بررسی تاثیر نیروگاه سیکل ترکیبی بر تغییر اقلیمی نیشابور ; برج های نیروگاه با ابرها چه می کند؟

 

مریم عارفی پور

نیشابور به عنوان دومین شهر بزرگ خراسان رضوی، همانند دیگر شهرستان های بزرگ و دارای جمعیت، شاهد رشد صنایع و کارخانجات در چند دهه ی اخیر بوده است.یکی از نگرانی های عمده ی همشهریان نیشابوری، با ایجاد نیروگاه و سایر صنایع، تاثیر آن بر بارندگی نیشابور در دهه های اخیر است که نمود این نگرانی ها در چند شماره ی اخیر خیام نامه در بخش صدای مردم هم قابل مشاهده است.

ارسال پیامک های همشهریان، بهانه ای شد تا به سراغ یکی از متخصصین حوزه ی آب و هواشناسی برویم و در این زمینه با وی گفتگو کنیم.

13-2 مهمترین چالش محیطی قرن ۲۱ تغییر آب و هوا به خصوص، افزایش دماست

محمد لطفی؛ دارای مدرک دکترای آب و هواشناسی، ابتدا برای روشن شدن مفهوم تغییر اقلیم برای خوانندگان، تعریفی از آن ارائه کرد.

لطفی در این زمینه به «خیام نامه» می گوید: هر گاه عناصر آب و هوایی که مهم ترین آنها دما و بارش است در دراز مدت دچار تغییر شوند، تغییر اقلیم صورت گرفته است.

وی ادامه داد: آخرین گزارش های ارائه شده از سوی هیئت بین المللی تغییر اقلیم، در سال ۲۰۱۳، عامل تغییرات اقلیمی را فعالیت های انسانی می داند و گزارش می کند که بیشتر تغییرات اقلیمی، در حوزه ی دما مشهود است و به عبارتی بیشتر شاهد افزایش دما بوده ایم.

لطفی درباره ی علت تغییر آب و هوا گفت: کره ی زمین در حال حاضر با دو مشکل مواجه است یکی افزایش جمعیت و دیگری افزایش توقعات انسان. از سال ۱۹۵۰ یعنی بعد از انقلاب صنعتی، تکنولوژی به کمک انسان آمده  و باعث شده انسان از محیط بهره بیشتری ببرد و با افزایش سطح توقعات تاثیر انسان بر کره زمین بیشتر شده است.

وی همچنین گفت: پیش از انقلاب صنعتی، میزان کربن دی اکسید موجود در هوا، ۲۸۰ قسمت در میلیون بوده، که بعد از انقلاب صنعتی این رقم به ۴۰۰ قسمت در میلیون رسیده و افزایش داشته است.

علت اصلی افزایش کربن دی اکسید افزایش استفاده از سوخت های فسیلی است که به مصرف کارخانه ها، مصارف خانگی، اتومبیل ها و… می رسد از یک طرف و ازطرف دیگر کاهش پوشش گیاهی دانست که همگی به افزایش کربن دی اکسید هوا کمک می کنند.

به گفته ی لطفی، این افزایش کربن دی اکسید، باعث افزایش دمای هوا در سطح کره زمین می شود که البته در همه جا یکسان نیست.

وی می افزاید: در ایران نیز، مانند دیگر نقاط کره ی زمین، شاهد افزایش دما هستیم اما  این پدیده در همه ی شهرها یکسان نبوده و بیشتر در مناطق پست که ارتفاع آنها از سطح دریا پایین تر است شاهد افزایش دما بوده ایم.

افزایش دما در نیشابور

لطفی ادامه داد: در شهرهایی مانند نیشابور، سبزوار و مشهد، گرم شدن دما بر اثر ساخت و سازهای شهری است و اطراف آن بافت شهری گرم تر نشده است. گرما بیشتر در مرکز شهر مشاهده می شود چرا که تمرکز اتومبیل ها، ساختمان ها و… در مرکز است.

از افتتاح و فعالیت ایستگاه هواشناسی نیشابور ۲۵ سال زمان می گذرد و پیش از این اطلاعاتی در خصوص وضعیت دما و بارش از نیشابور در دست نیست.

لطفی درباره ی روند افزایش دما در ۲۵ ساله اخیر در نیشابور می گوید: دما در دوره ی گرما (تابستان) افزایش داشته یعنی گرم تر شده اما در سایر فصول سال، تغییرات خاصی نداشته ایم.

