انسان را نمی شود از هنر جدا کرد

انسان را نمی شود از هنر جدا کرد

موسیقی ایرانی شامل دستگاه ها «نغمه ها» و آوازهایی است از صدها سال قبل سینه به سینه به ما رسیده است. موسیقی همواره در متن زندگی مردم جریان داشته است. قدیمی ترین مهرنگاره کشف شده از ۳۴۰۰ سال قبل در دزفول تصویر چند نوازنده را نشان می دهد که به عبارتی اولین ارکستر جهان را شامل می شود. ساز سنتور یکی از قدیمی ترین سازهای ایرانی است که در دوره آشوریان و بابلی ها مشاهده شده و فارابی خود نوازنده و سازنده این ساز بوده است. در ادامه آشنای با هنرمندان شهرمان و به بهانه آشنایی با موسیقی اصیل و ساز سنتور گفتگویی صمیمانه با مصطفی مسلمی، نوازنده باسابقه و استاد این ساز داشته ایم.

اولین آشنایی شما با ساز سنتور کجا و کی اتفاق افتاد؟

اولین بار من این ساز را در تلویزیون دیدم. آن زمان حدود هفت سال داشتم. با توجه به فضای خانواده و مخالفت مادرم با موسیقی در تب و تاب آموزش سنتور می سوختم. از طرف دیگر در آن زمان نه استادی (در نیشابور و مشهد) وجود داشت و نه سازی. اما اینها چیزی از اشتیاق و علاقه من به موسیقی کم نمی کرد. مخفیانه دور از چشم مادر دنبال فرصتی می گشتم که نزد کسی این ساز را یاد بگیرم بالاخره این اتفاق روی داد.

و این واقعه چگونه رقم خورد؟

یکی از دوستان، که از تهران ساز سنتور را با خود آورده بود، با مشاهده علاقه شدیدم به این ساز در صدد آموزش این ساز برآمده و من اولین گام را با کمک ایشان برداشتم. حدود یک سال نزد جناب یعقوبی کتاب «دستور سنتور» استاد پایور را آموختم. حالا می توانستم قطعه ای را بنوازم اما این مرا راضی نمی کرد و سرنوشت راه دیگری برایم گشوده بود. مشکلات سر راه و علاقه ام به موسیقی مرا به تهران کشاند.

پس از سکونت در پایتخت چه مسیری را طی کردید؟

در تهران با معرفی استاد پایور نزد حسین همت آبادی که از شاگردان ممتاز ایشان بود، دوباره آموزش را شروع کردم مدت پنج سال ردیف های «استاد پایور» و «استاد صبا» را آموختم. ضمنا در حین آموزش به هنر نقاشی هم اشتغال داشتم و هزینه های آموزش را از طریق فروش تابلوهای نقاشی تامین می کردم. به هر حال سختی ها و مرارت این سال ها مرا آبدیده کرد و عزم و اراده ام را در راه آموزش هنر استوارتر. اما تنهایی و دوری از خانواده مرا دوباره به شهر و دیارم بر گرداند.

با آمدن تان به نیشابور، تکلیف پیگیری هنر موسیقی چه شد؟

هنر از جنس احساس است. اگر خنده و گریه فراموش می شود، هنر هم فراموش می شود. بازگشت به شهر و دیارم مرا از اشتغال به ادامه راه باز نداشت. این بار ضمن سکونت در نیشابور تصمیم گرفتم هفتگی برای کلاس به تهران بروم. این کار مشکلات مخصوص به خود را داشت. اما خاطرات جالبی هم به یادگار گذاشت. از جمله یادم هست هنگام مسافرت با قطار شب ها از صدای چرخ های لوکوموتیو برای تمرین ریتم استفاده می کردم.

داستان جالبی بود ادامه آموزش به کجا ختم شد؟

بله در ادامه آموزش، نزد نادر سینکی از شاگردان استاد پایور آموزش می دیدم. در این زمان «سی قطعه»، «هشت آهنگ»، «قطعات مجلسی»، «مجموعه پیش درآمد و رنگ راست کوک و چپ کوک»ِ استاد پایور را آموزش دیده و مکتب پایور و استاد صبا را به پایان بردم.

پس از اتمام آموزش با معرفی انجمن موسیقی استان در دانشکده هنر به تدریس ساز سنتور مشغول شدم و تا کنون به این کار ادامه داده ام. ضمنا در آموزشگاه فارابی هم به آموزش سنتور اشتغال داشته ام و نزد استاد شاکری هم دوره ردیف های آوازی استاد کریمی را آموخته ا م. در حال حاضر هم در آموزشگاه های موسیقی سپهر و توحیدمنش فعالیت دارم.

