جفنگ، چسان فسان و ماجرای حسن کچل و عفت بندانداز! ( کلبه کتاب )

کلبه کتاب

مهسا باوفا

سلام به کلبه کتاب خوش آمدید! این هفته سردبیر این ستون از بنده خواسته اند تمام این بخش را در اختیار «ابراهیم رها» بگذارم و از 6کتاب تازه اش با نام «کتابِ پس کوچه» بخش هایی را برایتان انتخاب کنم. این کتابِ طنز را انتشارات فرهنگ معاصر منتشر کرده و ابراهیم رها برای برخی واژه ها توضیحاتی خواندنی نوشته است که با هم چندتایی را مرور می کنیم. همچون همیشه یادآور می شوم که شما می توانید با پیوستن به کانال تلگرامی ما به نشانی @klidar از تازه ترین های دنیای کتاب باخبر شده و کلی مطلب دیگر هم بخوانید و ببینید و بشنوید. فعلا این شما و این هم کتاب پس کوچه:

فرهنگ طنزآمیز واژگان

*انتخابات: کاری را گویند که طی آن کاغذ در صندوق می اندازند و رئیس جمهور از صندوق بیرون می آورند. زمان نزدیک انتخابات تنها زمانی است که تلویزیون ما خانم های کم حجاب که می خواهند رای بدهند را نشان می دهد. احتمالا وقتی انتخابات نیست خانم های کم حجاب در غار یا پستو قایم می شوند! به عملی گویند که با وجود آن که مردم در صف می ایستند وقتی نوبتشان رسید چیزی نمی گیرند بلکه چیزی می دهند(رای).

ما در حال حاضر برای تعیین رئیس جمهور، نمایندگان مجلس، نمایندگان شورای شهر، نمایندگان شورایاری، نمایندگان محلات، واشر سر سیلندر، پیچ و مهره، کشک و قره قورت انتخابات برگزار می کنیم و این جزء نادر مواردی است که در کنار نفت خام، فرش و پسته می توانیم حتی به خارج از کشور صادر کنیم!

*بازجویی: شیوه ی خاصی از سوال و جواب را گویند، خیلی خاص! اغلب به یک گفت و گوی دوستانه گفته می شود طی آن حسن کچل اعتراف می کند روزی سه ربع موهایش را سشوار می زند و برای های لایت گیسوانش همیشه به شمسی پابلور یا عفت بندانداز مراجعه می کند!

در تشریح و توضیح آن آمده است: «پرسش و پاسخی است که نکرده را کرده کند، کرده را نکرده کند…و کلا کند»

به معنی دوباره جستن است، احتمالا اگر بر کسی حادث شود طرف تا هفت جدش را دوباره می جوید. می جویدها!

در شعر و ادبیات چندان نیامده. یعنی جرات نکرده اند بیاورند که قابل درک است. بعضی مورخین در کتب تاریخی به آن اشاراتی کرده اند اما هر زمان جایش درد گرفته دست از اشاره کردن برداشته اند.

*تعطیلات: در کشور ما به ۳۶۵ روز از سال مشتمل بر دوازده ماه یا پنجاه و دوهفته می گویند تعطیلات. جمع تعطیل است. زمانی را گویند که کسی کار نکند و مردم در حالی که به شمال رفتن فکر می کنند زیر لب می خوانند «می خوام برم دریا کنار، دریا کنار هنوز قشنگه».

بسته. وقتی کسی در جایی نباشد تا پاسخ کار شما را بدهد. وقتی شما از پی گیری کارتان به جایی نرسید و نتیجه ای نگیرید قطعا با تعطیلات مواجه شده اید از این منظر در دوایر دولتی سالهاست تعطیلات مدوام تمدید می شود! عشق همیشگی ما. از مورادی نادر است که همه ی ایرانیان بر سر افزایش تعداد روزهایش جملگی توافق دارند.

به علت خستگی ناشی از کار در آخر هفته مردم به خواب می روند در کشور ما تا اینجای قضیه مشکلی ندارد مشکل از آنجا آغاز می شود که در شروع هفته کسی حال از خواب بیدار شدن ندارد!

یک محصل حدود ۲۰۰روز از سال را در تعطیلات است با این وجود مدام چشم به آسمان دارد که برف ببارد و تعطیل شود یا چشم به در کلاس که معلم نیاید و تعطیل شود یا در کلان شهرها آلودگی هوا باعث تعطیلی شود. و بدین شکل است که حب تعطیلات از همان کودکی با جان ما عجین می شود.

*جفنگ: کاربرد فضای مجازی در ایران را گویند. تلگرام. اینستاگرام. واتس آپ. لاین و حتی و غیره!

به مجموعه حرف هایی اطلاق می شود که سرو ته، ایضا معنا و مفهوم نداشته باشد و به همین دلیل در حالت دوستانه به آن دورهمی می گویند! در گفت و گوهای دونفره اغلب افراد براین اعتقادند که فرد مقابلشان هرچه می گوید معنای همین واژه است.

بعضی از مسئولین در بعضی از سال ها بر این باور بودند که تمام دنیا همیشه جفنگ می گویند به جز سعید جلیلی. کلامی بیهوده را گویند که باعث اتلاف زمان و انرژی گوینده و شنونده اش شود در همین راستا کارشناسان انرژی طبق آمار اعلام کرده اند ما بیشترین حد اتلاف انرژی را در کشور داریم. بعضی روسای جمهور در آمریکای لاتین (مثل مرحوم جنت مکان چاوز) گاهی پنج ساعت یک نفس سخنرانی می کردند. ما در این باب سر رشته ای نداریم و ارتباطش را با واژه ی جفنگ هم نمی دانیم اینجا هم بی دلیل این مثال را آوردیم.

*چسان فسان: لفظی است عامیانه در توضیح و توصیف و رسیدگی به وضعیت و هیئت ظاهر و آراستگی همراه با معطر نمودن خویش. به زبان ساده استفاده از عطر و ادوکلن را چسان فسان گویند. پیشینه شناسی واژه حاکی از آن است که مردمان در زمان های ماضی ترجیح می دادند بوی عرق یا پشم گوسفند بدهند (بوی عرق برای مردان جذاب و رایحه ی پشم گوسفند برای خانم های دلبر توصیه می شده) و به سوسول بازی هایی نظیر مواد معطر به دیده ی تحقیر نگاه می کرده اند و احیانا اگر کسی ناپرهیزی می کرده و خود را عطرآگین می ساخته آن ها در حالی که پوزخند می زده اند و ایضا گشاد گشاد راه می رفته اند و شوره ی سرشان را می خارانده اند می گفتند هی فلانی چسان فسان کردی!

فی الواقع برای دریافتن کلام و مفهوم عبارت باید به مداقه بر روی چسان پرداخت. مجمل آن که به بخش نخست تعبیر چسان، لغاتی پرکاربرد نظیر چس فیل(پاپ کورن) و ایضا چسی آمدن(ادعای بیهوده کردن) خرچسونه(یک جاندار) چس ناله (آه و فغان الکی) و …. بسیار عبارات استفاده ی دیگری ساخته شده است و از این رو به رغم ظاهر لغت، در واقع باطن کلام بسیار استراتژیک است.

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.