جایگاه نیشابوردرتاریخ ایران

جایگاه نیشابوردرتاریخ ایران

قبل از اسلام

نیشابور به عنوان یک شهرباستانی دردوران قبل از اسلامِ ایران به جهاتی چند دارای اهمیت ویژه بوده است:

الف: دیرینگی وقدمت

سابقه وقدمت نیشابوربه دوره ی پیش از ساسانیان می رسد.به تعبییر محققان معاصر،این شهرمحل زندگی((اَپرَنها))که قبیله ای از پارت ها به شمارمی آمده اند، بوده است و اَپَرشهر(اَبَرشهر)مرکزاستان پارت محسوب میشد.کشفیات موزه آمریکایی متروپولیتن سابقه این شهر کهن را که به قبل از ساسانیان می رسد، تاییدمی نماید.

ب: موقعیت سیاسی ،اجتماعی

نیشابورقبل از اسلام به عنوان یکی از چهاررکن اصلی خراسان قدیم خودنمایی می کرده است .هرچندکه مرکزنظامی ساسانیان در قسمت شرق ایران واحه ی مرو بود ولی نیشابور جزءسه شهردیگرمشرق زمین بود که اهمیت زیادی داشت وزیرنظرمرونبود این سه شهرمهم دیگرعبارت بودنداز هرات ،بلخ ونیشابور وباتوجه به اینکه امروزبین شهرهای مذکور،تنها نیشابور درمحدوده کشور ایران واقع است می توان به اهمیت این شهرتاریخی درمقایسه بادیگر شهرهای شرقی ایران پی برد.

برخی تاریخ نویسان،نیشابوررازادگاه کسانی چون مزدک وبرخی نیز آن راخاستگاه مانی دانسته اند.از طرفی.نیشابوربه خاطرویژگی های بی مانندش ازقبیل هوای سالم،خاک حاصلخیزوآب فراوان وموقعیت سیاسی نظامی اش دردوران ساسانی،به عنوان محل اقامت ومامن شاهان وشاهزادگان برگزیده می شد.چنانکه یزدگرددوم درقرون سوم وچهارم میلادی به دلیل همین اعتبار،آنجارابه عنوان اقامتگاه خودبرگزیدوبرخی تاریخ نویسان ازاقامت دختران یزدگردسوم دراین شهرخبرداده اندوبرخی نیزگفته اندکه خودیزدگرددرنیشابوردرنزدیک دریاچه ای بنام چشمه سبز(چشمه سو)ازلگداسب آبی جان سپرد.

پ: اقتصادی

نیشابور دردوره باستان دارای آب فراوان وزمین حاصلخیزوموقعیت ممتازی بود واز طرفی به دلیل واقع شدن در مسیرتجاری جاده معروف ابریشم که ازغرب وعراق به خراسان،ترکستان وچین متصل میشد، باراندازاقوام وملل بشمارمی رفت.

ت: مذهبی

شهرنیشابوردردوره ی ساسانی به عنوان یکی از شهرهای مذهبی مهم محسوب میشد.ودر حقیقت یکی ازپایتخت های مذهبی ساسانیان شهرنیشابوربود.چراکه آتشکده ی مهم آذربرزین مهریاآتشکده ی کشاورزان که یکی ازسه آتشکده ی مهم دوره ساسانی بود،درکوه های ریوند،واقع در شمال غربی ربع نیشابور بود.

نیشابوردردوران باستان علاوه براینکه پایتخت مذهبی زرتشتیان در شرق کشوربود،محل اقامت اسقف نسطوری ها ومرکز مسیحیان نیز بوده است .

نعمت اله صادقی

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.