وضعیت بارش سالانه در نیشابور

گزارش های هواشناسی در خصوص بارش نیشابور در ۲۵ سال اخیر نشان می دهد که میانگین بارش سالانه، ۲۳۸ میلی متر بوده است. بنابراین، سالی که شاهد بارندگی کمتر از ۲۳۸ میلی متر باشیم، خشکسالی محسوب شده و سالی که بیش از این مقدار، بارندگی باشد، ترسالی محسوب می شود و مابقی سال ها عادی خواهند بود.

لطفی درباره ی سال های ترسالی و خشکسالی نیشابور معتقد است: در طی ۲۵ سال اخیر، نیشابور شاهد ۷ سال ترسالی، ۹ سال خشکسالی و ۹ سال عادی و نرمال بوده است.

وی کمترین بارش های نیشابور را مربوط به سال ۱۳۸۶ دانست که میزان بارش ۱۳۰ میلی متر بوده، و بیشترین بارش را مربوط به سال ۱۳۷۱ به میزان ۳۵۰ میلی متر گزارش شده است.

لازم به ذکر است گزارش های هواشناسی نشان می دهد نیشابور تا سال ۹۴ کاهش بارش نداشته و فقط فصل بارش تغییر پیدا کرده که بارش های پاییزه به جز امسال، افزایش داشته است.

لطفی در خصوص بارش در فصول مختلف سال می گوید: ما در برخی سال ها مانند سال ۸۷ از ابتدای سال تا ۱۲ بهمن ماه، ۳۰ میلیمتر بارندگی داشته ایم اما پس از آن، بارش افزایش پیدا کرده و به تبع آن، میانگین سالانه ی بارشافزایش یافته است، پس تا پایان سال نمی توان پیش بینی کرد که خشکسالی بوده یا خیر. البته متاسفانه در سال جاری تاکنون تنها  ۱۷ میلی متر بارش داشته ایم، که نسبت به میانگین دراز مدت ۳۸ و نسبت به سال گذشته ۴۴٫۵ میلی متر کاهش نشان می دهد.

آیا نیروگاه تاثیری بر بارش های نیشابور داشته است؟

یکی از پرسش های اصلی همشهریان در سال های اخیر، ارتباط وجود صنایع و به ویژه نیروگاه سیکل ترکیبی با بارش های سالانه در نیشابور است و در واقع توصیحات فوق برای نتیجه گیری درباره ی سوال اصلی گزارش است. برای یافتن پاسخ سوال مان، می توانیم به چند مورد اشاره کنیم.

به گفته این پژوهش گر حوزه اقلیم شناسی مورد اولی که ما را به پاسخ سوال مان می رساند، مقایسه ی نیروگاه نیشابور با دیگر شهرها و وضعیت بارش در این شهرهاست.

نیروگاه نیشابور در سال ۱۳۷۲ افتتاح شده ویک نیروگاه ۶/۱۱۱۰ مگاواتی است، در حال حاضر، ۱۸ نیروگاه با ظرفیت بیشتر از نیروگاه نیشابور در سطح کشور، از جمله در شهرهایی مانند: تهران، نکا، قزوین، خرم آباد، اراک و… در حال فعالیت اند.

لطفی درباره ی وضعیت بارش در شهرهایی که نیروگاهی با ظرفیت بیشتر از نیشابور دارند، گفت: بررسی های به عمل آمده نشان می دهد در هیچ یک از شهرهای فوق، کاهش بارش نداشته ایم و حتی در برخی از آنها، دمای هوا هم افزایش نداشته است. مورد اول نشان می دهد وجود نیروگاه نمی تواند مانع بارش در نیشابور شود و اصلا ارتباطی به بارش در نیشابور ندارد.

موضوع دوم، مهم ترین عامل بارش در نیشابور است. به گفته ی لطفی، مهم ترین عامل بارش منطقه ی ما، توده هوای مرطوب مدیترانه ای است که رطوبت را از دریای مدیترانه و  اقیانوس اطلس، با خود به سمت شرق می آورد. نیروگاه به تنهایی نمی تواند مانع حرکت این توده هوای مرطوب، که ۱۰۰۰ کیلومتر وسعت دارد، شود و تا کنون هم نتوانسته، چرا که ما در سال های اخیر، در نیشابور اصلا کاهش بارش نسبت به میانگین نداشته ایم.

موضوع بعدی، مقایسه ی بارش نیشابور نسبت به سبزوار و مشهد است. لطفی در این باره گفت: با بررسی گزارش های هواشناسی خواهیم دید: نیشابور نسبت به مشهد و سبزوار، در سال های اخیر کاهش بارش نداشته، این در حالی است که مشهد و سبزوار در طی همین سال ها، با کاهش ناچیز باران مواجه بوده اند.

