حقوق و وظایف شاکی در دادسرا

 

با روی کار آمدن نهاد دادسرا در نظام قضایی کشور اصولاً بیشتر پرونده ها پس از رسیدگی در دادسرای عمومی و انقلاب و انجام تحقیقات اولیه، از طریق این مرجع به دادگاه فرستاده و یا بعضی از پرونده ها در همین مرحله مختومه می شوند. شخصی که از وقوع جرم به او ضرر و زیان وارد می شود و در مقام مطالبه آن بر می آید شاکی خصوصی نام دارد.

در جرایم قابل گذشت مانند فحاشی، صدمات بدنی ساده، چک بلامحل و… نقش اصلی را در پرونده و تشکیل آن شاکی ایفا می کند. یعنی اگر متضرر از این جرایم در مقام دادخواهی و شکایات بر نیامدند پلیس و نه دادسرا حق تعقیب مرتکب جرم را ندارند و هنگامی مرتکب جرم تعقیب می شود که متضرر از جرم از او شکایت کند. در جرایم غیر قابل گذشت مانند: سرقت، قتل، کلاهبرداری و غیره شاکی نقش ثانویه را دارد یعنی حتی اگر شاکی در مقام مطالبه ضرر و زیان بر نیاید و شکایتی طرح نکند؛ پلیس و دستگاه قضایی مکلف به کشف جرم و تعقیب متهم هستند. البته رضایت شاکی در این گونه جرایم نقش مهمی در تخفیف مجازات متهم خواهد داشت. شاکی خودش یا توسط وکیل دادگستری حق شکایت دارد. در شکوائیه باید مشخصات و نشانی کامل و دقیق خود و کسی را که از او شاکی است بیاورد در شکوائیه موضوع شکایت و تاریخ و محل وقوع جرم و دلایل ادعا و نیز در صورت استناد به شهادت شهود نام و نشانی گواهان آورده شود. ضرر و زیان مادی به صورت تقریبی یا دقیق آورده شود و امضاء و یا اثر انگشت ذیل شکوائیه درج می شود. اگر شاکی نتواند متهم را شناسایی یا معرفی کند دادسرا تحقیقات و اقدامات لازم را برای شناسایی او انجام خواهد داد.

سوالی که مطرح می شود این است که چنانچه در حادثه رانندگی علاوه بر صدمه بدنی به اتومبیل شاکی خسارتی وارد شود و شاکی نیز راننده تاکسی باشد؛ اکنون چگونه و چه خساراتی را می تواند مطالبه کند؟در این صورت علاوه بر دیه که به صِرف درخواست شاکی و بدون هیچ گونه تشریفاتی، دادگاه متهم را به پرداخت آن به شاکی، ملزم می کند. اما ضرر و زیان وارده به بدن شاکی مازاد بر دیه؛ در صورتی که برای درمانِ صدمات وارده در بیمارستان هزینه نموده باشد و خسارت وارده به اتومبیل، بر مبنای نظر کارشناس و اجرت ایامی که در حمل مسافر به واسطه تصادف، شاکی از آن محروم گردیده؛ نیازمند ارایه ی دادخواست شاکی به دادگاه عمومی حقوقی و باطل نمودن تمبراست. اگر تحقیقات در دادسرا به پایان برسد قاضی پرونده مکلف است نسبت به آن اتخاذ تصمیم کند و رأی خود را به اطلاع شاکی رسانده و به او ابلاغ کند. چنان چه دادسرا عقیده به منع تعقیب متهم یا موقوف شدن تعقیب او داشته باشد شاکی حق دارد ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ رأی دادسرا نسبت به آن اعتراض کرده و شکایت خود را به دادگاه تقدیم نماید.

سایر حقوق و وظایف شاکی در دادسرا به قرار ذیل می باشد. حضور هنگام تفتیش و بازرسی منزل یا معاینه محل، اعتراض به نظر کارشناس پرونده.

نوشته شده توسط : محسن تقیان

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.