با افتخار شهر و نابغه موسیقی ایران، استاد مشکاتیان، چقدر ارتباط داشتید؟

با این استاد گرانقدر و فقید در مراوده بوده ام. در ملاقات هایی که با ایشان داشتم مرا به مطالعه بیشتر در موسیقی و ادامه راه تشویق می کرد. من چون ردیف استاد پایور را ادامه می دادم و ایشان هم از طرفداران داغ استاد بود روش مرا تایید می کرد.

با تشکر به زمان حال بر گردیم، نظارت و تصمیم سازی در حوزه موسیقی شهرستان را چگونه ارزیابی می کنید؟

خوشبختانه با آمدن جناب کرخی در مقام ریاست اداره ارشاد اسلامی، شورای موسیقی، که قبلا فعالیتی نداشت، دوباره احیا شده و با رای اهالی موسیقی به کار خود، که نظارت بر فعالیت های موسیقی است، ادامه می دهد. اعضای این شورا عبارتند از: استاد رضا شاکری، احمد بیان، منوچهر اشرف زاده، آرش کامور، مجتبی روزبه، علی نجفی، محمد شمس آبادی، باران حجتی و اینجانب

دستاورد حدود بیست سال تدریس ساز سنتور توسط شما در شهرمان چه بوده است؟

مایه افتخارمن است که به آموزش جوانان شهرم مشغول هستم. استعدادهای درخشانی در این کهن دیار وجود دارد، که اگر امکانات به آنها داده شود، قابلیت های خود را نشان خواهند داد. از میان هنر جویان م هستند افرادی که خود را در سطح کشور مطرح کرده اند. مانند فرشید شعبانی، سعید مهربانی، رضا بوریایی، مسعود انتظاری و پسرم بشیر

از مشکلات به وجود آمده برای اجرای موسیقی در شهرستان بگویید؟

مشکل اساسی موسیقی مجوز اجرای آن است، که تا کنون بلاتکلیف بوده و امیدواریم با تصمیمات جدید شورا گشایشی ایجاد شود تا مردم بتوانند از موسیقی فاخر بهره مند شوند. مساله بعدی آموزش است که باید توسط افراد باصلاحیت انجام گیرد. الان عدم اجرای موسیقی باعث خانه نشینی استادان این رشته هنری شده است.

آیا تا کنون اجرای روی صحنه هم داشته اید؟

بله اجراهایی با گروه فارابی (فرهنگسرای سیمرغ)،کنگره های عطار و خیام، اجرای سنتور نوازی با هنرجویان (فرهنگسرای وکیلی)، اجرا در دانشکده هنر، اجرا با گروه موسیقی شادیاخ و…

آخرین فعالیت هنری شما چه بوده است؟

در حال حاضر مشعول ضبط ردیف های آوازی استاد کریمی (جهت اجرای ساز سنتور) هستم که به صورت سی دی در اختیار علاقه مندان به موسیقی اصیل قرار خواهد گرفت.

و سخن آخر…

در پایان از مسئولین می خواهم که پس از آموزش خصایل پاک انسانی همچون ایمان، راستگویی و عمل نیک و… برای اوقات فراغت جوانان فکر اساسی بکنند و امکاناتی فراهم کنند که جوان پر انرژی امروز را یاری رساند. به نظر اینجانب ورزش و هنر این قدرت را دارد که جوانان آینده ساز این مرز و بوم را به شادابی و اعتماد به نفس بالا برساند و هدایت گرشان در مسیر صحیح باشد. بایستی با در اختیار قرار دادن امکانات هنری و ورزشی راه را برای جوانان غیور این سرزمین باز کنیم وآنان را از خمودی و نا امیدی و کژراهه ها برهانیم. حرف و شعار مشکلی راحل نمی کند اقدام عملی لازم است من شخصا ابزاری کارآمدتر از هنر نمی بینم. باید با در اختیار قرار دادن امکانات روحیه شادابی را در جوانان تقویت کنیم و ضمنا توصیه ام به پدر و مادرها این است که در انتخاب استاد دقت کافی را داشته باشند. به جوانان نوجو و پوینده راه هنر هم عرض می کنم که در مسیری که انتخاب می کنند، اول ممارست و صبر را پیشه خود سازند، چرا که تنها راه رسیدن به قله موفقیت همین است و راه چندساله را نمی شود در چند روز و هفته پیمود. مطلب دیگرم برای عزیزان هنرمند این است که انسانیت را مقدم بر هر چیز بدارند، چرا که اگر هنر و انسانیت نتوانند با هم جمع شوند، بهتر است هنر نباشد. هنر مطاعی نیست که بدون انسانیت ارزش راستین داشته باشد.

و اجازه بدهید در آخر از خانواده و به ویژه همسرم، که در همه شرایط یار و یاور من
بوده اند، تشکر می کنم.

نویسنده :هاشم مداح

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.