توماس مور و مدینه فاضله

توماس مور و مدینه فاضله

توماس مور در سال ۱۴۷۸ میلادی در یک خانواده ونیزی الاصل که سالها پیش به انگلستان نقل مکان کرده بودند در لندن متولد شد . پدرش در شورای پادشاهی قاضی واز نجیبان درجه دوم بود . توماس در آکسفورد به تحصیل زبان های کلاسیک (یونانی و لاتین ) پرداخت در آنجا با «آراسموس « نویسنده ی بزرگ کتاب( ستایش دیوانگی) اهل «رتردام « آشنا شد و با آموختن زبان یونانی کتاب «جبارکشی» اثر «لوسین» را از یونانی به لاتین ترجمه کرد و چون آموختن زبان یونانی غیر معمول بود او را به گرایش کفر دوران باستان متهم کردند و از دانشگاه اخراجش نمودند .

توماس مور یکی از معروفترین اندیشمندان و نویسندگان قرن شانزدهم است که در عصر نوزایی تاثیر زیادی داشته است . وی فلسفه مدرسی را مورد نکوهش قرارداد و خواستار پیرایش جامعه روحانیون از درون شد . فردی بذله گو و باهوش بود تفکر اومانیستی داشت و در عین حال عمیقا متدین بود .

مور در نوزده سالگی در شهر رم به ایراد سخنرانی درباره «شهر خدا» اثر سن آگوستین پرداخت و کمی بعد وارد یک صومعه از فرقه شارتر شد و مدت چهار سال بی آنکه در صومعه سوگند سه گانه « فقر، اطاعت و عفت » را یاد کند در آنجا ماند و سپس صومعه را ترک کرد و ازدواج نمود و به شغل وکالت مشغول شد .

در سال ۱۵۰۴ میلادی نماینده مجلس عوام انگلستان شد و به رهبری مخالف هنری هفتم برای افزایش مالیات درآمد و در مخالفتش موفق شد ولی خشم پادشاه را برانگیخت با در گذشت هنری هفتم در سال ۱۵۰۹ و روی کارآمدن هنری هشتم به عنوان سفیر انتخاب شد . پس از آن به نخست وزیری درآمد و در این دوره مورد غضب پادشاه قرار گرفت و در سال ۱۵۳۲ برکنار گردید . او از یاد کردن سوگند ریاست خودداری کرد که پادشاه می خواست به جای پاپ ، رئیس کلیسای انگلستان شود .

اندیشه های سیاسی توماس مور

توماس مور اعتقاد داشت که جامعه را نمی توان از طریق وضع قوانین خوب اصلاح کرد ،زیرا با وجود قوانین خوب ، مشکلات و معضلات باقی خواهند ماند . بنابراین پیش از آنکه به تدوین قوانین خوب برای اصلاح جامعه بپردازیم باید علل وقوع مسائل را بررسی کنیم .

مهمترین اثر توماس مور برای تدوین ایده هایش کتاب « اتوپیا» یا همان مدینه فاضله است که از واژه یونانی به معنی ناکجا آباد گرفته شده است و بین سال های ۱۵۱۵ تا ۱۵۱۶ به مدت دو سال در فنلاند به تحریر در آمده است .

اثر آرمان شهر مور از دو بخش جداگانه تشکیل شده که در بخش اول به تحلیل وضع بحران زده جامعه انگلیس زمان خودش می پردازد و در بخش دوم در قالب داستان پردازی خصوصیات یک جامعه آرمانی را به تصویر می کشد . مدینه فاضله مور یک جامعه سیاسی است که شکل حکومت آن دموکراسی پارلمانی است و نمایندگان مجلس و مقامات دولتی شهر به طور غیر مستقیم انتخاب می شوند.

در اتوپیای مور هر دو سال یک بار خانه های مردم عوض می شود . همه یک جور لباس می پوشند ولی میان لباس مرد و زن و افراد متاهل و مجرد تفاوت وجود دارد . در این شهر همه چیز اشتراکی است . هر سی خانوار ناهار و شام را با هم می خوردند ، دولت ازدواج را تنظیم می کند ، دختران قبل از ۱۸ سال و پسران قبل از سن ۲۲ حق ازدواج ندارند و هر گونه لغزشی پیش از این سالها بشدت مجازات می شود . چند همسری اجازه داده نمی شود و طلاق ناپسند است در مواقعی که تعداد بچه های یک خانواده افزایش می یابد کودکان بین خانواده های بی فرزند توزیع می شوند .در ناکجا آباد توماس مور بردگان شهروندانی هستند که مرتکب جرائمی شده اند و کیفر گناه خود را در لباس بردگی پس می دهند و گروهی دیگر از بردگان اسیران جنگی هستند . از دیدگاه مور در چنین شهری قوانین کم و جرم ها نادر است پس نیازی به قوانین قاهرانه نیست .

در اتوپیای توماس مور تمام ادیان به طور برابر از آزادی کامل برخوردارند ، حتی برای کافران و مشرکان هیچ مجازاتی در نظر گرفته نمی شود . از نظر مور دین اکثر ساکنین اتوپیا « دئیسم « یا خداپرستی توام با طبیعت پرستی است . سخت گیری دینی ،جسارت به ادیان دیگر و هر عملی که توهین به اعتقادات باشد به کلی ممنوع است و مجازات آن اخراج از شهر است .

درآرمان شهر مور جنگ شری مطلق به حساب می آید و مردم درگیر جنگ نمی شوند مگر در سه مورد زیر :

۱-دفاع از خاک خود در مقابل هجوم خارجی

۲-نجات دادن خاک کشورهای متحد از دست مهاجمان

۳-آزاد ساختن مللی که تحت فشارهای حکومت های جبار قرار دارند .

اندیشه های سیاسی مور در قالب آرمان شهر تاثیر عمیقی در شکل گیری نظریه کمونیسم به ویژه در نیمه دوم قرن هیجدهم داشت و از سوی دیگر بر اندیشه های نهضت های مذهبی با گرایش سوسیالیستی که در آلمان بوجود آمد نیز موثر بود

نوشته شده توسط : مصطفی بلوکی

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.