وی ادامه داد: اگر بخواهیم از نظر دما هم با سبزوار مقایسه ای داشته باشیم، خواهیم دید که سبزوار نسبت به دمای چند سال اخیرش، گرم تر شده و افزایش دما در آن مشهودتر است.

نکته ی قابل ذکر این است که، ما در ناحیه ی نیمه خشک زندگی می کنیم و یکی از مهمترین ویژگی های ناحیه ی نیمه خشک، بی نظمی بارش است سه سال اخیر، بارش نیشابور نرمال بوده و احتمال دارد امسال خشک و سال های آینده ترسالی باشد. البته شاید نوع بارش تغییر کرده باشد یعنی مقدار برف نسبت به گذشته کمتر شده و به جای آن باران ببارد.

با بررسی اطلاعات موجود می توان به این نتیجه رسید که، وجود نیروگاه در نیشابور، تا کنون مانعی در برابر بارش نبوده، چنان که در شهرهای دیگر هم شاهد این امر نبوده ایم.

مسئولیت در برابر زمین؛ مادر انسان

همواره ما انسان ها به کره ی زمین، باید به عنوان مادر نگاه کنیم چرا که همه ی نیاز های ما را، از جمله: خوراک، پوشاک، آرامش روانی و … برآورده کرده است.

به اعتقاد لطفی، هر انسانی در بحث تغییرات آب و هوایی نقش داشته، و کلیه ی دولت ها، جوامع و حتی افراد، می توانند با صرفه جویی در مصرف سوخت های فسیلی، برق، به خصوص آب، تغییرات اقلیمی را کاهش دهند و از منابعی مانند آب، پوشش گیاهی، و… حفاظت کنند.

هر انسانی به سهم خود، باید از محیط زیست اطرافش حمایت کند و با افزایش پوشش گیاهی، مانع از گرم تر شدن کره زمین شود. این که هر عاملی را مستقیما به صنایع و کارخانجات ارتباط داده، و مقصر اصلی را تنها صنایع بدانیم، اشتباه است و کاری را از پیش نمی برد.

 

بررسی تاثیر نیروگاه سیکل ترکیبی بر تغییر اقلیمی نیشابور

برج های نیروگاه با ابرها چه می کند؟

مریم عارفی پور

نیشابور به عنوان دومین شهر بزرگ خراسان رضوی، همانند دیگر شهرستان های بزرگ و دارای جمعیت، شاهد رشد صنایع و کارخانجات در چند دهه ی اخیر بوده است.یکی از نگرانی های عمده ی همشهریان نیشابوری، با ایجاد نیروگاه و سایر صنایع، تاثیر آن بر بارندگی نیشابور در دهه های اخیر است که نمود این نگرانی ها در چند شماره ی اخیر خیام نامه در بخش صدای مردم هم قابل مشاهده است.

ارسال پیامک های همشهریان، بهانه ای شد تا به سراغ یکی از متخصصین حوزه ی آب و هواشناسی برویم و در این زمینه با وی گفتگو کنیم.

 مهمترین چالش محیطی قرن ۲۱ تغییر آب و هوا به خصوص، افزایش دماست

محمد لطفی؛ دارای مدرک دکترای آب و هواشناسی، ابتدا برای روشن شدن مفهوم تغییر اقلیم برای خوانندگان، تعریفی از آن ارائه کرد.

لطفی در این زمینه به «خیام نامه» می گوید: هر گاه عناصر آب و هوایی که مهم ترین آنها دما و بارش است در دراز مدت دچار تغییر شوند، تغییر اقلیم صورت گرفته است.

وی ادامه داد: آخرین گزارش های ارائه شده از سوی هیئت بین المللی تغییر اقلیم، در سال ۲۰۱۳، عامل تغییرات اقلیمی را فعالیت های انسانی می داند و گزارش می کند که بیشتر تغییرات اقلیمی، در حوزه ی دما مشهود است و به عبارتی بیشتر شاهد افزایش دما بوده ایم.

لطفی درباره ی علت تغییر آب و هوا گفت: کره ی زمین در حال حاضر با دو مشکل مواجه است یکی افزایش جمعیت و دیگری افزایش توقعات انسان. از سال ۱۹۵۰ یعنی بعد از انقلاب صنعتی، تکنولوژی به کمک انسان آمده  و باعث شده انسان از محیط بهره بیشتری ببرد و با افزایش سطح توقعات تاثیر انسان بر کره زمین بیشتر شده است.

