خانوار یا خانواده، مساله این است!

18656_408فارغ از فرهنگ و اجتماع همه در خانواده ای به دنیا آمده و پرورش یافته ایم در این عصر مفهوم خانواده برای برخی به کلی تغییر یافته است وجایگاه گذشته را از دست داده و خانواده ها متحول و بعضا تک سرپرست شده اند در حالیکه در گذشته خانواده متشکل از زن و شوهر،فرزندان، پدربزرگ و مادر بزرگ و در بعضی سایر اقوام و یا در خانه ای پدری فرزندانی که ازدواج می کرده اند در همان خانه به همراه همسر و فرزندان تشکیل خانواده می داده اند.

در این زمینه با عبداله سیرجانی مشاور خانواده و عبدالرضا قندهاری جامعه شناس در رابطه با موضوعات مرتبط با خانواده به گفت و گو نشستیم.

سیرجانی در رابطه با تعریف خانواده از دیدگاه روانشناسی و تفاوت خانواده با خانوار می گوید: خانواده  پیوندی بلند مدت میان دو بزرگسال که هدف از آن سلامت فیزیک روانی، آرامش، رشد و تکاملوانتقال فرهنگ از نسلی به نسل دیگرست و خانوار یک مفهوم جمعیت شناختى است در حالى‌که خانواده مفهومى است جامعه شناختی. در تعریف خانوار شرط خویشاوندى وجود ندارد اما اساسى‌ترین عنصر تعریف خانواده وجود گونه‌اى خویشاوندى میان اعضاى آن است. هر خانواده‌اى خانوار است اما هر خانوار نمى‌تواند الزاماً خانواده باشد.

وی درباره تقسیم بندی خانواده ها  می گوید: در خانواده خشک و سخت گیرپدر و مادربا بچه ها همان طور رفتار می کنند که والدین شان با آن ها رفتار کرده اند؛ در خانواده آسان گیرپدر و مادر به دنبال نیازهای ارضاء نشده خود و به دنبال جوانی و دل مشغولی های خود هستند؛ در خانواده گسسته یا پریشان، به علت اختلاف بین والدین، معمولا به صورت قهر و آشتی به سر می برند که تاثیر منفی روی کودکان می گذارد . اما خانواده سالم یا دمکرات که در این نوع خانواده، افرادسرزنده هستند و رفتار و اعمال آنان با نوعی اصالت توام است .

سیرجانی همچنین تفاوت بین خانواده های سنتی و مدرن را این گونه مطرح می کند: سنتی ها بیشتر اسیر غالبها و رسوم هستند. انعطاف پذیری کمتر ولی جدیت و مقاومت بیشتری دارند؛ در بین سنتی ها کمتر کسی پیدا می شود که جرات غالب شکنی و ابداع طرحی نو برای زندگی داشته باشد.اما مدرنها جسورتر و خلاق ترند.همین جسارت، اگر چه توانسته خیلی از قید و بندهای غیر ضروری را از دست و پای زندگیشان باز کند تا راحتتر به فعالیتمفید بپردازند،از میزان خویشتنداری و مدارای آنها با دیگران نیز کاسته است .

سنتی ها به تفکیک کارهای زنانه و مردانه اهمیت زیادی می دهنددر حالی که در خانواده مدرن معمولا کارها،جنبه ی زنانگی و مردانگی ندارند؛ سنتی و مدرن بودن ربطی به زندگی افراد در گذشته و حال ندارد.

این مشاور خانواده علل از هم پاشیدگی و اختلاف را در برخی خانواده ها را نیز این گونه بیان کرد:

سن کم به هنگام ازدواج، فقر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، کم بودن سواد، پایین بودن سطح شغلی، دخالت بی مورد اطرافیان، پدیده طلاق والدین، وابستگی مالی زوجین به والدین همه عوامل از هم پاشیدگی زندگی مشترک هستند. اعتیاد، بی بند و باری،عدم مطالعه لازم قبل از ازدواج و انتقال مشکلات زوجین به خانواده ها به جای کمک گرفتن از کارشناس امور خانواده از دیگر دلایل آن است.

 

عبدالرضا قندهاری نیز به عنوان جامعه شناس در این مورد می گوید: درباره تکنولوژی گفته اند،ابزاری است که افراد دور از هم به لحاظ جغرافیا را به هم نزدیک کرده و افراد نزدیک را از هم دور؛ این اتفاق در خانواده های ما نیز افتاده است. همانگونه که در بسیاری از موارد «سن مناسب» در نظر گرفته می شود درباره استفاده از تکنولوژی های ارتباطی باید همین موضوع لحاظ شود. در استفاده از تکنولوژی های ارتباطی به ویژه موبایل باید یک سن مناسب لحاظ شود؛ نه اینکه کودک تا چشم باز کرد گوشی اختصاصی در اختیارش قرار گیرد. نکته مهم این است که به تکنولوژی باید به چشم یک ابزار نگاه کرد نه هدف.

سیرجانی نیز از جمله تهدیدهایی که خانواده های امروزی با آن مواجه هستند را مشکلات اقتصادی و معیشتی میداند و در این رابطه می گوید: با توجه به نظر کارشناسان که معتقدند بیشترین طلاق در چند سال اول زندگی رخ می دهد و از آنجایی که در حال حاضر اکثر زوجین جوانان متولد دهه ۶۰ هستند که غالبا ً شغل ثابت و درآمد مستمری برای زندگی خود و خانواده ندارند لذا نقش اقتصاد بر خانواده و طلاق روشن است.علت اصلی خیلی از طلاق ها امروزه مشکلات اقتصادی و معیشتی است.

قندهاری نیز در این رابطه عنوان می کند:  با توجه به نرخ روزافزون طلاق در جامعه، یکی از پدیده های آینده ی جامعه ی ما خانواده های تک سرپرست خواهد بود. این تهدیدی برای خانواده هاست که باعث طرح برخی نظریه ها مبنی بر زوال خانواده نیز شده است.

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.