خیام نیشابوری از منظر اندیشمندان جهان

تهیه و تنظیم: سیدباقر میرعلمدار

*خیام فرمولی را که غرب پنج الی شش قرن بعد کشف نمود پیدا کرده است .

( روزنفلد ریاضیدان و مترجم آثار خیام )

*دانشمندان متفکر ،اهل حساب و تیزبین، به دور از مسائل خردِ مکتبی و اجتماعی ، قهرمانان هماوردی با دشواریهای بنیادی فلسفی و ریاضی مانند چگونگی حدها و امکانات عقلی در برابر محالات ، اندیشمندی دلیر که از سیطره امپراطوری گسترده هزار و پانصد ساله هندسه اقلیدسی بدر می رود و پرچم استقلال بر می افرازد آزاد اندیشی بی پروا که مدعیان علم و داوریهای جزمی را به چیزی نمی گیرد ، ولی آنگاه که با مردم معمولی سخن می گوید ،عصاره تفکرات بلند فلسفی خود را بی تقیّْد و پیچیدگی، در قالب چهارپاره های زیبا برایشان بیان می کند.

پروفسور فضل ا… رضا

*خیام برای استخراج ریشه های چهارم و پنجم و ششم و بالاتر روشی را مطرح ساخت که خود کشف کرده بود و نیاز به استفاده از هندسه را احتمالا» با استفاده از مثلث پاسکال مرتفع می ساخت .

( کالین ا . رنان مورخ تاریخ علم )

*حکیم عمر خیام نیشابوری مولف کتاب جبر و مقابله و شرح مااشکل من مصادرات اقلیدس ، متوفی به حدود ۵۳۰ ه ق در فلسفه و ریاضیات استادی بی بدیل بود و اکتشافات او در معادلات جبر و مقابله از بنیان های دانش ریاضی  در جهان است .

«دکتر حسن تاج بخش استاد دانشگاه تهران»

*همواره به ما گفته اند ارشمیدس و نیوتن و گاوس تاج سر ریاضیات جهانند بی تردید قصد فریبی در کار نبوده اما پیدا شدن حلقه مفقوده روشن شدن مقام ریاضی خیام نشان خواهد داد تاج ریاضیات مثلث نیست مربع است .

«مسعود خیام پژوهشگر و نویسنده»

*مقام دانش خیام در ریاضیات بسی ارجمند است و گمان می رود که بزرگ ترین ریاضیدان عصر خود و شاید بتوان گفت بزرگ ترین ریاضیدان دوران نهضت اسلامی است . در مقایسه خیام و خوارزمی وابوریحان وغیاث الدین جمشید کاشانی ستارگان قدر اول اند وبه حق خیام قافله سالار این جمع است.

«پروفسور هشترودی ریاضیدان بزرگ معاصر»

*آثار ریاضیدان های اسلامی درباره نظریه خطوط موازی  و بین آنها کوشش های خیام الهام دهنده اصلی کشف هندسه غیر اقلیدسی بوده است.

«یوشکویج پژوهشگر ریاضیات»

*به اعتقاد من می توان نشان داد که هندسه دکارت به اعتباری تکمیل کاری است که به دست خیام و شرف الدین طوسی آغاز شده بود.

«دکتر رشدی راشد  استاد مرکز تحقیقات علمی فرانسه»

*خیام دارای استعدادی خارق العاده و حافظه ای قوی بود چنانکه کتابی را در اصفهان هفت بار خواند و حفظ کرد و در ادبیات عرب چنان مهارتی داشت که به تحقیق و تفحض ابیات حماسه ابوتمّام پرداخت .

« دکتر مهدی محقق – رئیس  سابق انجمن آثار و مفاخر فرهنگی»

*دو جمله ای است نیوتن و مثلث پاسکال قریب چهار قرن پیش از این دانشمند توسط خیام کشف و وضع شده است .

« فریدون بدره ای نویسنده و مترج»

*بدون وجود طب این سینا یا ریاضیات عمر خیام و یا نور شناسی ابن هیثم ، علوم پزشکی و ریاضیات و نورشناسی در غرب نمی توانست آن چنان که اینک پدیده آمده و بالیده است پدید بیاید و رشد کند .

«سید حسین نصر – پژوهشگر و متفکر معاصر»

*اگر از فروردین ۱۳۰۴ با وجود بی خبری از طرح و نتیجه ای که بر آن متوجه بوده است دارای دقیق ترین تقویم جهان هستیم باید حقگزار خیام باشیم که محاسبه را انجام داده و تقویم دقیق را در اختیار ما گذاشته است .

« احمد بیرشک مترجم و پژوهشگر معاصر»

*سخن خیام در آغاز رساله جبرخود : « …. چاره جز آن ندیدم که، با تلخیص زبده های حقایق فلسفی که راستی و درستی آنها را معلوم کرده بودم ، فرصتی را که سختی های روزگار از من گرفته بود تلافی کنم و این کار را با تنظیم این اصناف از مقدمات جبری آغاز کردم چون ریاضیات به تقویم سزاواتر است و در این امر به ریسمان توفیق الهی چنگ زدم ، و از او چشم امید دارم که مرا به ادامه این کار  موفق بدارد تا نتیجه بحث خود و بحث پیشینیانم را در علومی که اهم از دیکر علوم است به درستی یقین کنم من در این امر به دستاویز محکم پرودگار که حافظ ما از خطاهاست چنگ می زنم ،که البته اجابت دعا در دست او  ودر همه حال توکل بر اوست .

*چون صبح نشابور ، دلی روشن داشت

بر جان ز پرند علم ، پیراهن داشت

همواره پیام آور بیداری بود

تاریکی خواب جهل را دشمن بود

«فریدون مشیری شاعر معاصر»

مسوول روابط عمومی اداره فرهنگ وارشاد اسلامی نیشابور

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.