وی همچنین گفت: پیش از انقلاب صنعتی، میزان کربن دی اکسید موجود در هوا، ۲۸۰ قسمت در میلیون بوده، که بعد از انقلاب صنعتی این رقم به ۴۰۰ قسمت در میلیون رسیده و افزایش داشته است.

علت اصلی افزایش کربن دی اکسید افزایش استفاده از سوخت های فسیلی است که به مصرف کارخانه ها، مصارف خانگی، اتومبیل ها و… می رسد از یک طرف و ازطرف دیگر کاهش پوشش گیاهی دانست که همگی به افزایش کربن دی اکسید هوا کمک می کنند.

به گفته ی لطفی، این افزایش کربن دی اکسید، باعث افزایش دمای هوا در سطح کره زمین می شود که البته در همه جا یکسان نیست.

وی می افزاید: در ایران نیز، مانند دیگر نقاط کره ی زمین، شاهد افزایش دما هستیم اما  این پدیده در همه ی شهرها یکسان نبوده و بیشتر در مناطق پست که ارتفاع آنها از سطح دریا پایین تر است شاهد افزایش دما بوده ایم.

افزایش دما در نیشابور

لطفی ادامه داد: در شهرهایی مانند نیشابور، سبزوار و مشهد، گرم شدن دما بر اثر ساخت و سازهای شهری است و اطراف آن بافت شهری گرم تر نشده است. گرما بیشتر در مرکز شهر مشاهده می شود چرا که تمرکز اتومبیل ها، ساختمان ها و… در مرکز است.

از افتتاح و فعالیت ایستگاه هواشناسی نیشابور ۲۵ سال زمان می گذرد و پیش از این اطلاعاتی در خصوص وضعیت دما و بارش از نیشابور در دست نیست.

لطفی درباره ی روند افزایش دما در ۲۵ ساله اخیر در نیشابور می گوید: دما در دوره ی گرما (تابستان) افزایش داشته یعنی گرم تر شده اما در سایر فصول سال، تغییرات خاصی نداشته ایم.

وضعیت بارش سالانه در نیشابور

گزارش های هواشناسی در خصوص بارش نیشابور در ۲۵ سال اخیر نشان می دهد که میانگین بارش سالانه، ۲۳۸ میلی متر بوده است. بنابراین، سالی که شاهد بارندگی کمتر از ۲۳۸ میلی متر باشیم، خشکسالی محسوب شده و سالی که بیش از این مقدار، بارندگی باشد، ترسالی محسوب می شود و مابقی سال ها عادی خواهند بود.

لطفی درباره ی سال های ترسالی و خشکسالی نیشابور معتقد است: در طی ۲۵ سال اخیر، نیشابور شاهد ۷ سال ترسالی، ۹ سال خشکسالی و ۹ سال عادی و نرمال بوده است.

وی کمترین بارش های نیشابور را مربوط به سال ۱۳۸۶ دانست که میزان بارش ۱۳۰ میلی متر بوده، و بیشترین بارش را مربوط به سال ۱۳۷۱ به میزان ۳۵۰ میلی متر گزارش شده است.

لازم به ذکر است گزارش های هواشناسی نشان می دهد نیشابور تا سال ۹۴ کاهش بارش نداشته و فقط فصل بارش تغییر پیدا کرده که بارش های پاییزه به جز امسال، افزایش داشته است.

لطفی در خصوص بارش در فصول مختلف سال می گوید: ما در برخی سال ها مانند سال ۸۷ از ابتدای سال تا ۱۲ بهمن ماه، ۳۰ میلیمتر بارندگی داشته ایم اما پس از آن، بارش افزایش پیدا کرده و به تبع آن، میانگین سالانه ی بارشافزایش یافته است، پس تا پایان سال نمی توان پیش بینی کرد که خشکسالی بوده یا خیر. البته متاسفانه در سال جاری تاکنون تنها  ۱۷ میلی متر بارش داشته ایم، که نسبت به میانگین دراز مدت ۳۸ و نسبت به سال گذشته ۴۴٫۵ میلی متر کاهش نشان می دهد.

آیا نیروگاه تاثیری بر بارش های نیشابور داشته است؟

یکی از پرسش های اصلی همشهریان در سال های اخیر، ارتباط وجود صنایع و به ویژه نیروگاه سیکل ترکیبی با بارش های سالانه در نیشابور است و در واقع توصیحات فوق برای نتیجه گیری درباره ی سوال اصلی گزارش است. برای یافتن پاسخ سوال مان، می توانیم به چند مورد اشاره کنیم.

