با حضور معاون اول رئیس جمهور سرانجام سد بار افتتاح شد

شیوه فعلی مصرف آب شرب و کشاورزی صحیح نیست

تنها ۷ درصد از جامعه بالای ۵۰ متر مکعب آب مصرف میکنند

استان خراسان رکورددار کسری در آبهای زیرزمینی ، نیشابور پیشتاز در نصب کنتورهای هوشمند

سد مخزنی بار نیشابور با حضور اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهور و حمید چیت چیان وزیر نیرو ظهر دوشنبه چهاردهم اردی‌بهشت رسما مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

در مراسم افتتاح این سد، رشیدیان استاندار خراسان رضوی، جمعی از مدیران کل، نمایندگان نیشابور در مجلس و مسئولان شهرستان حضور داشتند و البته به دلیل عدم هماهنگی مناسب، چندین ساعت زیرآفتاب منتظر حضور جهانگیری ماندند.

گفتنی است: سد مخزنی بار از نوع خاکی با هسته رُسی با ظرفیت مخزن ۲۳ و نیم میلیون مترمکعب در ۲۳ کیلومتری شمال غرب شهر نیشابور قرار دارد. این سد از جمله پروژه هایی بود که مردم نیشابور سال های زیادی برای به نتیجه رسیدن آن، در انتظار بودند. عملیات اجرایی سد بار اسفند ماه سال ۱۳۸۷ آغاز شد و بر اساس برنامه باید در سال ۱۳۹۲ به انجام می رسید، اما بهره برداری از آن به تأخیر افتاد تا اینکه شهریور ماه سال گذشته و در جریان سفر هیئت دولت به استان خراسان رضوی اعتبار لازم برای تکمیل پروژه مصوب شد و اکنون به طور رسمی به بهره برداری رسید.

ساخت این سد ۲۳ میلیون و ۶۵۰ هزار یورو هزینه ارزی و ۳۸۰ میلیارد ریال هزینه ریالی در بر داشته که از محل اعتبارات ملی با مشارکت بانک توسعه اسلامی تأمین گردیده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی در ابتدای مراسم افتتاح سد بار، پیرامون اهداف احداث این سد اظهار داشت: سد بار نیشابور با هدف تامین ۱۴ میلیون مترمکعب آب موردنیاز شرب و صنعت منطقه احداث شده است که از این میان سالانه ۸ میلیون مترمکعب جهت تامین آب شرب شهرستان های نیشابور و فیروزه و ۲۰ روستای مسیر خط انتقال و ۷ میلیون متر مکعب در سال برای صنعت منطقه به ویژه مجتمع فولاد خراسان اختصاص می یابد.

محمدحسین جعفری افزود: تغذیه سفره آب زیرزمینی دشت نیشابور به منظور بهره‌برداری پایدار از دشت، در تامین آب مورد نیاز برای نیازهای زیست ‌محیطی منطقه، تامین و تنظیم حقابه و افزایش درآمد کشاورزان، تنظیم جریان رودخانه بار به منظور تامین نیازهای شرب، صنعت و آبیاری اراضی و همچنین مهار سیلاب و کاهش خسارت سیل به اراضی کشاورزی و روستاهای موجود در مسیر رودخانه از جمله اهداف احداث سد بار می باشد.

وی در ادامه افزود: استان خراسان رضوی در حدود یک میلیارد و ۱۷۰ میلیون مترمکعب با کسری مخازن آبهای زیرزمینی روبرو است که در این زمینه در کشور رکورددار می باشد.

جعفری اعلام کرد: ۷۸ درصد مصارف آبهای استان از منابع آبهای زیرزمینی تأمین می گردد و ۲۲ درصد مصارف را آب های سطحی تشکیل می دهند.

وی گفت: در میان محدوده های مطالعاتی سطح استان ۳۴ محدوده وضعیت ممنوعه و ۱۵ محدوده در وضعیت بحرانی قرار دارند. لذا مدیریت مصرف آب باید توسط مردم صورت گیرد که در این زمینه پروژه نصب کنتورهای حجمی آب (کنتورهای هوشمند) توسط شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی در حال انجام می باشد و شهرستان نیشابور در این زمینه پیشتاز می باشد.

