تقدیر، قابل تغییر است؟ چرا نیشابور بیشترین آمار معلولیت در استان را دارد؟

الهام صادقی

fall_2005_lesson5_post1940_clip_image002_0009کارشناس علوم اجتماعی

سال هاست که روز جهانی معلولین ۱۲آذر ماه در ایران، هم پای دیگر کشورهای جهان، برگزار می شود تا شاید نوع نگرش به معلولین تغییر  یافته و نیازهایشان مورد توجه قرار گیرد. شهروندانی که به دلیل محدودیت ها و بسترهای نامناسب سیاسی؛ اجتماعی؛ اقتصادی و فرهنگی، شرایط شان برای فعالیت در جامعه دشوار می شود.

در حالی که چندی پیش حمیدرضا پوریوسف، معاون توانبخشی سازمان بهزیستی خراسان رضوی، گفته بود نیشابور بیشترین آمار معلولیت‌ها را در استان دارد، بنا به گزارش ایسنا، بیشترین معلولیت‌ها، معلولیت‌های ذهنی هستند که در این میان نیشابور بیشترین آمار معلولیت ‌ها را در سطح شهرستان‌ های استان دارد (آمار به نسبت جمعیت است).

دخل و خرجی که هیچ وقت نمی خواند…

حمیدرضا علیزاده رییس اداره بهزیستی شهرستان نیشابور به خیام نامه گفت: ۱۱ هزار نفر معلول در شهرستان داریم و این آمار برای یک شهرستان بالاست؛ معلولان در گروه های روانی، جسمی- حرکتی، نابینا، ناشنوا و معلولین ضایعه نخاعی تقسیم بندی می شوند و این معلولیت ها نیز در دسته های خفیف، شدید و خیلی شدید جای می گیرند.

وی بیان کرد: در حال حاضر نزدیک به ۷۰دانشجوی معلول داریم که ۸ نفر از آنها مشغول تحصیل در  مقطع دکتری و بقیه در مقاطع لیسانس و فوق لیسانس هستند ضمن اینکه بسیاری هم در دبیرستان و راهنمایی مشغول تحصیل می باشند که هزینه های تحصیل را بهزیستی متقبل شده است.

علیزاده همچنین با اشاره به خدماتی که بهزیستی به معلولین ارائه می دهد، عنوان کرد: ۲ هزار و ۶۰۰ مستمری بگیر داریم که با توجه به اعتبارات بهزیستی مبلغ ناچیزی دریافت می کنند؛ بقیه خدمات جانبی مانند نیاز به عمل جراحی، امور توانبخشی و غیره از طریق کمک های مردمی و اعتبارات سازمانی تامین می شود. همچنین بیشترین تلاش اداره بهزیستی معطوف به بحث مسکن و اشتغال مددجویان معلول می باشد به این صورت که برای خانواده های دارای دو معلول در روستا مبلغ ۱۵میلیون تومان وام بلاعوض و برای خانواده های دارای دو معلول در شهر ۳۰میلیون تومان وام اجرایی شده است.

وی افزود: از دیگرخدماتی که بهزیستی به معلولان ارائه می دهد بخش  CBR مبتنی بر خانواده است که برای حدود ۱۸۰ بیمار ضایعه نخاعی با فرستادن ۴۰ نیروی آموزش دیده کاردرمانی و فیزیوتراپی را برای این بیماران در منزل انجام و ضمن این که به خانواده ها نیز آموزش لازم را می دهند.

ایران چندین سال است به این کنوانسیون جهانی پیوسته و هدف آن تامین نیازهای معلولین به صورت یکسان است. به گفته رییس بهزیستی نیشابور، در این رابطه چندین تسهیل گر به ۱۳۰روستا مراجعه می کنند و مشکلات مرتبط با معلولین را از جمله درمانی، اشتغال، تغذیه و… به بهزیستی گزارش می دهند تا نیازی به مراجعه مستقیم خود افراد به اداره بهزیستی نباشد که برای این امور اعتبارات خوبی جذب کرده ایم.

علیزاده افزود:  یکی از مشکلات عمده معلولین، مشکلات شهری است برای مثال بسیاری از ادارات از این نظر فاقد بستر مناسب برای حضور معلولان هستند و بالابر یا سطحی هموار و شیب دار برای معلولین ندارند یا بانک ها با وجود پله های زیاد دسترسی را برای این قشر مشکل کرده و در برخی خیابان ها رفت و آمد با ویلچر را مشکل می کند هرچند که شهرداری جدیدا با استفاده از موزاییک هایی در پیاده رو راه را برای نابینایان مشخص کرده است.  در این رابطه کارگروهی به ریاست فرمانداری و بهزیستی به عنوان دبیر در بحث مناسب سازی شهری و ساخت ادارات با دسترسی آسان برای همه ی اقشار و پیش بینی حضور معلولان تشکیل شده است.

وی افزود : مشکل دیگری که وجود دارد اعتبارات بسیار اندک با وجود دامنه ی گسترده ی فعالیت از تولد تا سالمندی برای بهزیستی است و از آنجایی که بهزیستی هزینه ای برای تبلیغات ندارد واز آنجا که مراجعین به بهزیستی نیازمند هستند و معلول هایی که نیاز به لوازم توانبخشی از جمله ویلچر، واکر و توالت فرنگی و. .. دارند ولی متاسفانه  اعتبارات ما منطبق بر نیازها نیست و کمک خیرین را در این رابطه می طلبد.

