به مناسبت آغاز هفته ملّی پژوهش ; مدرک بهتر است یا ریاست؟!

سعید رضادوست

عضو کرسی صلح، دموکراسی و حقوق بشر یونسکو

 

  1. عدم رعایتِ حکومتِ قانون در جوامع، دو گونه تاثیر از خویش به جا می‌گذارد:

الف) در سطح حاکمان، منجر به اعمالِ زور و خشونتِ عریان علیه شهروندان خواهد شد.

ب) در سطح شهروندان منتج به ایجاد هرج و مرج و پیدایش وضعیّت آنارشی می‌گردد.

این دو سطح با یکدیگر رابطه‌ای دوسویه و متقابل داشته و افزایش و کاهش هر دو به هم وابسته است. نمی‌توان جامعه‌ای را یافت که شهروندانی پایبند به تعهّداتِ نوشته و نانوشته‌ی خویش داشته باشد و حاکمانی غیرملتزم به تعهّدات خویش. این وضعیّت به صورتِ معکوس نیز صادق است.

  1. چندی پیش، یکی از معتبرترین نشریات دانشگاه‌های اروپایی اعلام کرد که ده‌ها تن از استادان دانشگاه‌های نام‌دارِ ایران به نحوی متقلّبانه، پژوهش‌های دیگران را به نام خویش با عنوان مقاله‌ی (علمی-پژوهشی) به ثبت رسانده‌اند. ضمانت اجرای چنین جرمی در نخستین گام، محرومیّت همیشگی ایشان از درج مقاله در نشریاتی است که واجد اعتبار و ارج جهانی هستند. فریادِ بلندِ «پایان‌نامه فروشان» در خیابان‌ِ انقلابِ تهران نیز وجهی دیگر از همین حکایت است. افرادی که پول گرفته و به جویندگانِ مدرک، پایان‌نامه و مقاله می‌فروشند.

وضعیّتِ تامّل برانگیزِ دیگری که در این سال‌ها جامعه‌ی ایران به ویژه در سطح مدیرانِ کلان و خرد به آن دچار شده، مدرک‌گرایی است. مدیرانی اعم از مدیرعامل و نماینده‌ی مجلس و معاون شهرداری و فرماندار و … که به محض تکیه زدن بر منصب، در تکاپوی اخذ مدارک تحصیلات تکمیلی و از جمله مدرک «دکتری» هستند.

دیده و شنیده‌ام اشخاصی در پی کسب وجاهت فرهنگی و هنری نیز اقدام به پرداخت پول به افرادی برای «ساختنِ اثر هنری» به نام خویش کرده‌اند تا روزگاری اگر قرعه‌ی فالِ «اعتبار» به نوازنده و شاعر و … بودن اصابت کرد نیز از قافله عقب نمانند. و از این «به خویش بستن‌ها» که یادآورِ «در خُم رنگ رفتنِ شغالِ مثنوی و دعوی طاووسی کردن» اوست چندان افزون از شمارش است که به همین میزان بسنده باید کرد.

  1. اندک زمانی پیش از این، دکتر احمد توکّلی سخنی درست و راست را با این مضمون بر زبان آورد : «جمهوری اسلامی ایران را نه جدال‌های سیاسی بلکه فساد از پای درخواهد آورد.» و این هشداری است جدّی. فساد، صرفاً در بخش اقتصادی و اخلاقی به معنای خاص، خلاصه نمی‌شود. فسادهای علمی و ادّعاهای ناصوابِ دانشگاهی و انتحال‌هایی از آن دست که گفته شد، بیش از هر اختلاسی به این سرزمین آسیب خواهد زد. در این نقطه هیچ اختلافی بین اصلاح‌طلب و اصول‌گرا وجود نداشته و نخواهد داشت. گرچه که من امروز قائل به مرزِ تفکیکیِ دوگانه‌ی اصلاح‌طلب و اصولگرا نبوده و تنها مرزِ تفکیک را «قانون» می‌دانم. امروز هرکس که در مقابل هرگونه فسادی بایستد باید حمایت شود. چه در اندیشه‌ها و انتخاب‌های سیاسی و فرهنگی‌اش موافق ما باشد و چه مخالفِ ما. اگر سرزمین و سیستمِ یکپارچه‌یِ مبتنی بر قانون وجود نداشته باشد، مجادلاتِ سیاسی و فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی، بلاموضوع خواهد شد.
  2. امروز باید از مدیرانِ «دکتر» شده‌ای که در این سال‌ها فقط مدیریّت کرده‌ و از مواهبِ پرشمارِ آن برخوردار شده‌اند پرسید که:

– مگر استعدادِ شمایان همگام با ارتقایِ مناصب مدیریتی‌تان رشد می‌کرده که در پایان دوره‌ی مدیریّت مفتخر به مدرک دکتری شده‌اید؟

– آیا مشاغلِ حسّاسِ مدیریّتیِ شمایان که دستمزدِ سختی کار نیز شاملش می‌شده مانعی برای تحصیلِ همزمان در مقطع دکتری به شمار نمی‌آمده است؟

– اگر قرار بر مناظره و اخذ آزمون از درس و مدرک مورد ادّعایتان باشد، حاضرید در محضر عموم در آن شرکت جویید؟

و…

متناسب است اگر در کنار چالش‌هایی نظیر «چالش مانکن» و «چالش آبِ سرد» و … «چالش بررسی مدارک تحصیلی مدیران» نیز به عنوان یک مطالبه‌ی شهروندی از مدیران و نمایندگان و مسوولان پیشین و حاضر در شهرستان نیشابور رقم خورده و همگان بدانند چه کسانی، چگونه و چه زمانی مدارک تحصیلی‌شان را که اکتسابش برای عمومِ شهروندان با موانع گوناگون رو به روست، اخذ کرده‌اند.

  1. پرسش‌های مذکور نبایستی به مدیران و مجریانِ شاخصِ جامعه محدود شود بلکه باید مدام هر آن‌کس را که مدّعی خلق اثر، اخذ مدرک، کشف حقیقت و قبیله‌ای از این قبیل مدّعیات می‌شود را به پرسش گرفت تا اگر پایی کژ نهاده شده بود، با تیغِ تیزِ نقد، راست گردد.

ظلم؛ صرفاً نواختنِ تازیانه به گرده‌ی محرومان نیست. ظلم؛ ایجادِ تاریکی است برای دیده نشدنِ روشنی و راستی‌ها. ظلم؛ ظلمت است. به هوش باشیم که «الملک یبقی مع الکفر و لا یبقی مع الظّلم».

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.