معاون اول رئیس جمهور در این مراسم با تاکید بر مدیریت مصرف آب بیان کرد: کشوری که با بحران آب مواجه است باید نسبت به مسئله مصرف آب دغدغه بیشتری داشته باشد. بنابراین باید هم در مدیریت منابع آب و هم در مصرف تحول جدی صورت گیرد وبه یاری خداوند متعال با همراهی و همدلی در همه بخش ها قادر خواهیم بود در مدیریت مصرف آب کارهای سازنده ای انجام دهیم.

اسحاق جهانگیری با بیان این که دولت تدبیر و امید در جهت گیری های برنامه های توسعه ای همواره مسئله آب را مورد توجه ویژه قرار داده، بیان داشت: مسئله آب با تاکید رئیس جمهور هم در سال های قبل و هم در سال های بعد یکی از محوری ترین برنامه ها و از جهت گیری های اصلی دولت یازدهم خواهد بود.

وی افزود: از آنجا که موضوع آب امروز یکی از اصلی ترین چالش های کشور می باشد، بخش زیادی از برنامه های این سفر به پروژه ها و طرح های مربوط به آب اختصاص یافت. برنامه ششم توسعه کشور نیز بیش از آنکه به مسائل کلی بپردازد، برنامه ای مسئله محور است که آب یکی از اصلی ترین محورهای آن محسوب می شود.

جهانگیری در نتیجه بازدید خود از سطح استان اظهار داشت: سدهایی که امروز در این استان بازدید شد و نیز گزارش هایی که مدیران آب منطقه ای استان ارائه دادند نشان می دهد که در سال ۹۴ وضعیت بهتر از سال قبل است اما میزان آن فقط در حدی است که بشود همان واژه بهتر بود را به کار برد وگرنه نیاز امروز و آینده استان خراسان رضوی کارهای و برنامه های بیشتری را می طلبد.

وی با اشاره به اینکه برخی مردم مصرف بسیار بالایی دارند بیان کرد: ۷۳ درصد مردم زیر ۲۰ متر مکعب و گروهی در حد متوسط آب مصرف می کنند، ولی تنها ۷ درصد جامعه که دارای تمکن مالی بالا هستند به خود اجازه می دهند در این شرایط کشور بالای ۴۰ تا ۵۰ متر مکعب آب مصرف ‌کنند. لذا ما در دولت فکر کردیم اگر کسی در مصرف آب رعایت نمی کند، باید روش های جدیدی به کار گرفته شود و وزارت نیرو باید تغییر تعرفه های بیشتر برای مشترکان پرمصرف به مقابله با آنان بپردازد.

این مقام مسئول با طرح این پرسش که آیا این شیوه آبیاری برای کشاورزی در کشور کم آبی همچون ایران صحیح است، متذکر شد: شیوه فعلی مصرف در بخش کشاورزی شیوه صحیحی نیست. باید حتما سیستم آبیاری سنتی در ایران به آبیاری نوین و تحت فشار تغییر کند تا صرفه جویی انجام شود و در وزارت جهاد کشاورزی در این رابطه طرح‌های خوبی تهیه شده است. طرح کشت گلخانه‌ای با ۹۲ درصد صرفه‌جویی در مصرف آب نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

وی ضمن تأکید بر لزوم ارائه و اصلاح الگوی کشت، ضرورت تجدید نظردر کشت برخی محصولات در مناطق کم آب را نیز مورد تاکید قرار داد و گفت: هم اکنون در برخی مناطق که با کمبود آب مواجه هستند محصولاتی کشت   می شود که نیاز به آب فراوان دارد و این موضوع حتماً باید اصلاح گردد.

معاون اول رییس جمهور صرفه جویی ۱۰ الی ۲۰ درصدی مصرف آب در بخش کشاورزی را یکی از راه‌های حل معضل کم آبی در کشور دانست. و تأکید کرد: در بخش صنعت نیز باید با استفاده از فناوری های نوین به سمت کاهش مصرف در این حوزه گام برداریم.

وی محدودیت منابع آبی کشور را یک مسئله بسیار جدی عنوان کرد و افزود: سال گذشته با مجوز مقام معظم رهبری ۸ میلیارد دلار از منابع صندوق توسعه ملی برداشت شد که به مدت چهار سال برای مصرف در پروژه های آبرسانی و طرح‌های مهم وزارت نیرو هزینه خواهد شد.

