ترامپ یا تندروهای داخلی؛ فرجامِ برجام در دست کیست ؟

پیمان صادقی

ترامپ پس از پیروزی در انتخابات آمریکا به یکی از وعده های اصلی انتخاباتی خود که خروج از برجام بود، عمل کرد و با خروج از برجام که یکی از بزرگترین دست آوردهای دیپلماتیک تاریخ جهان بود، بازگشت تحریم های یک جانبه آمریکا علیه ایران را اعلام نمود.

به عقیده ی بسیاری از صاحب نظران، حتی با خروج آمریکا از برجام، این توافق بین المللی هنوز از درجه اعتبار ساقط نشده است.

سایر طرفین این توافق شامل اتحادیه اروپا، انگلیس، روسیه و چین، همچنان خود را مقید به این سند می دانند و برای بقای آن تلاش می کنند. البته طرفین اعلام کرده اند که باقی ماندن آنها در توافق تنها به شرط پایبندی ایران به تعهداتش در قالب برجام است.

از طرفی با توجه به اظهارات رهبری مبنی بر ایجاد و ارائه ساز وکارها و تامین های لازم اروپا برای حفظ منافع ایران در برجام، به نظر می رسد اقدامات اتحادیه اروپا برای اقناع ایران به ماندن در قرارداد انجام شده است.

این اقدامات شامل تحریم شرکت هایی که به بهانه ی فشارهای آمریکا از فعالیت در ایران منصرف شوند و نیز رسیدگی به شکایات و حمایت مالی و اعتباری از شرکت هایی است که به واسطه ی تحریم های آمریکا متضرر شوند و همچنین افزایش سرمایه گذاری بانک اتحادیه اروپا و شرکت های معتبری که منافع قابل توجهی در امریکا ندارند.

لذا بر خلاف آنچه به نظر می رسد، منافع مالی و سیاسی طرفین ایجاب می کند این قرارداد بدون حضور آمریکا ادامه یابد.

اما به هر حال آثار سوء بازگشت تحریم های یک جانبه آمریکا و فشار مضاعفی که این موضوع بر اقتصاد مردم ایران خواهد داشت قابل انکار نیست.

در نقش خروج دولت قانون شکن ترامپ در این زمینه تردید نیست، اما آیا می توان عوامل دیگری را نیز در این زمینه دخیل دانست؟ آیا پس از روی کار آمدن ترامپ و پیش بینی خروج او از برجام نمی توانستیم هزینه ی این عهدشکنی آشکار بین المللی را برای آنها افزایش دهیم؟

درست در کوران مذاکرات هسته ای، اقدام به آزمایش موشک هایی که کردیم که شعار نابودی اسراییل به زبان عبری بر روی آن نوشته شده بود. این اقدام بهانه بسیار مناسبی به دست تندروهای اسراییلی و آمریکایی داد تا با اعلام این موضوع که ایران برای امنیت منطقه خطرناک است، خروج آمریکا از برجام را توجیه کنند.

یا در زمانی که بیش از هر زمانِ دیگری نیاز به مدیریت روابط با کشورهای منطقه را داشتیم، عده ای با حمله به سفارت عربستان، روابط با بسیاری از کشورهای عربی را تیره و تار کردند. قطع رابطه با کشورهای همسایه باعث فرصت طلبی آمریکا و اسراییل برای هرچه نزدیک تر شدن به عربستان و فضاسازی علیه ایران شد.

این مساله خود بر آتش جنگ نیابتی در یمن دمید و آمریکا مجددا ادعای خود مبنی بر آتش افروزی ایران درمنطقه را با قوت بیشتری تکرار کرد.

در مدت زمان پس از امضای برجام که فرصت مغتنم جذب سرمایه های عظیم خارجی در صنایع مختلف توسط کشورهای اروپایی و شرکت های بزرگ و نامدار فراهم بود نیز با هنرمندی عده ای تندرو داخلی، تمام شانس ها یکی پس از دیگری نابود شد.

در موارد متعددی در مجلس در لحظات منتهی به عقد قرارداد با شرکت های بزرگی مانند توتال و…، برخی نمایندگان تندرو مجلس طرح سه فوریتی لغو قرار داد تهیه می کردند و بدین ترتیب آرامش لازم برای جذب سرمایه گذار و جلب اعتماد آنها را به شکل خنده دار و احمقانه ای را از بین بردند.

در زمانی که دولت برای ترمیم ناوگان هوایی کشور و تبدیل ایران به هاب فرودگاهی کشور، اقدام به عقد قرارداد با ایرباس، بویینگ و ای تی آر نمود، عده ای با فضاسازی و نصب بیلبورد و… مانع از سرعت گرفتن روند کار شدند.

تندورهایی که امروز مدعی عدم کارایی برجام هستند از هیچ تلاشی برای مانع تراشی و ایجاد دردسر برای سرمایه گذاری شرکت های جهانی فروگذار نکردند.

همچنین پس از خروج آمریکا از برجام و در موقعیتی که امکان اثبات حقانیت ایران و محکومیت آمریکا در سطح جهانی فراهم بود با پیش بینی حملات به موشکی به امارات و عربستان و اعلام کمک به یمنی ها برای هدف قرار دادن کشتی های عربستان، بدون این که منافع ملی را در نظر بگیرند، در همان مسیر پیشین قدم برداشتند.

با مروری بر این اتقاقات و موارد مشابه هر انسان منصفی عقلا گواهی می دهد که بسیاری از بهانه های لازم برای کاهش منافع برجام را خودمان تقدیم آمریکا کردیم.

اقتدارگرایان وطنی نمی توانند در این زمینه داعیه ی دفاع از منافع ملی داشته باشند. برعکس باید بپذیرند که نقش عمده ای در محروم کردن مردم از  منافع بالقوه برجام و ناامید کردن آنها از شرایط کشور داشته اند.

انتظار می رود رییس جمهور در جلسه ی سوال مجلس از ایشان، ضمن پذیرش نقایص و اشتباهات خود، به صورت شفاف این موارد را بیان کند. آنچه مسلم است مشاهده ی صداقت واقعی، شکاف ملت و حاکمیت را کاهش می دهد و کشور را در مقابله با تحریم های جدید متحد و مقاوم خواهد کرد.

 

 

 

 

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.