حقوق هنرمندان دستخوش اجرا نشدن قانون

139206051124207981052314مریم عارفی پور– بخش بزرگی از فرهنگ هر جامعه به دست هنرمندان و مولفان رقم می خورد و بی تفاوتی و بی توجهی به این قشر از جامعه به پیشرفت فرهنگ آن آسیب می رساند، قانون حمایت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان مجموعه قوانینی است که با هدف حمایت از حقوق مادی و معنوی مولفین، مصنفان و هنرمندان به وجود آمده؛ این قوانین شامل سی و سه ماده و سه تبصره می باشد و پس از تصویب مجلس سنای ایران در تاریخ دوشنبه سوم آذر ماه ۱۳۴۸ در جلسه روز پنجشنبه یازدهم دی ماه ۱۳۴۸ به تصویب مجلس شورای ملی رسید. و در تاریخ ۳۱ مرداد ۱۳۸۹ طرح اصلاح ماده ۱۲ این قانون به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیدو بعد از تایید شورای نگهبان، به دولت ابلاغ شد در این طرح، مدت حمایت آثار از ۳۰ سال به ۵۰ سال پس از مرگ پدیدآورنده افزایش یافت.

متاسفانه یکی از مباحثی که امروزه بسیار با آن مواجه می شویم نادیده گرفتن حق خالق آثار است، برای مثال می توان به سرقت ادبی، استفاده غیرمجاز از نقاشی ها و یا حتی تندیس ها و عکس هایی که بدون اجازه هنرمند و خالق آن استفاده می شوند، اشاره کرد.

با این مقدمه درباره قانون حمایت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان به سراغ عباس کرخی رییس اداره فرهنگ و ارشاد نیشابور رفتیم تا درباره نحوه اجرای این قانون در نیشابور اطلاعاتی را جویا شویم.

امتیازات مولفین و هنرمندان با تصویب این قانون

عباس کرخی به خبرنگار خیام نامه گفت:این قانون هم برای اثرهنری است و هم برای هنرمند و پدیدآورنده و در حمایت از آثاری مثل شعر، داستان، تندیس، نقاشی، فیلم،موسیقی، عکس هایی که جنبه های ویژه درآن مشهود است.

وی افزود: حمایت از پدیدآورنده که گاه می توان حقوق اثر را به بخش خصوصی یا شخص دیگری نیز واگذارکرد وگاه این واگذاری تابع قوانین خاصّ حقوقی است. مثلا بخش تهیه کنندگی فیلم ها و نمایش ها را می توان به غیر، واگذارکرد.کاری که اکنون در سینما قابل مشاهده است و گاه می بینیم عدم اکران یک فیلم مربوط به تهیه کننده است.

کرخی می گوید: هنرمندان، اهالی فرهنگ و مؤلفان گرامی می توانند نسبت به ثبت اثر خود اقدام کنند. البته بسیاری از هنرمندان واهالی فرهنگ نمی دانند که باید اثر خودرا ثبت کنند. برخی از آثار، به صورت خودکار به نام آفریننده ی اثر ثبت می شوند، مثلاً چاپ کتاب، رونمایی از تندیس، مجوّز تولید و تکثیر آلبوم های موسیقی و…

اجرایی شدن این قانون از زمان تصویب تا کنون

کرخی در مورد اجرا شدن این قانون  مصوب گفت:حتما اجرا شده است و می شود. به نظرمی رسد که چنین پرونده هایی همواره وجود دارد. پیش از انقلاب و در پی ضرورت تدوین چنین قانونی، دست اندرکاران امور فرهنگی و هنری آن را تصویب کرده اند و با توجه به شرایط، ممکن است برخی از بندهای آن تغییراتی کرده باشد ولی اساس کار تا جایی که من می دانم همان قانون پیشین  می باشد.

کرخی افزود: این قانون  زمان حیات وحتی بعداز مرگ را نیزشامل می شود، بنگرید به قانون:  مدت استفاده از حقوق مادی پدید آورنده موضوع این قانون که به موجب وصایت یا وراثت منتقل می شود از تاریخ مرگ پدید آورنده سی سال است و اگر وارثی وجود نداشته باشد یا بر اثر وصایت به کسی منتقل نشده باشد برای همان مدت به منظور استفاده عمومی در اختیار وزارت فرهنگ و هنر قرار خواهد گرفت.

انتشار، بدون کسب اجازه از پدید آورنده

کرخی درباره تخلفات و زیر پا گذاشتن حقوق مادی و معنوی یک اثر نیز به خبرنگار خیام نامه،گفت: متاسفانه این امر در اکثر موارد دیده می شود، خیلی وقت ها آدم متاثر می شود که چرا به راحتی حقوق مادی ومعنوی یک اثر هنری نادیده گرفته می شود. اکنون اهالی هنر و فرهنگ، خودشان، بیش از پیش به حقوق معنوی اثر و پدیدآورنده ی اثر آگاهی دارند. مثلایک هنرمند موسیقی زمانی که می خواهد روی شعری آهنگ بگذارد خودش را موظّف می داند با شاعر تفاهم نامه بنویسد چون می داند که اگر این حقوق رعایت شود،تضمینی است برای آینده ی هنری اش واگر نتواند این حقوق را رعایت کند، حداقل این است که درجامعه ی فرهنگی و هنری قابل اعتماد نخواهد بود و از نظر حقوقی نیز مجازات خواهد شد.

کرخی درباره ی موانع قانونی این گونه جرایم گفت: با پیگیری هنرمند در مورد اینگونه جرائم، حتما به نتیجه مطلوب خواهد رسید،این گونه جرایم نیز در مراجع ذی صلاح قابل پیگیری است و قانون گذار برای این گونه جرایم نیز مجازات هایی درنظر گرفته است و عموما با توجه به زمان برخی ماده و تبصره ها نیز در مجازات ها لحاظ خواهد شد.

وی درباره قانون کلی مجازات در این گونه جرائم گفت: هرکس تمام یا قسمتی از اثر دیگری را که مورد حمایت این قانون است به نام خود یا به نام پدید آورنده بدون اجازه او یا عامداً به شخص دیگری غیر از پدید آورنده نشر یا پخش یا عرضه کند به حبس تادیبی از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.

به گزارش خبرنگار خیام نامه، هرچند که برای این جرائم مجازات در نظر گرفته شده، اما بازهم شاهد وقوع آن هستیم. این که به پدید آورنده و اثرش بی توجهی شود در جامعه و حتی شهر خودمان بارها مشاهده شده است. اما نکته مهم این جاست که باید هم هنرمند به عنوان اولین حامی اثرش، از حقوق مادی و معنوی آن دفاع کند و هم دیگران به هنرمند احترام گذاشته و از پایمال کردن حقوق وی خودداری کنند. استفاده از بندهای این قانون شاید راهی برای احترام به حقوق خالق آثار باشد و پیگیری هنرمندان و مولفان از آن طریق به طور جدی در جهت حمایت از آثار گامی مثبت در جهت اجرا شدن این قانون است.

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.