این عضو هیئت دولت بیان کرد: ما امسال باید حداقل سه و نیم میلیارد دلار در زمینه طرح های آبی هزینه کنیم و بانک مرکزی نیز باید این اعتبارات را به نحو مطلوبی به ریال تبدیل کند و در اختیار وزارت نیرو قرار دهد. پیمانکاران هم می توانند با اطمینان خاطر در این بخش وارد عمل شوند.

وی گفت: وزارت نیرو پروژه های متعددی برای تامین منابع آب در دست اجرا دارد اما با محدودیت جدی که در بخش منابع آب در کشور وجود دارد علاوه بر این پروژه ها نیازمند انتقال آب از کشورهای دیگر نیز هستیم. دولت همچنین با رعایت حقوق همسایگان خارجی، به طوری جدی برروی آب های مرزی تمرکز دارد و همجواری استان خراسان با کشور ترکمنستان می تواند به یکی از کانون های انتقال آب از کشور همسایه تبدیل شود. همچنین علاوه بر این موضوع باید به انتقال آب از دریای عمان، خلیج فارس و همچنین دریای خزر به منطقه مرکزی ایران هم تکیه کنیم، زیرا انتقال آب جدید به مرکز کشور یکی از مسائلی است که باید به طور ویژه مورد توجه قرار گیرد و این مسئله در دست بررسی است.

جهانگیری به ظرفیت های خراسان رضوی در صنعت و کشاورزی پرداخت و تأکید کرد : موضوع آب به خصوص برای استان خراسان رضوی از اهمیت بیشتری برخوردار است، زیرا هم در بخش توسعه استان و هم در بخش شرب یکی از چالش های پیش روی این منطقه است. خراسان می تواند کانون توسعه شرق کشور باشد و لازمه آن نیز احیای منابع آبی استان است که با مدیریت بر صنعت و کشاورزی می توان آن را به مقدار قابل توجهی گسترش داد.

در ادامه مراسم وزیر نیرو در سخنانی اظهار داشت: سد بار آب مورد نیاز صنعت فولاد نیشابور را تأمین می‌کند. همچنین پس از ساخت خطوط انتقال، می‌تواند منبعی مطمئن برای تأمین آب شرب شهرستانهای نیشابور و فیروزه محسوب شود.

حمید چیت‌چیان با اشاره به شرایط اقلیمی، تأمین و توزیع آب را مسأله‌ای حساس و پراهمیت دانسته و گفت: در ۳ دهه‌ی گذشته به منظور تامین آب طی، دولت و وزارت نیرو برنامه‌ی گسترده و مؤثری را در استفاده از آب به اجرا رسانده و هم اکنون بیش از ۱۴۰ سد بزرگ در حال بهره‌برداری و ۱۱۹ سد در حال احداث داریم و ۱۲۰ پروژ‌ه‌ی آب‌رسانی به شهرها نیز در دست اجرا می باشد.

وی با اشاره به خشکسالی ممتد ۱۴ سال اخیر در کشورمان اظهار داشت: در حال حاضر ما با تغییر اقلیم نیز مواجه هسیتم که در این وضعیت نیاز کشور به آب رو به افزایش است. از سویی ماهیت و شرایط جغرافیایی کشور ما خشک و نیمه خشک است و از این رو امروزه مساله پایداری منابع آب و حفاظت از این منابع ارزشمند از جهات مختلف برای ایران بسیار حساس و مهم می باشد.

گفتنی است: سد مخزنی بار از نوع خاکی با هسته رسی با طول تاج اصلی ۱۵۱۱ متر و عرض ۱۰ متر سالانه ۱۲ میلیون مترمکعب آب را ذخیره می کند. حداکثر ارتفاع سد از بستر ۲۸٫۵ متر و حداکثر ارتفاع آن از پی ۴۳٫۵ متر است.

لازم به ذکر است: در کنار سد اصلی نیز یک سد فرعی از نوع رسی به همراه پتوی آب بند با طول تاج ۱۷۳۰ متر و عرض تاج سد ۸ متر ساخته شده است. حداکثر ارتفاع این سد از بستر ۱۹٫۵ متر و حداکثر ارتفاع آن از پی ۲۷٫۵ متر است.

یادآور می گردد: بهمن ماه سال ۹۱، در مراسمی آب گیری سد بار آغاز شده بود.

احسان سلیمانی

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.