مریم شجاعی، یکی از مددکاران در حوزه ی معلولیت های بهزیستی است. وی به خیام نامه می گوید: مشکلات عمده ی معلولین در  اشتغال، مسکن و درمان است و کمبود اعتبارات مانعی برای خدمات رسانی بهتر به معلولین و خانواده هایشان است.

جامعه نباید به این قشر نگاه ترحم یا تحقیر داشته باشد

شجاعی در زمینه ی خدمات مددکاران بهزیستی به معلولین اظهار کرد: راهنمایی و مشاوره های تحصیلی، درمانی، رایزنی و مکاتبات با ادارات برای استخدام معلولین، گرفتن امتیازات آب و برق و گاز رایگان و پرداخت هزینه های دانشجویی و… را از جمله خدماتی است که می توان ارائه داد. با توجه به این که نیشابور مشارکت های مردمی بالایی دارد می توانیم بسیاری از مشکلات این قشر را برطرف کنیم.

این مددکار اجتماعی گفت : در عین حال نباید از مشکلاتی که خانواده ها در رابطه با معلولیت یک یا چند عضو معلول در خانه با آن روبرو هستند هم غافل شد، در معلولیت هایی که به یک باره اتفاق می افتد مانند تصادفات و سوانح به دلیل اینکه مشکلات پیش بینی نشده برای شان به وجود می آورد معمولا دچار شوک های روانی، مشکلات سیستم روانشناختی و بعضا افسردگی می شوند و علاوه بر هزینه های سنگین برای اعمال جراحی و بستری و عوارض بعد از عمل، با هزینه های توانبخشی، تهیه لوازم ضروری، سرمایه کار و… نیز روبرو می شوند.

وی اضافه کرد : دو نوع نگاه مذموم به معلولین داریم نگاه تحقیر آمیز و نگاه ترحم آمیز که هر دو برای معلولین آزار دهنده است و انتظار آنها نگاهی منطقی و طبیعی و توجه به مشکلات آن هاست کما اینکه در افراد عامه جامعه نمی توانیم تاثیر گزار باشیم و نگاه شان را عوض کنیم. این مورد به فرهنگ جامعه و مردم بر می گردد.

شجاعی عنوان کرد: متاسفانه در نیشابور محلی برای نگهداری از  بیماران اعصاب و روان که  تعدادشان ۵۰۰ نفر است وجود ندارد، در استان دو یا سه مرکز وجود دارد که به علت عدم پذیرش مجبوریم آنهایی را که بسیار ضروری هستند با مکاتبات بسیار به مراکز ارجاع دهیم.

مشاوره های نجات بخش

اما در همین زمینه با یک مشاور ژنتیک درباره آگاه سازی و نوع مشاوره گفت و گویی داشتیم.

علی محمد دوراندیش مشاور ژنتیک گفت: مشاوره ژنتیک در ایران رو به پیشرفت است و با استقبال مواجه شده، استفاده از دانش مشاوران ژنتیک باعث می شود از وقوع معلولیت ها جلوگیری شود و به زوجین کمک می کند تا فرزندانی سالم داشته باشند و نسلی عاری از معلولیت ها داشته باشیم. مشاوره های ژنتیک و پیشرفت هایی که در علوم آزمایشگاهی به وجود آمده تا حدود ۹۰ درصد می تواند از بروز معلولیت ها و اختلالات جسمی و حرکتی و عقب ماندگی های ذهنی جلوگیری کند که بارزترین آن سندروم «داون» است که در بارداری در سنین بالا نیز به چشم می خورد.

وی افزود : مشاوره ی ژنتیک به دو بخش تقسیم می شود، مشاوره قبل از ازدواج  که به بررسی شجره نامه و وجود بیماری ها و اختلالات و معلولیت ها و مشخص کردن درصد ریسک بارداری می پردازد و این که راهی برای پیشگیری از مشکل هست یا خیر و همچنین مشاوره بعد از ازدواج که با انجام آزمایش هایی خاص وضعیت سلامت جنین ارزیابی می شود که هر دو می تواند به جلوگیری از بروز اختلالات کمک کند.

دور اندیش اظهار کرد: هرچند که مشاوره و آزمایش قبل از ازدواج برای همه ضروری است اما از آنجایی که اغلب اختلالات نتیجه ی ازدواج های فامیلی است و در نیشابور هم مسئله ازدواج های فامیلی فراوان است و خطر معلول زایی در این نوع ازدواج ها ۷ برابر ازدواج های غریبه است، لزوم انجام آزمایش های پیش از ازدواج و آزمایش های غربالگری در سه ماهه اول بارداری ها بیش از پیش ضروری به نظر می رسد. با آزمایش غربالگری در ۱۲هفتگی و ۱۷ هفتگی تا ۹۸درصد از اختلالات مادرزادی تشخیص داده خواهد شد و می توان با صرف اندک هزینه ی  مشاوره ژنتیک و انجام این آزمایش ها جامعه ای را نجات داد.

به هر ترتیب معلولین نیز قشری از جامعه را تشکیل می دهند که توجه به آنها ضروری است اما از آن ضروری تر جلوگیری از بروز معلولیت ها و افزایش معلولین است که باعث رنج خود فرد، خانواده و تحمیل هزینه هایی هنگفت برای دولت است که مشاوره های ژنتیک راهی بسیار نزدیک و کم هزینه تر برای جلوگیری از این مشکلات است.

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.