حقوق و تکالیف دارنده چک بلامحل (برگشتی) از لحاظ کیفری

حقوق و تکالیف دارنده چک بلامحل (برگشتی) از لحاظ کیفری

امروزه استفاده از چک در روابط مالی افراد بسیار مرسوم است و هزاران فقره چک هر روز در دست مردم جابجا می شود و روزانه صدها موضوع مربوط به چک در مراجع قضایی در سطح کشور مطرح می گردد. با وجود این افرادی که از چک استفاده می کنند به دلیل عدم اطلاع از قوانین مربوط به آن با مشکلاتی مواجه می شوند و قانون گذار به دلیل اهمیت آن در مبادلات اقتصادی افراد جامعه، قوانینی را برای حمایت از حقوق کسانی که به نوعی با چک سروکار دارند وضع نموده است.

قانون گذار به دارنده چک بلامحل یا برگشتی حق داده است که در صورت فراهم بودن شرایط بتواند علیه صادر کننده، متوسل به شکایت کیفری شود. به عبارت دیگر حق شکایت کیفری را متعلق به دارنده چک دانسته است. به همین دلیل تشخیص دارنده برای برخورداری از این حق، مهم است. برای تشخیص اینکه چه کسی اولین بار برای وصول چک به بانک مراجعه نموده است، بانک ها مکلف هستند به محض مراجعه ی دارنده ی چک، هویت کامل و دقیق او را در پشت چک با ذکر تاریخ قید نمایند. کسی که چک پس از برگشت از بانک به وی منتقل گردیده حق شکایت کیفری نخواهد داشت مگر آن که انتقال قهری باشد مانند اینکه بعد از فوت دارنده به ورثه منتقل شده باشد .

چنانچه دارنده چک بلامحل بخواهد شخص دیگری را به عنوان نماینده خود برای وصول چک به بانک بفرستد و در عین حال در صورت بی محل بودن چک حق شکایت کیفری را برای خود حفظ کند باید هویت و نشانی خود را با تصریح نمایندگی شخص مذکور در پشت برگه چک قید گردد. در صورتی که دارنده چک بعد از اقدام به شکایت کیفری، چک را به دیگری انتقال دهد یا حقوق خود نسبت به چک را به هر نحو به دیگری واگذار نماید تعقیب کیفری متوقف می گردد زیرا حق شکایت کیفری فقط برای کسی می باشد که اولین بار چک را به بانک ارائه نموده است. چنانچه دارنده بخواهد علیه صادرکننده شکایت نماید می تواند با دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک و در دست داشتن کارت ملی با مراجعه به دادسرای محل و طرح شکایت کیفری تقاضای مجازات صادرکننده متخلف را نماید. دارنده چک زمانی می تواند از ضمانت اجرای کیفری چک استفاده نماید که دو شرط را رعایت نماید.

الف) ظرف شش ماه از تاریخ صدور چک جهت وصول مبلغ چک به بانک مراجعه نماید و در صورت عدم وصول چک، گواهی عدم پرداخت از بانک دریافت نماید.

ب) ظرف شش ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت و برگشت خوردن چک شکایت کیفری علیه صادرکننده را به دادسرای محل تقدیم نماید.

شاکی می تواند هم زمان با تقدیم شکایت و یا در حین تعقیب کیفری متهم، دادخواست مطالبه وجه چک و خسارت ناشی از عدم پرداخت وجه چک و هزینه های دادرسی را نیز از لحاظ حقوقی پیگیری نماید. باید توجه داشت در موارد ذیل چک دارای جنبه کیفری نمی باشد. الف) در صورتی که ثابت گردد چک سفید امضاء صادر شده است ب) هر گاه در متن چک وصول وجه چک منوط به تحقق شرطی باشد پ) چنانچه در متن چک قید شده باشد که چک بابت تضمین انجام معامله بوده است ت) در صورتی که ثابت گردد که چک بدون تاریخ صادر گردیده یا تاریخ واقعی صدور چک مقدم بر تاریخ مندرج در متن چک بوده است ث) هرگاه بدون قید در متن چک ثابت گردد که وصول وجه چک منوط به تحقق شرطی یا بابت ضمانت بوده است.

نویسنده:محسن تقیان

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.