تشکل صنفی فرهنگیان؛ راه نیل به مطالبات

تشکل صنفی فرهنگیان؛ راه نیل به مطالبات

آرزوی توسعه و پیشرفت ایران، وجه مشترک همه کسانی است که در این سرزمین می زیند. اختلافات موجود، به دلیل تفاوت در تشخیص طریقی است که به این هدف منتهی می شود. ایرانیان در انقلاب ۵۷، با معیار واقع نگری و عقلانیت، مردم سالاری دینی (حاکمیت مردم بر مردم) را به عنوان بهترین گزینه حکومت انتخاب نمودند ولی امروز، به تجربه ثابت شده که صرف وجود حکومت مردم سالاری دینی، نمی تواند همه ی اهداف نظام را محقق سازد. برای تحقق اهداف جمهوری اسلامی ایران، ابزاری قدرتمند و مهم، یعنی تاسیس نهادها، احزاب و تشکل های صنفی غیر دولتی، لازم است تا با تعامل با نهادهای دولتی، موانع را از سر راه توسعه بردارد. در این زمینه، به جرات می توان گفت که تشکل صنفی فرهنگیان یکی از مهمترین نهادها است.

اگرچه اکثر فرهنگیان نسبت به ضرورت ایجاد تشکل صنفی اتفاق نظر دارند اما خودشان اذعان دارند که، این قشر بزرگترین و در عین حال ضعیف ترین گروه شغلی در جامعه محسوب می شود. ضعف ناشی از تشکل گریزی و ناهماهنگی بین فرهنگیان، نه تنها به خود آنها در بهره مندی از مزایای اجتماعی آسیب رسانده بلکه کل اعضای جامعه نیز از آن بی بهره نبوده اند. وقتی فرهنگیان یک جامعه به عنوان طلایه داران دانایی و علم، در انجام کارهای گروهی، که لازمه ی زندگی اجتماعی است، ضعف داشته باشند، نمی توان انتظار داشت سایر مردم بتوانند با تشکیل نهاد های مدنی به پیشرفت و رفاه اجتماع کمک کنند. به اعتقاد بسیاری از اندیشمندان، ارتباط متقابل بین نهادهای مدنی و حکومتی شرط حیاتی رشد و توسعه ی اجتماعی است و نبود نهادهای مدنی، کشور را به سمت رخوت و رکود سوق می دهد.

تعاریف متنوعی برای نهادهای مدنی ارائه شده است اما براساس تعریف وبسایت «سازمان ملل» یک تشکل یا نهاد غیر دولتی عبارت است هر گروه اختیاری و غیر انتفاعی که در سطح محلی، منطقه ای یا ملی به وجود آمده باشد. نهادهای مدنی و تشکل ها، با وظیفه محوری و مدیریت توسط مردمی با علایق مشترک، خدمات و کارهای بشردوستانه ی مختلفی انجام می دهند که شامل جلب گرایش شهروندان به سوی دولت ها، بازبینی و دفاع از سیاست ها و تشویق مردم برای مشارکت سیاسی به وسیله ی تهیه و فراهم نمودن اطلاعات. ممکن است برخی از گروه ها برای اهداف خاص، مثلا محیط زیست، مراقبت، بهداشت و سلامتی، یا حقوق بشر شکل بگیرند. وظیفه ی اصلی تشکل های مدنی، تحلیل و کارشناسی موضوعات مرتبط با اعضا و عمل به عنوان یک مکانیسم آگاهی رسان اولیه است. در چنین صورتی امکان ارتباط، تبادل نظر و همکاری با تشکل های مشابه در سطح ملی و فراملی به وجود می آید.

در واقع معلمی یک شغل حرفه ای است و چون این قشر در خط مقدم تحولات و پیشرفت جوامع قرار دارند، در اکثر کشورها، ایجاد تشکل های صنفی فرهنگیان تشویق شده و برای آن تسهیلات ویژه ای در نظر می گیرند. مهمترین کارکرد تشکل صنفی فرهنگیان، ضمن دفاع از مطالبات قانونی و معیشتی آنها، تبادل اطلاعات و فراهم نمودن شرایط برای استفاده از خرد جمعی همه فرهنگیان در امور آموزشی است. در سالیان پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، هر گاه دولتمردان با تکیه بر عقلانیت، به اداره ی مملکت پرداخته اند، شرایط را برای تاسیس و فعالیت تشکل های صنفی تسهیل نموده اند و برعکس در برخی مقاطع، خرد گریزی عامل از رونق افتادن تشکل هایی بود که می توانستند نقش تعیین کننده ای در جلوگیری از انحرافات و آسیب های جبران ناپذیر نظام اجتماعی داشته باشند. امروزه، با انتخاب دولت تدبیر و امید، شرایط برای فعالیت تشکل های صنفی و مدنی فراهم شده است. بدون تردید مسئولین دولت یازدهم در شهرستان نیشابور، به ویژه فرماندار و ریاست محترم اداره ی آموزش و پرورش، می توانند با تسهیل تشکل های مدنی، به ویژه تشکل صنفی فرهنگیان، نقش مهمی در توسعه ی پایدار شهر داشته باشند و نام نیک خود را در تاریخ این شهر، ابدی کنند.

