تخریب گرمابه ای که قرار بود موزه باشد

مریم عارفی پور

کارشناس باستان شناسی

attach201504426649373074880گرمابه مرمر در ابتدای بازار قدیمی سرپوشیده نیشابور واقع است، با قدمتی تاریخی مربوط به اواخر قاجار و اوایل دوره پهلوی، هم اکنون در وضعیت نامناسبی به سر می برد که در شان پنجمین شهر تاریخی جهان نیست. جایی که قرار بود تبدل به موزه شود امروز این بنای تاریخی در آستانه تخریب قرار گرفته و هیچ اقدامی در راستای بهبود وضعیت آن انجام نگرفته است.

گرمابه مرمر در وضعیتی نامناسب و نامتجانس نسبت به کاربری اصلی آن بازار فروش لوازم کودک شده است. در بدو ورود به گرمابه، درابتدای بازار سر در آن با کاشی نما شده که از ظاهر آن به تاریخی بودنش میتوان پی برد، گر چه نام «گرمابه مرمر» زیرتابلوی مغازه پنهان شده است، ولی سر ر آن گویای قدمت این بناست.

داخل گرمابه قوسها و فضاهای گنبدی شکل دیده میشود، این گرمابه دو ورودی زنانه و مردانه دارد و در ابتدای ورود یکنقاشی که متاسفانه بخش اعظم آن زیر خاک و گچ پنهان شده، خودنمایی می کند.

در این خصوص موضوع این بنای تاریخی به سراغ محمد اسماعیل اعتمادی، رییس اداره میراث فرهنگی شهرستان رفتم.

گرمابه در اختیار اوقاف است

وی در خصوص طرح موزه برای این گرمابه گفت: ما پیگیری های زیادی انجام داده ایم و از سال ۹۲ تا کنون طی چندین نامه مسئله این حمام را دنبال کرده ایم اما تنها پاسخی که اوقاف به ما داده این است که: «حمام به مدت ۵ سال به اجاره داده شده و باید تا پایان این زمان منتظر بمانید.»

اعتمادی افزود: در حال حاضر این حمام خالی از مستاجر است که البته این موضوع را اوقاف به اطلاع ما نرساند و من طی بازدید از حمام متوجه خالی بودن آن شدم. اما اداره اوقاف همکاری های لازم برای تبدیل این حمام به موزه و حفظ و مرمت آن را انجام نداده است.

اشاره به مالکیت اوقاف از زبان اعتمادی رئیس اداره میراث فرهنگی من را به فکر واداشت که در این مدت ۵ ساله که این بنای تاریخی بدون حفاظت و مرمت باقی خواهد ماند، چه بر سر گرمابه مرمر خواهد آورد؟

سرپرست اداره اوقاف در پاسخ سوالات من عنوان کرد: این ملک موقوفه است و در حال حاضر متولی آن اداره اوقاف است؛ همچنین این ملک سه موجر دارد که منتظر دریافت سود حاصل از اجاره ی این ملک اند. تا کنون در خواستی از طرف شهرداری و میراث برای ما ارسال نشده و اداره اوقاف درآمد حاصل از این ملک را به موجران آن می دهد و پولی به جیب اوقاف نمی رود.

حمیدرضا صنوبری همچنین گفت: ما تا کنون برای اجاره آن به غیر، مقاومت کرده ایم اما مدت محدودی می توان این ملک را خالی نگه داشت!

شورا: گرمابه را به شهرداری بدهید؛ اجاره اش را می دهیم

از سویی محمدکاظم صادقی، عضو شورای شهر نیشابور، در خصوص درخواست های فرستاده شده، عنوان کرد: شورا در بودجه سال ۹۳ و ۹۴ برای رسیدگی به املاک تاریخی مبلغی را تعیین کرد اما چون این ملک به اجاره داده شد، عملا نتوانستیم کاری از پیش ببریم و هزینه های مرمت آن را با اینکه به شهرداری ارتباط ندارد بپردازیم.

صادقی گفت: پیش از این نامه هایی فرستاده شد که یکی از آن ها مربوط به مورخ پانزدهم تیرماه سال ۹۳ است که طی این نامه قرار بر این شد که ملک حداقل برای ۱۰ سال به شهرداری اجاره داده شود.

صادقی ادامه داد: ما حتی حاضر بودیم  هزینه ی اجاره ی پلاستیک فروشی را که پیش تر این حمام تاریخی را اجاره کرده بود، بپردازیم و ملک را در اختیار میراث قرار دهیم.

از سویی طی اطلاعات رسیده اداره اوقاف گفته است باید از تهران یا مشهد مجوز دریافت کنیم؛ که البته جای سوال است هنوز پس از گذشت ۳ سال هنوز موفق به دریافت مجوز نشده است؟

با توجه به اینکه شهرداری نیز برای تبدیل این ملک به موزه ، در جریان مسائل پیش آمده بود، برای کسب اطلاعات بیشتر با عباس حسینی شهردار نیشابور تماس گرفتیم که ایشان حاضر به پاسخگویی به خیام نامه نشد و حتی مهدی کوثری، مسئول مدیریت شهرسازی و معماری، که مسئول رسیدگی به گرمابه مرمر است، از پاسخ گویی به خیام نامه امتناع کرد.

متاسفانه گرمابه مرمر مانند بسیاری از آثار تاریخی نیشابور، مورد بی توجهی مسئولین قرار گرفته که اگر این بی توجهی ادامه یابد، بی شک چیزی از این اثر تاریخی باقی نخواهد ماند؛ ۲۷ اسفندماه سال ۹۲ سرپرست وقت اداه اوقاف و امور خیریه شهرستان نیشابور (ذاکری) در گفت و گویی با ایسنا گفته بود: در نامطلوب بودن وضعیت فعلی گرمابه شکی نیست اما پیش از این وضعیت آن بسیار نامناسب‌تر بوده و حتی بخش‌هایی ریزش داشته که هم اکنون بازسازی شده، اما در مجموع وقتی بنایی جزء میراث تاریخی قلمداد می‌شود، باید متولی آن کاری انجام دهد، اما متاسفانه از سوی میراث فرهنگی به خاطر محدود بودن منابع و امکانات‌، اقدام چشمگیری نشده است.

در این گزارش ایسنا وعده تبدیل این اثر تاریخی به موزه داده شده بود اما تاکنون که حدود ۲ سال می گذرد، نه تنها این اثر تاریخی به موزه تبدیل نشده است بلکه اقدامی در جهت نگهداری و مرمت آن نیز صورت نگرفته است. ‌

آن چه در پایان مسلم به نظر می رسد این است که راه نجات آثار تاریخی نیشابور، ایجاد وفاقی در میان مسئولان برای پیگیری وضعیت این آثار است. شاید تشکیل شورایی برای هماهنگی در این زمینه ها با حضور عالی ترین مقامات شهرستان گره گشای این موضوع باشد.

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.