تنظیم وصیت نامه و آثار حقوقی آن

محسن تقیان

وکیل دادگستری و مدرس دانشگاه

سه نوع وصیت نامه در قانون پیش بینی گردیده که شامل وصیت نامه خودنوشت، رسمی و سری می باشد.

وصیت نامه رسمی، وصیتی است که در دفاتر اسناد رسمی تنظیم می شود، همچنین وصیت نامه خودنوشت وصیتی است که تمام آن به خط موصی (وصیت کننده) نوشته شده و دارای تاریخ، روز، ماه و سال به خط موصی بوده و به امضای او رسیده باشد.

وصیت نامه سری وصیتی است که ممکن است به خط موصی یا شخص دیگری باشد که در هر صورت باید به امضای موصی برسد و پس از تنظیم به عنوان امانت در اداره ثبت اسناد یا دفترخانه رسمی که نمایندگان آن ها محسوب می شوند، سپرده می شوند و موصی هر زمان که خواست به ترتیبی که در مورد استرداد امانت است، آن را مسترد کند.

کسی که سواد ندارد، نمی تواند وصیت نامه تنظیم کند، شخصی که نمی تواند حرف بزند هرگاه بخواهد وصیت نامه سری تنظیم کند باید تمام وصیت نامه را به خط خود نوشته و امضا کند و نیز در حضور مسئول دفتر رسمی روی وصیت نامه بنویسد که این برگ وصیت نامه اوست و در این صورت مسئول دفتر باید روی پاکتی که وصیت نامه در آن است بنویسد که عبارت مزبور را در حضور وی نوشته است.

وصیت نامه رسمی غیرقابل خدشه است و ورثه نمی توانند نسبت به آن اعتراض کنند در رابطه با وصیت نامه سری و خودنوشت باید بگویم که این نوع وصیت ها قابل اعتراض و تنفیذ از سوی ورثه هستند.

وصیت نامه عادی در صورتی قابلیت تایید و تنفیذ از ناحیه محکمه را دارد که از ناحیه اشخاص ذی نفع به صحت آن اقرار شود در غیر این صورت حتی اگر ادله اثباتی دیگری برای صحت وصیت نامه عادی وجود داشته باشد محکمه حق تایید و تنفیذ وصیت نامه را نخواهد داشت.

چنانچه بعضی از اشخاص ذی نفع مفاد وصیت نامه را تایید و بعضی تایید نکنند صرفا در حق کسانی که وصیت نامه را تایید کرده و به صحت آن اقرار دارند قابل تنفیذ خواهد بود غیر از موارد ذکر شده در هیچ موردی دعوی تایید و تنفیذ وصیت نامه قابلیت استماع ندارد.

وصیت ثلث یا همان یک سوم اموال از طرف مالک برای بعد از فوت خود صحیح بوده و نسبت به مازاد بر آن در صورتی مورد قبول است که ورثه آن زیاده را تنفیذ و تایید کنند. به طور کلی ملاک این یک سوم اموال در زمان وفات وصیت کننده بوده و نه اموال در زمان حیات و تنظیم وصیت و البته ملاک تمامی دارایی و اموال متوفی اعم از منقول و غیرمنقول و حتی منافعی است که متعلق به مرحوم می شود.

اگر وصیت کننده با حضور در دفاتر اسناد رسمی نسبت به تنظیم وصیت مازاد بر یک سوم به طور رسمی اقدام کرد با توجه به قوانین مربوط به اجرای مفاد اسناد رسمی باید این وصیت اجرا شود و تنها در صورتی غیرقابل اجرا خواهد بود که با نحوی این وصیت ابطال شود.

اما از آن جایی که در غالب اوقات و پس از فوت مرحوم نوع و میزان اموال وصیت شده مشخص می شود بنابراین در صورت وجود وصی برای اجرای مفاد وصیت نامه رسمی دیگر امکان توقف وصیت نیست تا زمانی که دادگاه حکم به ابطال آن صادر کند زیرا در فرض عدم تنفیذ وصیت نامه مازاد بر ثلث توسط وراث تنها حکم دادگاه است که قادر به توقیف و ابطال عملیات اجرایی است و با این وصف ورثه ناراضی مجبور به طرح دادخواست ابطال وصیت نامه رسمی نسبت به مازاد بر ثلث را هستند.

وصیت به زیاده بر ثلث ترکه صحیح نیست ، مگر با اجازه وراث ؛ موصی می تواند برای پس از فوت هرگونه تصرفی در یک سوم دارایی خود کند و آن را به هر کس بخواهد واگذار کند یا برای مصارف معینه قرار دهد.

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.