تشکل صنفی فرهنگیانمی تواند مهمترین صدای آنها برای پیگیری مطالبات حقوقی و صنفی باشد. جای تاسف است که کمبود درآمد باعث شده تا بخش وسیعی از فرهنگیان، به شغل های دوم و سوم روی آورند و از وظیفه ی اصلی و خطیر خود، یعنی تربیت آینده سازان جامعه چشم بپوشند. عدم توازن بین حقوق و تامین نیازهای زندگی، همیشه اصلی ترین موضوع اعتراض فرهنگیان نسبت به مدیران و دولت ها بوده است ولی به دلیل نبودن تشکل صنفی قدرتمند، هیچگاه این مشکل، به درستی رفع نشده و صدای آنها را کسی نشنیده است.

علاوه براین، خردمندانه نیست، کسانی که اجرای سیاست های آموزشی نظام اجتماعی را بر عهده دارند، از جریان تصمیم گیری کنار گذاشته شوند و تغییر محتوای کتب آموزشی، بدون جلب نظر آنها صورت گیرد.در دنیای معاصر تغییرات به سرعت رخ می دهد و هرروزه مطالب جدید و متفاوتی برای انتقال و آموزش به نسل آینده آفریده می شود. از سوی دیگر، در بسیاری از کشورها ممکن است افرادی اداره ی آموزش و پرورش را به دست گیرند که هیچ تخصصی نسبت به مسائل جاری نظام آموزشی نداشته و به خاطر ارتباط با منابع قدرت به این سمت دست یافته باشند و در نتیجه، تصمیماتی که درباره ی نظام آموزشی می گیرند چه بسا به ضرر آن کشور باشد. تصمیمات یک شبه و عجولانه توسط افراد غیر کارشناس و البته مدعی، تا کنون آسیب های جدی به نظام آموزشی ایران وارد کرده است. بنابراین وجود صنف و یا اتحادیه فرهنگیان، تا حد زیادی می تواند این نقصان را، با جمع بندی و انعکاس نظرات فرهنگیان، به سیاستمداران جبران نموده و از آسیب های بیشتر جلو گیری نماید.

کارکرد دیگری که صنف فرهنگیان می تواند داشته باشد، همدلی مسئولین و فرهنگیان و نیل به اهداف سازمانی است. اگر به ایجاد تشکل های صنفی فرهنگیان توجه نشود، بسیاری از تصمیمات و برنامه های آموزشی، عملی نمی شود. برخلاف بسیاری از نهادهای دولتی، دسترسی به اهداف سازمانی نظام آموزشی، با تحکم و یا تحقیر کسانی که به طور روزانه با دانش آموزان سروکار دارند، ممکن نیست. تنها در فضایی آکنده از احترام متقابل بین معلمین و مجریان اداری، شرایطی ایجاد می شود که به نفع دانش آموزان است و اهداف نظام آموزشی تحقق می یابد. مدیران دولتی نیز فقط در شرایطی می توانند به این فضا دست یابند که با رهبرانی که فرهنگیان از طریق تشکل های صنفی انتخاب کرده اند گفتگو کنند و از نظرات آنان مطلع شوند. همه ی شاغلان و از جمله فرهنگیان، با تشکل های غیر دولتی راحت تر ارتباط برقرار می کنند.

یکی از آسیب های مهم نبود تشکل صنفی فرهنگیان بهره برداری های سیاسی و برهه ای از این قشر فرهیخته است. همانگونه که برخی معتقدند نباید نهادهای نظامی در سیاست دخالت کنند، دخالت سیاسیون نیز در نظام آموزشی، فاجعه بار است. به تجربه دیده ایم که در برخی دوره ها، به خاطر نبود تشکل صنفی و منابع اطلاعاتی معتبر، برخی از فرهنگیان، ناآگاهانه تحت تاثیر جریان های سیاسی قرار گرفتند و با اضافه شدن مقدار ناچیزی به حقوق شان، بازیچه ی شعبده بازان عرصه سیاست شدند.

با این حال، با توجه به منشور حقوق شهروندی دولت تدبیر و امید و به رسمیت شناخته شدن حق تشکل های صنفی برای اقشار مختلف در قانون اساسی، آیا می توانیم امیدوار باشیم که فرهنگیان، با مطالعه و پیش بینی همه ی جوانب و حتی آسیب هایی احتمالی که ممکن است دامن تشکل صنفی و نمایندگان آن را فرا بگیرد در چهارچوب قوانین کشور، برای تاسیس اتحادیه ی صنفی قدرتمند و الگو گرد هم آیند؟

نوشته شده توسط : حبیب اله قربانی

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.