به گفته این پژوهش گر حوزه اقلیم شناسی مورد اولی که ما را به پاسخ سوال مان می رساند، مقایسه ی نیروگاه نیشابور با دیگر شهرها و وضعیت بارش در این شهرهاست.

نیروگاه نیشابور در سال ۱۳۷۲ افتتاح شده ویک نیروگاه ۶/۱۱۱۰ مگاواتی است، در حال حاضر، ۱۸ نیروگاه با ظرفیت بیشتر از نیروگاه نیشابور در سطح کشور، از جمله در شهرهایی مانند: تهران، نکا، قزوین، خرم آباد، اراک و… در حال فعالیت اند.

لطفی درباره ی وضعیت بارش در شهرهایی که نیروگاهی با ظرفیت بیشتر از نیشابور دارند، گفت: بررسی های به عمل آمده نشان می دهد در هیچ یک از شهرهای فوق، کاهش بارش نداشته ایم و حتی در برخی از آنها، دمای هوا هم افزایش نداشته است. مورد اول نشان می دهد وجود نیروگاه نمی تواند مانع بارش در نیشابور شود و اصلا ارتباطی به بارش در نیشابور ندارد.

موضوع دوم، مهم ترین عامل بارش در نیشابور است. به گفته ی لطفی، مهم ترین عامل بارش منطقه ی ما، توده هوای مرطوب مدیترانه ای است که رطوبت را از دریای مدیترانه و  اقیانوس اطلس، با خود به سمت شرق می آورد. نیروگاه به تنهایی نمی تواند مانع حرکت این توده هوای مرطوب، که ۱۰۰۰ کیلومتر وسعت دارد، شود و تا کنون هم نتوانسته، چرا که ما در سال های اخیر، در نیشابور اصلا کاهش بارش نسبت به میانگین نداشته ایم.

موضوع بعدی، مقایسه ی بارش نیشابور نسبت به سبزوار و مشهد است. لطفی در این باره گفت: با بررسی گزارش های هواشناسی خواهیم دید: نیشابور نسبت به مشهد و سبزوار، در سال های اخیر کاهش بارش نداشته، این در حالی است که مشهد و سبزوار در طی همین سال ها، با کاهش ناچیز باران مواجه بوده اند.

وی ادامه داد: اگر بخواهیم از نظر دما هم با سبزوار مقایسه ای داشته باشیم، خواهیم دید که سبزوار نسبت به دمای چند سال اخیرش، گرم تر شده و افزایش دما در آن مشهودتر است.

نکته ی قابل ذکر این است که، ما در ناحیه ی نیمه خشک زندگی می کنیم و یکی از مهمترین ویژگی های ناحیه ی نیمه خشک، بی نظمی بارش است سه سال اخیر، بارش نیشابور نرمال بوده و احتمال دارد امسال خشک و سال های آینده ترسالی باشد. البته شاید نوع بارش تغییر کرده باشد یعنی مقدار برف نسبت به گذشته کمتر شده و به جای آن باران ببارد.

با بررسی اطلاعات موجود می توان به این نتیجه رسید که، وجود نیروگاه در نیشابور، تا کنون مانعی در برابر بارش نبوده، چنان که در شهرهای دیگر هم شاهد این امر نبوده ایم.

مسئولیت در برابر زمین؛ مادر انسان

همواره ما انسان ها به کره ی زمین، باید به عنوان مادر نگاه کنیم چرا که همه ی نیاز های ما را، از جمله: خوراک، پوشاک، آرامش روانی و … برآورده کرده است.

به اعتقاد لطفی، هر انسانی در بحث تغییرات آب و هوایی نقش داشته، و کلیه ی دولت ها، جوامع و حتی افراد، می توانند با صرفه جویی در مصرف سوخت های فسیلی، برق، به خصوص آب، تغییرات اقلیمی را کاهش دهند و از منابعی مانند آب، پوشش گیاهی، و… حفاظت کنند.

هر انسانی به سهم خود، باید از محیط زیست اطرافش حمایت کند و با افزایش پوشش گیاهی، مانع از گرم تر شدن کره زمین شود. این که هر عاملی را مستقیما به صنایع و کارخانجات ارتباط داده، و مقصر اصلی را تنها صنایع بدانیم، اشتباه است و کاری را از پیش نمی برد.

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.