبول شدم اما به دلایلی ادامه تحصیل ندادم، تا اینکه رشته ی زراعت مرا جذب خود کرد و لذا دردانشگاه آزاد نیشابورتحصیلاتم را در این رشته دنبال  کردم .

در سال ۹۰بود که با مشورت و یاری استادان و خانواده در رشته ی تازه تاسیس گیاهان دارویی و در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه دامغان شرکت و در آن سال پذیرفته شدم.  در آن زمان اولین سالی بود که این رشته در دانشگاه راه اندازی شده بود .من با پیش زمینه ی تحصیل در رشته ی زراعت کم کم به گیاهان دارویی علاقمند شدم .قبل از آن هم دوره ی عالی پرورش قارچ را هم در سازمان فنی حرفه ای گذرانده بودم .این آموزش ها مکمل هم بودند و غنای بیشتری به اطلاعت علمی من می دادند .  من در اولین جلسات آشنایی و جمع آوری گیاهان دارویی رشته ی مورد علاقه ام را پیدا کرده بودم .لذا پس از آن با دلگرمی بیشتری کار و تحصیل رادامه می دادم .سال اول دانشگاه و همکاری با استادانی مسلط و با تجربه همچون خانم کاشفی بسیار برای من لذتبخش بود و در روحیه ی کاری من تاثیر بسزایی داشت. در مرحله ی اول حضور در مزارع و جمع آوری گیاهان را تجربه می کردیم و در مراحل بعدی نیز عصاره گیری و مواد موثر در گیاهان دارویی را آموزش می دیدیم .

با شور و شوقی که داشتیم به پایان دوره رسیدیم و پایان نامه ی من با نام « تاثیر ترکیب شیمیایی هگزاکونازول بر گیاه ختمی» آماده ارائه به دانشگاه گردید . علاوه بر پایان نامه من فعالیت های دیگری چون :ارائه ی مقالات علمی در باره ی گیاه گل ختمی داشتم که  توسط دانشگاه های بوعلی سینای همدان و دانشگاه دامغان و یک دانشگاه در بنگلادش به چاپ رسید .ضمنا شرکت در همایش استرس های محیطی – همایش غذا و کشاورزی – همایش تکنولوژی بذر – همایش علوم زیستی دانشگاه دامغان از دیگر فعالیت های مرتبط با رشته ام بوده است .

پس از اتمام تحصیلات به همراهی همسرم وارد بازار کار عرضه و فروش گیاهان دارویی شدیم و الان چند سالی است که به این کار اشتغال داریم .مشکل اصلی کار ما این است که با عنوان عطاری هر شخصی حتی بیسواد هم می تواند به این شغل بپردازد  . در حال حاضرمتاسفانه  هیچ ارگانی روی این شغل نظارت ندارد و این مشکل بزرگی برای فارغ التحصیلان این رشته  و مردم می باشد.

مساله ی دیگر این است که برخی فکر می کنند گیاهان دارویی بی ضرر است و می توان بدون مشورت با متخصص این گیاهان را به هر اندازه ای مصرف کرد در صورتی که برخی از این داروهای گیاهی برای برخی افراد و امراض مضراست . مثلا گیاه کلپوره برای کبد چرب ضرر دارد و یا گل گاوزبان که با فشار خون بالا درتضاد است .

در حال حاضر پر مصرف ترین گیاهان دارویی در کشور ما عبارتند از ۱-فصل بهار: گل گاوزبان – سنبل الطیب – بنفشه – خاکشیر ۲- تابستان : خاکشیر – کاسنی – شاتره – تخم شربتی ۳- -پاییز : آویشن – پنیرک – گل ختمی – بنفشه ۴- در زمستان : دارچین – زنجبیل – چهار گل ( نیلوفر- پونه – گل ختمی – پرسیاوشان – عناب – گل بنفشه ) و آویشن .

نکته ی مهم در کشت و جمع آوری و تولید گیاهان دارویی صادرات آن است که اشتغال زایی زیادی برای کشور ایجاد می کند .با توجه به این که ایران یکی از غنی ترین کشورها در زمینه ی تولید گیاهان دارویی است پرداختن به این رشته و رفع موانع آن می تواند گره گشای بخشی از معضل بیکاری در کشور باشد .

متاسفانه در حال حاضر حدود پنجاه درصد ادویه و برخی گیاهان دارویی مورد مصرف از کشورهای هند و پاکستان وارد می شود و این کار باعث شده به جمع آوری و تولید گیاهان دارویی کشور ما صدمه بزند .

همانطور که گفته شد مساله ی مهم در این شغل سازماندهی و نظارت وزارت بهداشت برکار عطاری ها ست که فعلا انجام نمی شود .از طرفی متاسفانه فروش برخی قرص های غیر مجاز در این مغازه ها معضل اعتیاد را دامن می زند و ما ضمن دادن هشدارهای لازم به مسئولین بهداشتی در شهر متاسفانه هیچ اقدامی را شاهد نبوده ایم .

توصیه ما در مصرف داروهای گیاهی این است که قبل از مصرف این داروها با متخصصین مربوطه مشورت شود و نظر ما این است که در زمان بیماری کسانی که نمی خواهند داروهای شیمیایی مصرف کنند ابتدا به کارشناسان گیاهان دارویی مراجعه کنند و در صورت عدم نتیجه به پزشک مربوطه رجوع کنند . ما معتقدیم اگر داروهای گیاهی درست تجویز و مصرف شود در برخی بیماری ها موثرترعمل می کند .لذا در هر صورت داروها نباید خودسرانه مصرف شود .

توصیه ی آخر من این است حالا که شغل عطاری به روز شده و رشته ی دانشگاهی محسوب می شود مردم و مسئولین با همکاری با این متخصصین در حفظ سلامت خودشان کوشاتر عمل کنند .

 

 

 

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.